ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
Batuka Bhairava Stotram in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਸਤੋਤ੍ਰਮ੍ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ — ਭੈਰਵ ਦੇ ਸੌਮਯ ਪਰੰਤੂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਲਰੂਪ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਗ੍ਰ ਸਵਰੂਪ ਹੈ — ਦੇ ਧਿਆਨ (ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕ) ਹਨ। 'ਵੰਦੇ ਬਾਲੰ ਸਫਟਿਕਸਦ੍ਰਿਸ਼ੰ' ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਸਫਟਿਕ-ਸਮ ਉਜਜਵਲ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਲ, ਦੰਡ, ਕਪਾਲ, ਡਮਰੁ ਅਤੇ ਸੱਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਸਤਕ ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ 'ਆਪਦੁੱਧਾਰਕ' — ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਪੱਤੀ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਰੱਖਿਆ, ਸਾਹਸ ਤਥਾ ਭਯ, ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਲਈ ਆਰਾਧਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Shaiva-Tantra tradition; the Apaduddharaka Batuka Bhairava worship · Traditional (anonymous); from the Tantric Bhairava liturgy · Ancient (Tantric/Puranic)
ਭੈਰਵ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਗ੍ਰ, ਰੱਖਿਅਕ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ (ਰੱਖਿਅਕ-ਨਯਾਯਾਧੀਸ਼) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਇੱਕ ਤੇਜੋਮਯ ਯੁਵਾ ਬਾਲਕ ਵਜੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਸਮਸਤ ਸੰਕਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਉਗ੍ਰ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤਯੰਤ ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ। ਇਹ ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕ ਆਪਦੁੱਧਾਰਕ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਤਥਾ ਭਗਤ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਯ, ਵਿਘਨ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਆਪਦੁੱਧਾਰਕ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਦੇ ਭਗਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫਟਿਕ-ਸਮ ਉਜਜਵਲ ਰੂਪ ਦੀ ਸੱਚੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨੇ ਆਕਸਮਿਕ ਵਿਪੱਤੀਆਂ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਨਿਰਭੈ ਬਾਲ-ਭੈਰਵ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਪੂਰਵਕ ਧਿਆਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਭਯ ਸਵਯੰ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਵਨ੍ਦੇ ਬਾਲਂ ਸ੍ਫਟਿਕਸਦ੍ਰਿਸ਼ਂ ਕੁਣ੍ਡਲੋਦ੍ਭਾਸਿਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਦਿਵ੍ਯਾਕਲ੍ਪੈਰ੍ਨਵਮਣਿਮਯੈਃ ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਨੂਪੁਰਾਦ੍ਯੈਃ। ਦੀਪ੍ਤਾਕਾਰਂ ਵਿਸ਼ਦਵਦਨਂ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਹਸ੍ਤਾਬ੍ਜਾਭ੍ਯਾਂ ਬਟੁਕਮਨਿਸ਼ਂ ਸ਼ੂਲਦਣ੍ਡੌ ਦਧਾਨਮ੍॥੧॥
Vande bālaṁ sphaṭika-sadṛśaṁ kuṇḍalodbhāsi-vaktraṁ Divyākalpair-nava-maṇi-mayaiḥ kiṅkiṇī-nūpurādyaiḥ। Dīptākāraṁ viśada-vadanaṁ suprasannaṁ trinetraṁ Hastābjābhyāṁ baṭukam-aniśaṁ śūla-daṇḍau dadhānam॥1॥
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਬਟੁਕ — ਭੈਰਵ ਦੇ ਬਾਲਰੂਪ — ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਸਫਟਿਕ ਸਮਾਨ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ ਹੈ; ਜੋ ਨਵਰਤਨਜੜਿਤ ਦਿਵਯ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ, ਕਿੰਕਿਣੀ ਅਤੇ ਨੂਪੁਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹਨ; ਜੋ ਦੀਪਤ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਿਸ਼ਦ-ਮੁਖ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਤਯੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਦ੍ਯਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਸਨ੍ਨਿਭਂ ਤ੍ਰਿਨਯਨਂ ਰਕ੍ਤਾਙ੍ਗਰਾਗਸ੍ਰਜਂ ਸ੍ਮੇਰਾਸ੍ਯਂ ਵਰਦਂ ਕਪਾਲਮਭਯਂ ਸ਼ੂਲਂ ਦਧਾਨਂ ਕਰੈਃ। ਨੀਲਗ੍ਰੀਵਮੁਦਾਰਭੂਸ਼ਣਸ਼ਤਂ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਚੂਡੋਜ੍ਜ੍ਵਲਂ ਬਨ੍ਧੂਕਾਰੁਣਵਾਸਸਂ ਭਯਹਰਂ ਦੇਵਂ ਸਦਾ ਭਾਵਯੇ॥੨॥
Udyad-bhāskara-sannibhaṁ tri-nayanaṁ raktāṅga-rāga-srajaṁ Smerāsyaṁ varadaṁ kapālam-abhayaṁ śūlaṁ dadhānaṁ karaiḥ। Nīla-grīvam-udāra-bhūṣaṇa-śataṁ śītāṁśu-cūḍojjvalaṁ Bandhūkāruṇa-vāsasaṁ bhaya-haraṁ devaṁ sadā bhāvaye॥2॥
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਉਸ ਭਯਹਾਰੀ ਦੇਵ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਕਾਂਤੀਮਾਨ, ਤ੍ਰਿਨਯਨ, ਰਕਤ ਅੰਗਰਾਗ ਅਤੇ ਰਕਤ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਮੁਸਕਾਨਯੁਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਮੁਦ੍ਰਾ, ਕਪਾਲ, ਅਭਯਮੁਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਨੀਲਕੰਠ ਹਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਉਦਾਰ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਮਸਤਕ ਉੱਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਉਜਜਵਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੰਧੂਕ ਪੁਸ਼ਪ ਸਮਾਨ ਅਰੁਣ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਨੀਲਾਦ੍ਰਿਕਾਨ੍ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਿਕਲਧਵਲਂ ਮੁਣ੍ਡਮਾਲਂ ਮਹੇਸ਼ਂ ਦਿਗ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਿਙ੍ਗਕੇਸ਼ਂ ਡਮਰੁਮਥ ਸ੍ਰਿਣਿਂ ਖਡ੍ਗਸ਼ੂਲਾਭਯਾਨਿ। ਨਾਗਂ ਘਣ੍ਟਾਂ ਕਪਾਲਂ ਕਰਸਰਸਿਰੁਹੈਰ੍ਬਿਭ੍ਰਤਂ ਭੀਮਦਂਸ਼੍ਟ੍ਰਂ ਸਰ੍ਪਾਕਲ੍ਪਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਮਣਿਮਯਵਿਲਸਤ੍ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਨੂਪੁਰਾਢ੍ਯਮ੍॥੩॥
Dhyāyen-nīlādri-kāntaṁ śaśi-kala-dhavalaṁ muṇḍa-mālaṁ maheśaṁ Dig-vastraṁ piṅga-keśaṁ ḍamarum-atha sṛṇiṁ khaḍga-śūlābhayāni। Nāgaṁ ghaṇṭāṁ kapālaṁ kara-sarasiruhair-bibhrataṁ bhīma-daṁṣṭraṁ Sarpākalpaṁ trinetraṁ maṇi-maya-vilasat-kiṅkiṇī-nūpurāḍhyam॥3॥
ਅਰਥ:ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਲਗਿਰਿ ਸਮਾਨ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾ ਨਾਲ ਧਵਲ, ਮੁੰਡਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜੋ ਦਿਗਵਸਤ੍ਰ (ਦਿਗੰਬਰ), ਪਿੰਗਲ ਕੇਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਰ-ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਮਰੁ, ਸ੍ਰਿਣਿ (ਅੰਕੁਸ਼), ਖੜਗ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਅਭਯ, ਤਥਾ ਨਾਗ, ਘੰਟਾ ਅਤੇ ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਭਯੰਕਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਮਣਿਮਯ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ ਕਿੰਕਿਣੀ-ਨੂਪੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Batuka Bhairava Stotram ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ — 'ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਪੱਤੀ ਤੋਂ ਉੱਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ' (ਆਪਦੁੱਧਾਰਕ) ਰੱਖਿਅਕ — ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਯ, ਸੰਕਟ, ਸ਼ਤ੍ਰੂ, ਅਭਿਚਾਰ (ਕਾਲਾ ਜਾਦੂ) ਅਤੇ ਆਕਸਮਿਕ ਵਿਪੱਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ 'ਭਯਹਰੰ' (ਭਯ ਹਰਨ ਵਾਲੇ) ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਹਸ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਥਿਰ ਮਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਧਿਆਨਮਯ ਛਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਕਾਗਰ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ
ਭੈਰਵ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਤਵਾਲ (ਰੱਖਿਅਕ) ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਪਥ ਦੇ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
Batuka Bhairava Stotram ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਭੈਰਵ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਜਾਂ ਯੰਤ੍ਰ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੋ, ਆਦਰਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਦੇ ਧਿਆਨਿਤ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਰੱਖੋ — ਸਫਟਿਕ-ਸਮ ਉਜਜਵਲ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ, ਸ਼ੂਲ, ਦੰਡ, ਡਮਰੁ ਅਤੇ ਕਪਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਸਤਕ ਚੰਦ੍ਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਧਿਆਨ (ਧਿਆਨਮਯ ਕਲਪਨਾ) ਲਈ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਦੇ ਹਰ ਵੇਰਵੇ ਉੱਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਬਟੁਕ ਭੈਰਵ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਦੀਰਘ ਕਵਚ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਉਗ੍ਰ ਪਰੰਤੂ ਕਰੁਣਾਮਯ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਦੀਪ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨਾ ਤਥਾ ਆਂਤਰਿਕ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪਾਲਣਾ ਸ਼੍ਰੇਯਸਕਰ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Batuka Bhairava Stotram ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ