અંગં હરેઃ પુલકભૂષણમ્ — Word-by-Word Meaning
अङ्गं हरेः पुलकभूषणम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अङ्गं हरेः
Angam hareh
હરિ (વિષ્ણુ)નું અંગ (શરીર)
पुलकभूषणम्
Pulaka-bhushanam
રોમાંચથી શોભિત (આનંદના પુલકથી યુક્ત)
आश्रयन्ती
Ashrayanti
આશ્રય લેતી, શરણ લેતી
भृङ्गाङ्गना
Bhringangana
એક ભમરી
इव
Iva
ની જેમ, જેવી રીતે
मुकुलाभरणम्
Mukulabharanam
કળીઓ/પુષ્પોથી શોભિત
तमालम्
Tamalam
શ્યામ તમાલવૃક્ષ
अङ्गीकृत
Angikrita
સ્વીકારેલું, ધારણ કરેલું
अखिलविभूतिः
Akhila-vibhutih
સમસ્ત વિભૂતિ, સંપૂર્ણ ઐશ્વર્ય અને સમૃદ્ધિ
अपाङ्गलीला
Apanga-lila
કટાક્ષ (ત્રાંસી નજર)ની લીલા
माङ्गल्यदा
Mangalyada
મંગળ અને કલ્યાણ આપનારી
अस्तु मम
Astu mama
મારા માટે હો
मङ्गलदेवतायाः
Mangaladevatayah
મંગળની દેવી (લક્ષ્મી)ની
Complete Translation
કળીઓથી શોભતા શ્યામ તમાલવૃક્ષ પર જેમ ભમરી બેસે છે, તેમ હરિ (વિષ્ણુ)ના રોમાંચિત અંગનો આશ્રય લેતી — તેના સ્પર્શથી તેમના રોમ આનંદથી ઊભા થઈ જાય છે — સમસ્ત ઐશ્વર્ય અને વિભૂતિને ધારણ કરનારી લક્ષ્મીની તે કટાક્ષ-લીલા; સર્વ મંગળ આપનારી તે મંગળદેવીની તે કલ્યાણકારી સુંદર દૃષ્ટિ મને મંગળ અને સમૃદ્ધિ પ્રદાન કરે.
Origin & History
Source: Kanakadhara Stotram (verse 1 of the descriptive verses), composed by Adi Shankaracharya
Author: Adi Shankaracharya
Period: 8th century CE
લગભગ આઠ વર્ષના બાળ બ્રહ્મચારી તરીકે શંકરાચાર્યે એક અત્યંત ગરીબ સ્ત્રીના દ્વારે ભિક્ષા માગી, જેની પાસે આપવા માટે એક આમળા સિવાય કંઈ ન હતું. તેની નિઃસ્વાર્થ ઉદારતાથી દ્રવિત થઈ, તેમણે સ્વયંસ્ફૂર્ત રીતે માતા લક્ષ્મીની સ્તુતિ કરી, અને આ જ શ્લોક — 'અંગં હરેઃ પુલકભૂષણમ્' — તે પ્રાર્થના, કનકધારા સ્તોત્ર, શરૂ કરે છે. પ્રસન્ન થઈ લક્ષ્મીએ તે સ્ત્રીના ઘર પર સોનાના આમળાનો વરસાદ વરસાવ્યો.
Frequently Asked Questions
આ શ્લોક કયા સ્તોત્રમાંથી છે?▼
આ કનકધારા સ્તોત્રનો પ્રસિદ્ધ પ્રથમ વર્ણનાત્મક શ્લોક છે (ગણેશ-વંદના પછીનો પ્રથમ શ્લોક), જેને આદિ શંકરાચાર્યે માતા લક્ષ્મીની સ્તુતિમાં રચ્યો.
'અંગં હરેઃ પુલકભૂષણમ્'નો અર્થ શું છે?▼
તેનો અર્થ છે કે લક્ષ્મીની દૃષ્ટિ હરિ (વિષ્ણુ)ના અંગ પર ઠરે છે, જે રોમાંચથી 'શોભિત' છે — દેવીની ઉપસ્થિતિમાં તેમના રોમ આનંદથી ઊભા થઈ જાય છે — પુષ્પિત તમાલવૃક્ષ પર બેઠેલી ભમરી જેવી.
આ શ્લોક ધન માટે કેમ વંચાય છે?▼
સંપૂર્ણ કનકધારા સ્તોત્ર, જેનો આ પ્રથમ વર્ણનાત્મક શ્લોક છે, લક્ષ્મીની કૃપાના આહ્વાન માટે રચાયું હતું અને એક વાર સોનાનો વરસાદ વરસાવ્યો. આ શ્લોક ખાસ પ્રાર્થના કરે છે કે સમસ્ત સમૃદ્ધિ ધારણ કરનારી તેમની મંગળમય દૃષ્ટિ ભક્ત તરફ વળે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →