અયિ શતખણ્ડવિખણ્ડિત
અયિ શતખંડવિખંડિત (મહિષાસુરમર્દિની સ્તોત્ર શ્લોક ૪) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ મહિષાસુર મર્દિની સ્તોત્ર (અયિ ગિરિ નંદિનિ)નો ચતુર્થ શ્લોક છે, જે આદિ શંકરાચાર્યને આરોપિત છે. પ્રવાહમયી અનુપ્રાસ સાથે આ દુર્ગાને યુદ્ધની વચ્ચે દર્શાવે છે — દૈત્ય-ગજોને વિદીર્ણ કરતા, તેમના ગંડસ્થળ ચીરતા અને પોતાના ભુજદંડોથી દૈત્ય-નાયકોના માથા કાપતા — પછી પ્રસિદ્ધ ટેક 'જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ'માં મુખરિત થાય છે. આ સ્તોત્રના સૌથી ઓજસ્વી, દ્રુતગતિ શ્લોકોમાંનો એક છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Mahishasura Mardini Stotram, verse 4 (attributed to Adi Shankaracharya) · Adi Shankaracharya (traditionally) · 8th century CE
આ મહિષાસુર મર્દિની સ્તોત્રનો ચતુર્થ શ્લોક છે, એક ઉલ્લાસમયી દુર્ગા સ્તુતિ જેનો જટિલ છંદ બ્રહ્માંડીય યુદ્ધના લયને પ્રતિબિંબિત કરે છે. જ્યાં પ્રારંભિક શ્લોકો દેવીને પર્વત-પુત્રી રૂપે પૂજે છે, ત્યાં આ શ્લોક યુદ્ધમાં જ પ્રવેશ કરે છે, દુર્ગાને સિંહ પર આરૂઢ, દૈત્ય-ગજોને વિદીર્ણ કરતા અને દૈત્ય-સેનાઓના માથા કાપતા દર્શાવે છે — દેવી માહાત્મ્યમાં વર્ણિત યુદ્ધનું એક સજીવ ચિત્ર.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
દેવી માહાત્મ્ય જણાવે છે કે મહિષાસુર, જેને એ વરદાન હતું કે કોઈ પુરુષ તેનો વધ ન કરી શકે, તેણે સ્વર્ગ પર વિજય મેળવ્યો, અને દેવોએ પોતાની સંયુક્ત ઊર્જાઓ દુર્ગામાં ઠાલવી. તેણે નવ રાત્રિઓ (નવરાત્રિ) સુધી દૈત્ય-સેનાઓ સાથે યુદ્ધ કર્યું અને દસમા દિવસે રૂપ-પરિવર્તનકારી ભેંસાસુરને પોતાના પગથી દબાવી ત્રિશૂળથી તેનું હૃદય વીંધી નાખ્યું, ત્યારે દેવોએ પુષ્પ-વર્ષા કરી. આ શ્લોક એ યુદ્ધમાં તેમના અજેય શૌર્યનો ઉત્સવ મનાવે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અયિ શતખણ્ડવિખણ્ડિતરુણ્ડવિતુણ્ડિતશુણ્ડગજાધિપતે રિપુગજગણ્ડવિદારણચણ્ડપરાક્રમશુણ્ડ મૃગાધિપતે । નિજભુજદણ્ડનિપાતિતખણ્ડવિપાતિતમુણ્ડભટાધિપતે જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે ॥
Ayi shatakhandavikhanditarundavitunditashundagajadhipate Ripugajagandavidaranachandaparakramashunda mrigadhipate Nijabhujadandanipatitakhandavipatitamundabhatadhipate Jaya jaya he mahishasuramardini ramyakapardini shailasute
અર્થ:હે દેવી, જેણે સેંકડો ખંડોમાં દૈત્ય-ગજોને વિદીર્ણ કરી તેમના શુંડ કાપી નાખ્યા અને મુંડ છેદી નાખ્યા; જે શત્રુ-ગજોના ગંડસ્થળને ચીરનારી પ્રચંડ પરાક્રમી સિંહવાહિની છે; જેણે પોતાના ભુજદંડોથી દૈત્ય-યોદ્ધાઓના અધિપતિઓને પાડીને તેમના માથા કાપી નાખ્યા — જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ, રમ્યકપર્દિનિ, શૈલસુતે!
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
અયિ શતખંડવિખંડિત (મહિષાસુરમર્દિની સ્તોત્ર શ્લોક ૪) પાઠના લાભ
મહિષાસુર મર્દિની સ્તોત્રનો એક શક્તિશાળી યોદ્ધા શ્લોક, જે દુર્ગાના પ્રચંડ યુદ્ધ-શૌર્યનું આવાહન કરે છે
સાહસ, શત્રુઓ પર વિજય અને નકારાત્મકતાના નાશ માટે પાઠ કરવામાં આવે છે
તેનો દ્રુત, અનુપ્રાસયુક્ત છંદ એક તીવ્ર, સમાધિ-જેવી ભક્તિમયી ગતિ ઉત્પન્ન કરે છે
વિશેષતઃ નવરાત્રિમાં, ખાસ કરીને અષ્ટમી અને નવમીના રોજ પાઠ કરવામાં આવે છે
ઊંચા સ્વરે ગાવું સર્વોત્તમ — તેનો લય બ્રહ્માંડીય યુદ્ધની ઊર્જા વહન કરે છે
મુશ્કેલી કે ભયનો સામનો કરનારાઓ માટે દુર્ગાના રક્ષક, દૈત્ય-નાશક રૂપનું આવાહન કરે છે
અયિ શતખંડવિખંડિત (મહિષાસુરમર્દિની સ્તોત્ર શ્લોક ૪) જપ વિધિ
આ શ્લોકને માત્ર વાંચવાને બદલે ગાવો સર્વોત્તમ છે — તેની શક્તિ તેના વેગવાન છંદમાં રહેલી છે. ત્રણ લાંબી પંક્તિઓ દ્વારા ચરમ ટેક 'જય જય હે મહિષાસુરમર્દિનિ રમ્યકપર્દિનિ શૈલસુતે' સુધી નિર્માણ કરો. પહેલાં એક રેકોર્ડિંગ સાંભળીને લય શીખો, પછી નવરાત્રિની સંધ્યાઓમાં દુર્ગાની પ્રતિમા સમક્ષ ૩ વાર પાઠ કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ અયિ શતખંડવિખંડિત (મહિષાસુરમર્દિની સ્તોત્ર શ્લોક ૪) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ