શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧.૨૯ — સીદન્તિ મમ ગાત્રાણિ
Bhagavad Gita 1.29 — Sidanti Mama Gatrani in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
બંને સેનાઓ વચ્ચે ઊભા રહીને પોતાના સ્વજનોને યુદ્ધ માટે તૈયાર જોઈને અર્જુન વિહ્વળ થઈ ઊઠે છે. આ શ્લોકમાં તે પોતાના શોકનાં શારીરિક લક્ષણોનું વર્ણન કરે છે — અંગોનું શિથિલ થવું, મુખનું સુકાવું, શરીરનું ધ્રૂજવું અને રોમાંચ થવો. આ ગીતામાં એક સંવેદનશીલ હૃદય નૈતિક શોકથી તૂટી પડવાનું અત્યંત સજીવ ચિત્ર છે, અને અહીંથી જ શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશની ભૂમિકા બંધાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 29 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
શ્રીકૃષ્ણને પોતાનો રથ બંને સેનાઓ વચ્ચે ઊભો રાખવા કહીને અર્જુન બંને બાજુ યુદ્ધ માટે સજ્જ પિતાઓ, પિતામહો, ગુરુઓ, કાકાઓ, ભાઈઓ અને મિત્રોને જુએ છે. કરુણા અને શોકથી અભિભૂત થઈને તે પોતાના શરીરના કંપન અને બળ ક્ષીણ થવાનું વર્ણન કરે છે. સંજય દ્વારા ધૃતરાષ્ટ્રને કહેવાયેલો આ વિષાદ જ શ્રીકૃષ્ણના ઉપદેશનો આરંભ-બિંદુ બને છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ઋષિઓ કહે છે કે અર્જુનનું આ તૂટવું પોતે જ એક છૂપું વરદાન હતું, કેમ કે એ જ ભગવદ્ગીતાનું કારણ બન્યું — એનો પુરાવો કે આપણી ઊંડામાં ઊંડી નિરાશા પણ, પ્રભુ સમક્ષ મૂકાય ત્યારે, પરમ જ્ઞાનમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
સીદન્તિ મમ ગાત્રાણિ મુખં ચ પરિશુષ્યતિ। વેપથુશ્ચ શરીરે મે રોમહર્ષશ્ચ જાયતે॥
sīdanti mama gātrāṇi mukhaṁ cha pariśhuṣhyati vepathuśh cha śharīre me roma-harṣhaśh cha jāyate
અર્થ:મારા અંગો શિથિલ થઈ રહ્યાં છે અને મુખ સુકાઈ રહ્યું છે; મારા શરીરમાં કંપ અને રોમાંચ થઈ રહ્યો છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Bhagavad Gita 1.29 — Sidanti Mama Gatrani પાઠના લાભ
આ પુષ્ટિ કરે છે કે મહાન આત્માઓ પણ ભય અને શોક અનુભવે છે — સંઘર્ષરત ભક્ત માટે સાંત્વના
સાધકને યાદ અપાવે છે કે ચિંતાનાં શારીરિક લક્ષણો સ્વાભાવિક છે અને તેને પાર કરી શકાય છે
તે વિરોધાભાસ રજૂ કરે છે જેનાથી શ્રીકૃષ્ણનો સ્થિરતા (સ્થિતપ્રજ્ઞ)નો ઉપદેશ ઝળકી ઊઠે છે
જ્યારે મન વિહ્વળ થઈ જાય, ત્યારે જ ઈશ્વર તરફ વળવા પ્રેરે છે
શોક અને આસક્તિ શરીર અને મનને કેવી રીતે અસર કરે છે તેની આત્મ-જાગૃતિ કેળવવામાં મદદરૂપ
આ વિશ્વાસ જગાવે છે કે પ્રભુને સમર્પિત નિરાશા જ્ઞાનનું દ્વાર બની શકે છે
Bhagavad Gita 1.29 — Sidanti Mama Gatrani જપ વિધિ
પ્રથમ અધ્યાયનો અભ્યાસ કરતી વખતે આ શ્લોકને ધીમે ધીમે વાંચો. જપ કરતી વખતે, અર્જુને શ્રીકૃષ્ણ સમક્ષ કર્યું તેમ તમારી અંદરના કોઈ પણ ભય કે શોકને સચ્ચાઈથી સ્વીકારો. લાગણીને દબાવવાને બદલે તેને પ્રભુને અર્પણ કરો અને આગળના શ્લોકો તરફ વધો, જ્યાં શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને વિષાદથી જ્ઞાન તરફ લઈ જાય છે. તેને બીજા અધ્યાય સાથે વાંચવાથી સૌથી વધુ સાંત્વના મળે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 1.29 — Sidanti Mama Gatrani શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ