આપદુદ્ધારક હનુમત્ સ્તોત્રમ્ Meaning — Line by Line
आपदुद्धारक हनुमत् स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of આપદુદ્ધારક હનુમત્ સ્તોત્રમ્ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.
- Verse 2. Vaame kare vairibhidam vahantam,
- Verse 3. Samveeta-kaupeenam udanchitaagum,
- Verse 4. Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate,
- Verse 5. Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha,
- Verse 6. Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine,
- Verse 7. Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam,
- Verse 8. Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase,
- Verse 9. Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham,
- Verse 10. Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate,
- Verse 11. Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane,
- Verse 12. Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah,
- Verse 13. Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam,
- Verse 14. Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah,
- Verse 15. Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah,
- Verse 16. Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka,
- Verse 17. Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.
Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.
ॐ अस्य श्रीआपदुद्धारक हनुमत्स्तोत्रमहामन्त्रस्य, विभीषण ऋषिः, हनुमान् देवता, सर्वापदुद्धारक श्रीहनुमत्प्रसादेन मम सर्वापन्निवृत्त्यर्थे, सर्वकार्यानुकूल्यसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः।
Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.
Meaningૐ. 'આપદુદ્ધારક હનુમત્ સ્તોત્ર' નામક આ મહામંત્રના વિભીષણ ઋષિ છે, હનુમાન દેવતા છે; સર્વ આપત્તિઓમાંથી ઉદ્ધાર કરનાર શ્રીહનુમાનની કૃપાથી મારી સર્વ આપત્તિઓના નિવારણ અને સર્વ કાર્યોની અનુકૂળતા-સિદ્ધિ માટે જપમાં તેનો વિનિયોગ કરવામાં આવે છે.
Vaame kare vairibhidam vahantam,
वामे करे वैरिभिदं वहन्तं शैलं परे शृङ्खलहारिटङ्कम्। ददानमच्छच्छविमञ्जनाभं भजे ज्वलत्कुण्डलमाञ्जनेयम्॥१॥
Vaame kare vairibhidam vahantam, Shailam pare shrinkhalahaaritankam, Dadaanam acchacchavim anjanaabham, Bhaje jvalat-kundalam aanjaneyam. (1)
Meaningજે ડાબા હાથમાં શત્રુઓનું વિદારણ કરનાર (અસ્ત્ર) તથા બીજા હાથમાં પર્વત (સંજીવની) ધારણ કરેલા છે, જે ઉજ્જ્વળ શિલા ધારણ કરે છે, જેમની કાંતિ નિર્મળ અને અંજન સમાન શ્યામ છે — એવા પ્રજ્વલિત કુંડળોવાળા આંજનેયનું હું ભજન કરું છું.
Samveeta-kaupeenam udanchitaagum,
संवीतकौपीनमुदञ्चितागुं समुज्ज्वलन्मौञ्जिमथोपवीतम्। सकुण्डलं लम्बिशिखासमेतं तमाञ्जनेयं शरणं प्रपद्ये॥२॥
Samveeta-kaupeenam udanchitaagum, Samujjvalan-maunjim athopaveetam, Sakundalam lambi-shikhaa-sametam, Tam aanjaneyam sharanam prapadye. (2)
Meaningકૌપીન ધારણ કરેલા, ઊર્ધ્વ અંગોવાળા, દેદીપ્યમાન મૌંજી (મેખલા) અને યજ્ઞોપવીતથી યુક્ત, કુંડળધારી અને લાંબી શિખાવાળા તે આંજનેયની હું શરણ લઉં છું.
Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate,
आपन्नाखिललोकार्तिहारिणे श्रीहनूमते। अकस्मादागतोत्पातनाशनाय नमो नमः॥३॥
Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate, Akasmaad-aagatotpaata-naashanaaya namo namah. (3)
Meaningસર્વ આપત્તિગ્રસ્ત લોકોની પીડા હરનાર શ્રીહનુમાનને, અકસ્માત્ આવેલા ઉત્પાતોનો નાશ કરનારને વારંવાર પ્રણામ.
Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha,
सीतावियुक्तश्रीरामशोकदुःखभयापह। तापत्रितयसंहारिन्नाञ्जनेय नमोऽस्तु ते॥४॥
Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha, Taapatritaya-samhaarinn-aanjaneya namo'stu te. (4)
Meaningસીતાથી વિરહમાં શ્રીરામના શોક, દુઃખ અને ભયને હરનાર, ત્રણેય તાપોનો સંહાર કરનાર હે આંજનેય! આપને પ્રણામ છે.
Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine,
आधिव्याधिमहामारीग्रहपीडापहारिणे। प्राणापहर्त्रे दैत्यानां रामप्राणात्मने नमः॥५॥
Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine, Praanaapahartre daityaanaam raamapraanaatmane namah. (5)
Meaningઆધિ, વ્યાધિ, મહામારી અને ગ્રહપીડાનું અપહરણ કરનાર, દૈત્યોના પ્રાણ હરનાર, રામના પ્રાણસ્વરૂપને પ્રણામ.
Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam,
संसारसागरावर्तकर्तव्यभ्रान्तचेतसाम्। शरणागतमर्त्यानां शरण्याय नमोऽस्तु ते॥६॥
Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam, Sharanaagata-martyaanaam sharanyaaya namo'stu te. (6)
Meaningસંસાર-સાગરના આવર્તમાં કર્તવ્યથી ભ્રાંતચિત્ત, શરણાગત મનુષ્યોના શરણ્ય આપને પ્રણામ છે.
Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase,
वज्रदेहाय कालाग्निरुद्रायामिततेजसे। ब्रह्मास्त्रस्तम्भनायास्मै नमः श्रीरुद्रमूर्तये॥७॥
Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase, Brahmaastra-stambhanaayaasmai namah shree-rudramoortaye. (7)
Meaningવજ્રદેહવાળા, કાલાગ્નિરુદ્ર સ્વરૂપ, અમિત તેજવાળા, બ્રહ્માસ્ત્રનું સ્તંભન કરનાર — આ રુદ્રમૂર્તિને પ્રણામ.
Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham,
रामेष्टं करुणापूर्णं हनूमन्तं भयापहम्। शत्रुनाशकरं भीमं सर्वाभीष्टप्रदायकम्॥८॥
Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham, Shatru-naashakaram bheemam sarvaabheeshta-pradaayakam. (8)
Meaningરામના પ્રિય, કરુણાપૂર્ણ, ભય હરનાર, શત્રુનાશક, ભીમ (ભયંકર) અને સર્વ અભીષ્ટ પ્રદાન કરનાર હનુમાનને —
Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate,
कारागृहे प्रयाणे वा सङ्ग्रामे शत्रुसङ्कटे। जले स्थले तथाऽऽकाशे वाहनेषु चतुष्पथे॥९॥
Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate, Jale sthale tathaa''kaashe vaahaneshu chatushpathe. (9)
Meaningકારાગારમાં, યાત્રામાં, સંગ્રામમાં, શત્રુ-સંકટમાં, જળમાં, સ્થળમાં, આકાશમાં, વાહનોમાં, ચોકમાં —
Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane,
गजसिंहमहाव्याघ्रचोरभीषणकानने। ये स्मरन्ति हनूमन्तं तेषां नास्ति विपत् क्वचित्॥१०॥
Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane, Ye smaranti hanoomantam teshaam naasti vipat kvachit. (10)
Meaningહાથી, સિંહ, મહાવ્યાઘ્ર અને ચોરોથી ભયંકર વનમાં — જે હનુમાનનું સ્મરણ કરે છે, તેમને ક્યાંય વિપત્તિ થતી નથી.
Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah,
सर्ववानरमुख्यानां प्राणभूतात्मने नमः। शरण्याय वरेण्याय वायुपुत्राय ते नमः॥११॥
Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah, Sharanyaaya varenyaaya vaayuputraaya te namah. (11)
Meaningસર્વ વાનરશ્રેષ્ઠોના પ્રાણસ્વરૂપને પ્રણામ; શરણ્ય, વરેણ્ય પવનપુત્ર આપને પ્રણામ છે.
Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam,
प्रदोषे वा प्रभाते वा ये स्मरन्त्यञ्जनासुतम्। अर्थसिद्धिं जयं कीर्तिं प्राप्नुवन्ति न संशयः॥१२॥
Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam, Arthasiddhim jayam keertim praapnuvanti na samshayah. (12)
Meaningજે સાંજે અથવા પ્રાતઃકાળે અંજનાપુત્રનું સ્મરણ કરે છે, તેઓ અર્થસિદ્ધિ, વિજય અને કીર્તિ પ્રાપ્ત કરે છે — તેમાં સંદેહ નથી.
Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah,
जप्त्वा स्तोत्रमिदं मन्त्रं प्रतिवारं पठेन्नरः। राजस्थाने सभास्थाने प्राप्ते वादे लभेज्जयम्॥१३॥
Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah, Raajasthaane sabhaasthaane praapte vaade labhejjayam. (13)
Meaningઆ સ્તોત્ર-મંત્રનો જપ કરી જે મનુષ્ય પ્રત્યેક વાર તેનો પાઠ કરે છે, તે રાજસભામાં, સભાસ્થાનમાં અથવા વાદ આવી પડે ત્યારે વિજય પ્રાપ્ત કરે છે.
Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah,
विभीषणकृतं स्तोत्रं यः पठेत् प्रयतो नरः। सर्वापद्भ्यो विमुच्येत नात्र कार्या विचारणा॥१४॥
Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah, Sarvaapadbhyo vimuchyeta naatra kaaryaa vichaaranaa. (14)
Meaningવિભીષણ દ્વારા રચિત આ સ્તોત્રનો જે સંયમી મનુષ્ય પાઠ કરે છે, તે સર્વ આપત્તિઓમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે — તેમાં વિચાર કરવાની આવશ્યકતા નથી.
Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka,
मर्कटेश महोत्साह सर्वशोकनिवारक। शत्रून् संहर मां रक्ष श्रियं दापय भो हरे॥१५॥
Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka, Shatroon samhara maam raksha shriyam daapaya bho hare. (15)
Meaningહે મહાન્ ઉત્સાહવાળા વાનરેશ! હે સર્વ શોકનું નિવારણ કરનાર! મારા શત્રુઓનો સંહાર કરો, મારી રક્ષા કરો અને મને શ્રી (સમૃદ્ધિ) પ્રદાન કરો, હે હરિ (હનુમાન)!
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.
॥ इति श्रीसुदर्शनसंहितायां विभीषणकृतं सर्वापदुद्धारकं श्रीहनुमत्स्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.
Meaningઆ પ્રકારે શ્રીસુદર્શનસંહિતામાં વિભીષણકૃત સર્વાપદુદ્ધારક શ્રીહનુમત્ સ્તોત્ર સંપૂર્ણ થયું.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Sri Sudarshana Samhita
Author: Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama)
Period: Traditional (Puranic/Samhita literature)
આ સ્તોત્ર વિભીષણને આરોપિત છે અને શ્રીસુદર્શનસંહિતામાં સચવાયેલ છે. વિભીષણ, જેમણે રામાયણ યુદ્ધમાં હનુમાનના અસંખ્ય ઉદ્ધારો જોયા હતા — સૌથી વિશેષ લક્ષ્મણના પ્રાણ બચાવવા સંજીવની પર્વત લાવવો — તેમણે હનુમાનને સંકટના પરમ હર્તા તરીકે આ સ્તોત્ર રચ્યું. ધ્યાન-શ્લોક હનુમાનને એક હાથમાં પર્વત અને બીજામાં શત્રુનાશક અસ્ત્ર ધારણ કરેલા ચીતરે છે, જે તેમની આરોગ્યદાતા અને રક્ષક — બંને ભૂમિકાઓ દર્શાવે છે. અંતિમ શ્લોક ફલશ્રુતિ છે જે તે અનેક આપત્તિઓ ગણાવે છે જેમાંથી ભક્ત મુક્ત થાય છે.
Frequently Asked Questions
'આપદુદ્ધારક'નો શો અર્થ છે?▼
આ સ્તોત્રની રચના કોણે કરી અને તે ક્યાંથી છે?▼
આપદુદ્ધારક હનુમત્ સ્તોત્રમ્ વિશેષ રૂપે ક્યારે વાંચવામાં આવે છે?▼
આ સ્તોત્રમાં હનુમાનને પર્વત ધારણ કરેલા કેમ દર્શાવાયા છે?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →