Mantra.Tips

બટુક ભૈરવ અષ્ટોત્તરશતનામ સ્તોત્રમ્ Meaning — Line by Line

बटुक भैरव अष्टोत्तरशतनाम स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of બટુક ભૈરવ અષ્ટોત્તરશતનામ સ્તોત્રમ્ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om Bhairavo Bhutanathascha Bhutatma Bhutabhavanah।
  2. Verse 2. Shmashana-Vasi Mamsashi Kharparashi Smarantakrit।
  3. Verse 3. Kankalah Kala-Shamanah Kala-Kashtha-Tanuh Kavih।
  4. Verse 4. Shulapanih Khadgapanih Kankali Dhumra-Lochanah।
  5. Verse 5. Dhanado'dhana-Hari Cha Dhanavan Pratibhagavan।
  6. Verse 6. Kalah Kapalamali Cha Kamaniyah Kalanidhih।
  7. Verse 7. Trivritta-Tanayo Dimbhah Shantah Shanta-Janapriyah।
  8. Verse 8. Bhutadhyakshah Pashupatir-Bhikshukah Paricharakah।
  9. Verse 9. Prashantah Shantidah Shuddhah Shankara-Priya-Bandhavah।
  10. Verse 10. Ashtadharah Shadadharah Sarpa-Yuktah Shikhi-Sakhah।
  11. Verse 11. Kapaladhari Mundi Cha Naga-Yajnopavitavan।
  12. Verse 12. Shuddha-Nilanjana-Prakhya-Deho Munda-Vibhushanah।
  13. Verse 13. Sarvapat-Tarano Durgo Dushta-Bhuta-Nishevitah।
  14. Verse 14. Jagad-Rakshakaro'nanto Maya-Mantraushadhi-Mayah।
  15. Verse 15. Ya Idam Pathate Stotram Namashtashatam-Uttamam।
  16. Verse 16. Na Shatrubhyo Bhayam Kinchit Prapnuyan-Manavah Kvachit।
Verse 1#

Om Bhairavo Bhutanathascha Bhutatma Bhutabhavanah।

भैरवो भूतनाथश्च भूतात्मा भूतभावनः। क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालश्च क्षेत्रदः क्षत्रियो विराट्॥१॥

Om Bhairavo Bhutanathascha Bhutatma Bhutabhavanah। Kshetrajnah Kshetrapalascha Kshetradah Kshatriyo Virat॥1॥

Meaningૐ. એ ભૈરવ છે, ભૂતોના નાથ, ભૂતોના આત્મા, ભૂતોના પાલક; ક્ષેત્રજ્ઞ, ક્ષેત્રપાલ, ક્ષેત્રદ, ક્ષત્રિય અને વિરાટ્ છે.

Verse 2#

Shmashana-Vasi Mamsashi Kharparashi Smarantakrit।

श्मशानवासी मांसाशी खर्पराशी स्मरान्तकृत्। रक्तपः पानपः सिद्धः सिद्धिदः सिद्धिसेवितः॥२॥

Shmashana-Vasi Mamsashi Kharparashi Smarantakrit। Raktapah Panapah Siddhah Siddhidah Siddhi-Sevitah॥2॥

Meaningશ્મશાનવાસી, માંસાશી, ખર્પર (કપાલ) ધારણ કરનારા, કામદેવના અંતક; રક્તપ, પાનપ, સિદ્ધ, સિદ્ધિદાતા અને સિદ્ધિઓથી સેવિત.

Verse 3#

Kankalah Kala-Shamanah Kala-Kashtha-Tanuh Kavih।

कङ्कालः कालशमनः कलाकाष्ठातनुः कविः। त्रिनेत्रो बहुनेत्रश्च तथा पिङ्गललोचनः॥३॥

Kankalah Kala-Shamanah Kala-Kashtha-Tanuh Kavih। Trinetro Bahunetrascha Tatha Pingala-Lochanah॥3॥

Meaningકંકાલ-રૂપ, કાળને શાંત કરનારા, કલા-કાષ્ઠા રૂપી શરીર વાળા, કવિ; ત્રિનેત્ર, બહુનેત્ર અને પિંગલ નેત્રો વાળા.

Verse 4#

Shulapanih Khadgapanih Kankali Dhumra-Lochanah।

शूलपाणिः खड्गपाणिः कङ्काली धूम्रलोचनः। अभीरुर्भैरवीनाथो भूतपो योगिनीपतिः॥४॥

Shulapanih Khadgapanih Kankali Dhumra-Lochanah। Abhirur-Bhairavi-Natho Bhutapo Yogini-Patih॥4॥

Meaningહાથમાં ત્રિશૂલ અને ખડ્ગ ધારણ કરનારા, કંકાલી, ધૂમ્રલોચન; નિર્ભય ભૈરવીનાથ, ભૂતપાલક, યોગિનીપતિ.

Verse 5#

Dhanado'dhana-Hari Cha Dhanavan Pratibhagavan।

धनदोऽधनहारी धनवान् प्रतिभागवान्। नागहारो नागकेशो व्योमकेशः कपालभृत्॥५॥

Dhanado'dhana-Hari Cha Dhanavan Pratibhagavan। Nagaharo Nagakesho Vyomakeshah Kapalabhrit॥5॥

Meaningધન આપનારા અને (અપાત્રથી) ધન હરનારા, ધનવાન, પ્રતિભાવાન; નાગોના હાર અને કેશ વાળા, વ્યોમકેશ, કપાલધારી.

Verse 6#

Kalah Kapalamali Cha Kamaniyah Kalanidhih।

कालः कपालमाली कमनीयः कलानिधिः। त्रिनेत्रो ज्वलन्नेत्रश्च त्रिशिखी त्रिलोकभृत्॥६॥

Kalah Kapalamali Cha Kamaniyah Kalanidhih। Trinetro Jvalannetrascha Trishikhi Cha Trilokabhrit॥6॥

Meaningકાલ-સ્વરૂપ, કપાલમાલી, કમનીય, કલાનિધિ; ત્રિનેત્ર, જ્વલન્નેત્ર, ત્રિશિખી અને ત્રણે લોકના ધારક.

Verse 7#

Trivritta-Tanayo Dimbhah Shantah Shanta-Janapriyah।

त्रिवृत्ततनयो डिम्भः शान्तः शान्तजनप्रियः। बटुको बटुवेषश्च खट्वाङ्गवरधारकः॥७॥

Trivritta-Tanayo Dimbhah Shantah Shanta-Janapriyah। Batuko Batuveshascha Khatvanga-Varadharakah॥7॥

Meaningત્રિવૃત્તથી ઉત્પન્ન, ડિમ્ભ (બાલક), શાંત, શાંતજનોના પ્રિય; બટુક, બટુ-વેષધારી, ખટ્વાંગ-વરધારક.

Verse 8#

Bhutadhyakshah Pashupatir-Bhikshukah Paricharakah।

भूताध्यक्षः पशुपतिर्भिक्षुकः परिचारकः। धूर्तो दिगम्बरः शौरिर्हरिणः पाण्डुलोचनः॥८॥

Bhutadhyakshah Pashupatir-Bhikshukah Paricharakah। Dhurto Digambarah Shaurir-Harinah Pandu-Lochanah॥8॥

Meaningભૂતાધ્યક્ષ, પશુપતિ, ભિક્ષુક, પરિચારક; ધૂર્ત, દિગંબર, શૂર, હરિણ-સમાન, પાંડુલોચન.

Verse 9#

Prashantah Shantidah Shuddhah Shankara-Priya-Bandhavah।

प्रशान्तः शान्तिदः शुद्धः शङ्करप्रियबान्धवः। अष्टमूर्तिर्निधीशश्च ज्ञानचक्षुस्तपोमयः॥९॥

Prashantah Shantidah Shuddhah Shankara-Priya-Bandhavah। Ashtamurtir-Nidhishascha Jnana-Chakshus-Tapomayah॥9॥

Meaningપ્રશાંત, શાંતિદાતા, શુદ્ધ, શંકરના પ્રિયબંધુ; અષ્ટમૂર્તિ, નિધીશ, જ્ઞાનચક્ષુ, તપોમય.

Verse 10#

Ashtadharah Shadadharah Sarpa-Yuktah Shikhi-Sakhah।

अष्टाधारः षडाधारः सर्पयुक्तः शिखीसखः। भूधरो भूधराधीशो भूपतिर्भूधरात्मजः॥१०॥

Ashtadharah Shadadharah Sarpa-Yuktah Shikhi-Sakhah। Bhudharo Bhudharadhisho Bhupatir-Bhudharatmajah॥10॥

Meaningઅષ્ટાધાર, ષડાધાર, સર્પયુક્ત, શિખી (અગ્નિ) ના સખા; ભૂધર, ભૂધરાધીશ, ભૂપતિ, ભૂધરાત્મજ.

Verse 11#

Kapaladhari Mundi Cha Naga-Yajnopavitavan।

कपालधारी मुण्डी नागयज्ञोपवीतवान्। जृम्भणो मोहनः स्तम्भी मारणः क्षोभणस्तथा॥११॥

Kapaladhari Mundi Cha Naga-Yajnopavitavan। Jrimbhano Mohanah Stambhi Maranah Kshobhanas-Tatha॥11॥

Meaningકપાલધારી, મુંડી, નાગનું યજ્ઞોપવીત ધારણ કરનારા; જૃમ્ભણ, મોહન, સ્તંભન, મારણ અને ક્ષોભણ (શક્તિઓના સ્વામી).

Verse 12#

Shuddha-Nilanjana-Prakhya-Deho Munda-Vibhushanah।

शुद्धनीलाञ्जनप्रख्यदेहो मुण्डविभूषणः। बलिभुग् बलिभुङ्नाथो बालो बालपराक्रमः॥१२॥

Shuddha-Nilanjana-Prakhya-Deho Munda-Vibhushanah। Balibhug Balibhung-Natho Balo Bala-Parakramah॥12॥

Meaningશુદ્ધ નીલાંજન-સમ દેહ વાળા, મુંડવિભૂષિત; બલિભુક્, બલિભુક્-નાથ, બાલ અને બાલ-પરાક્રમી.

Verse 13#

Sarvapat-Tarano Durgo Dushta-Bhuta-Nishevitah।

सर्वापत्तारणो दुर्गो दुष्टभूतनिषेवितः। कामी कलानिधिः कान्तः कामिनीवशकृद्वशी॥१३॥

Sarvapat-Tarano Durgo Dushta-Bhuta-Nishevitah। Kami Kalanidhih Kantah Kamini-Vashakrid-Vashi॥13॥

Meaningસમસ્ત આપત્તિઓથી તારનારા, દુર્ગ (દુર્ગમ), દુષ્ટ ભૂતોથી સેવિત; કામી, કલાનિધિ, કાંત, કામિનીઓને વશ કરનારા, વશી.

Verse 14#

Jagad-Rakshakaro'nanto Maya-Mantraushadhi-Mayah।

जगद्रक्षाकरोऽनन्तो मायामन्त्रौषधीमयः। सर्वसिद्धिप्रदो वैद्यः प्रभविष्णुरितीव हि॥१४॥

Jagad-Rakshakaro'nanto Maya-Mantraushadhi-Mayah। Sarva-Siddhiprado Vaidyah Prabhavishnur-Itiva Hi॥14॥

Meaningજગતની રક્ષા કરનારા, અનંત, માયા-મંત્ર-ઔષધિમય; સર્વસિદ્ધિપ્રદ, વૈદ્ય, પ્રભવિષ્ણુ — એવા એ છે.

Verse 15#

Ya Idam Pathate Stotram Namashtashatam-Uttamam।

इदं पठते स्तोत्रं नामाष्टशतमुत्तमम्। तस्य दुरितं किञ्चिन्न भूतभयं तथा॥१५॥

Ya Idam Pathate Stotram Namashtashatam-Uttamam। Na Tasya Duritam Kinchin-Na Cha Bhutabhayam Tatha॥15॥

Meaningજે આ ઉત્તમ અષ્ટોત્તરશત (૧૦૮) નામ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે, તેને કોઈ પાપ રહેતું નથી અને ન તો ભૂતોનો ભય રહે છે.

Verse 16#

Na Shatrubhyo Bhayam Kinchit Prapnuyan-Manavah Kvachit।

शत्रुभ्यो भयं किञ्चित् प्राप्नुयान्मानवः क्वचित्। पातकेभ्यो भयं नैव पठेत् स्तोत्रमतः सुधीः॥१६॥

Na Shatrubhyo Bhayam Kinchit Prapnuyan-Manavah Kvachit। Patakebhyo Bhayam Naiva Pathet Stotram-Atah Sudhih॥16॥

Meaningન તેને શત્રુઓથી કોઈ ભય હોય છે, ન પાપોથી ભય; એટલે બુદ્ધિમાને આ સ્તોત્ર અવશ્ય વાંચવું જોઈએ.

Word-by-Word Breakdown

भैरवः
Bhairavah
ભૈરવ — શિવનું ઉગ્ર રૂપ ('જે ભય ઉત્પન્ન કરે છે અને ભય હરે પણ છે')
भूतनाथः
Bhutanathah
ભૂતનાથ — સમસ્ત પ્રાણીઓ અને ભૂતગણો (પ્રેત-સમૂહો) ના સ્વામી
भूतभावनः
Bhutabhavanah
ભૂતભાવન — સમસ્ત સૃષ્ટ પ્રાણીઓના પાલક અને હિતૈષી
क्षेत्रपालः
Kshetrapalah
ક્ષેત્રપાલ — પવિત્ર ક્ષેત્ર/સ્થાનના રક્ષક
श्मशानवासी
Shmashana-Vasi
શ્મશાનવાસી — જે શ્મશાનમાં નિવાસ કરે છે
स्मरान्तकृत्
Smarantakrit
સ્મરાન્તકૃત્ — જેમણે સ્મર (કામદેવ) નો અંત કર્યો
सिद्धिदः
Siddhidah
સિદ્ધિદ — આધ્યાત્મિક સિદ્ધિઓના દાતા
त्रिनेत्रः
Trinetrah
ત્રિનેત્ર — ત્રણ નેત્રો વાળા
पिङ्गललोचनः
Pingala-Lochanah
પિંગલલોચન — પિંગલ (તપેલા) અગ્નિમય નેત્રો વાળા
शूलपाणिः खड्गपाणिः
Shulapanih Khadgapanih
શૂલપાણિ-ખડ્ગપાણિ — એક હાથમાં ત્રિશૂલ અને બીજામાં ખડ્ગ ધારણ કરી
योगिनीपतिः
Yogini-Patih
યોગિનીપતિ — યોગિનીઓના સ્વામી
धनदः
Dhanadah
ધનદ — ધનના દાતા
व्योमकेशः
Vyomakeshah
વ્યોમકેશ — જેમના કેશ આકાશ (અંતરિક્ષ) માં ફેલાયેલા છે
कपालभृत्
Kapalabhrit
કપાલભૃત્ — કપાલ (ખપ્પર) ધારણ કરનારા
कपालमाली
Kapalamali
કપાલમાલી — કપાલોની માળા પહેરેલા
बटुकः बटुवेषः
Batukah Batuveshah
બટુક-બટુવેષ — યુવા બાલક (બટુક) રૂપ અને વેષમાં
खट्वाङ्गवरधारकः
Khatvanga-Varadharakah
ખટ્વાંગ-વરધારક — ખટ્વાંગ (કપાલ-દંડ) ધારણ કરનારા
पशुपतिः
Pashupatih
પશુપતિ — સમસ્ત પ્રાણીઓના સ્વામી
शङ्करप्रियबान्धवः
Shankara-Priya-Bandhavah
શંકરપ્રિયબંધુ — શંકર (શિવ) ના પ્રિય બંધુ/સખા
ज्ञानचक्षुः
Jnana-Chakshuh
જ્ઞાનચક્ષુ — જે જ્ઞાનના નેત્ર છે (વિવેકથી જુએ છે)
सर्वापत्तारणः
Sarvapat-Taranah
સર્વાપત્તારણ — સમસ્ત આપત્તિઓ અને સંકટોથી તારનારા — મુખ્ય રક્ષક નામ
दुष्टभूतनिषेवितः
Dushta-Bhuta-Nishevitah
દુષ્ટભૂતનિષેવિત — દુષ્ટ ભૂતો દ્વારા પણ સેવિત (અને નિયંત્રિત)
जगद्रक्षाकरः
Jagad-Rakshakarah
જગદ્રક્ષાકર — સમસ્ત જગતના રક્ષક
सर्वसिद्धिप्रदो वैद्यः
Sarva-Siddhiprado Vaidyah
સર્વસિદ્ધિપ્રદ-વૈદ્ય — સમસ્ત સિદ્ધિઓના દાતા અને દિવ્ય વૈદ્ય (આરોગ્યકર્તા)
य इदं पठते स्तोत्रं नामाष्टशतमुत्तमम्
Ya Idam Pathate Stotram Namashtashatam-Uttamam
જે આ ઉત્તમ અષ્ટોત્તરશત (૧૦૮) નામ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે (ફલશ્રુતિનો આરંભ)

Origin & History

Source: Tantric Shaiva tradition (Batuka Bhairava Ashtottara Shatanama Stotram, associated with the Bhairava / Rudrayamala tantric texts)

Author: Traditional (tantric Shaiva tradition)

Period: Classical / medieval

બટુક ભૈરવની વંદના ભૈરવ — શિવના ભયંકર પરંતુ રક્ષક સ્વરૂપ — ના બાલ-રૂપ તરીકે થાય છે. તાંત્રિક પરંપરામાં એ એક રક્ષક દેવતા (ક્ષેત્રપાલ) છે, જેમનું આવાહન ઝડપી રક્ષા અને સાધનાની સિદ્ધિ માટે થાય છે. આ ૧૦૮-નામ સ્તુતિ તેમના અનેક રૂપો — ઉગ્ર અને સૌમ્ય, શ્મશાનવાસી તપસ્વી તથા ધન અને જ્ઞાનના દાતા — ને એક પ્રવાહમય સ્તુતિમાં પરોવે છે, જે ભક્ત માટે નિર્ભયતાના વચનથી મુદ્રિત છે.

Frequently Asked Questions

બટુક ભૈરવ કોણ છે?
બટુક ભૈરવ ભગવાન શિવનું એ રૂપ છે જેની ઉપાસના એક યુવા બાલક (બટુક એટલે 'બાલક') તરીકે થાય છે, જે એક સાથે સૌમ્ય અને અત્યંત રક્ષક છે. એ તાંત્રિક પરંપરાના સૌથી મહત્ત્વના ભૈરવ-રૂપોમાંના એક છે, જેમનું આવાહન એક ઝડપી રક્ષક તરીકે થાય છે જે ભક્તોને સંકટથી ઉગારે અને આધ્યાત્મિક સિદ્ધિઓ આપે છે.
બટુક ભૈરવ અષ્ટોત્તરશતનામ સ્તોત્રમ્ શું છે?
એ બટુક ભૈરવના ૧૦૮ નામો (અષ્ટોત્તર-શત-નામ) ની અનુષ્ટુપ્ છંદમાં પ્રવાહમય સ્તુતિ છે, જે 'ૐ ભૈરવો ભૂતનાથશ્ચ ભૂતાત્મા ભૂતભાવનઃ' થી આરંભ થાય છે. નામાવલિ (જે પ્રત્યેક નામને 'ૐ... નમઃ' સહિત ગણાવે છે) થી વિપરીત, એ એક સતત સ્તોત્ર છે, જે અંતે તેના ફળોનું વર્ણન કરનારા ફલશ્રુતિ શ્લોકોથી સમાપ્ત થાય છે.
આ સ્તોત્રના પાઠના શું લાભ છે?
તેના પોતાના અંતિમ શ્લોકો જાહેર કરે છે કે તેના પાઠક પર કોઈ અનિષ્ટ આવતું નથી અને ન ભૂતો, શત્રુઓ કે પાપોનો ભય રહે છે. એ પ્રબળ રક્ષા, વિઘ્નો અને સંકટોના નિવારણ (સર્વાપત્તારણ), આરોગ્ય (ભૈરવ વૈદ્ય રૂપે) તથા સિદ્ધિઓની કૃપા (સિદ્ધિદ) માટે જપાય છે.
તેનો જપ ક્યારે અને કેવી રીતે કરવો જોઈએ?
તેને ભૈરવ અષ્ટમી અને કાલાષ્ટમીએ, તથા રવિવાર કે મંગળવારની રાત્રે, દક્ષિણ તરફ મુખ કરી દીપ સમક્ષ જપવું સર્વોત્તમ છે. ઉગ્ર-દેવતાનું તાંત્રિક સ્તોત્ર હોવાથી તેને શ્રદ્ધા, સ્વચ્છતા અને ભક્તિ સહિત વાંચવું જોઈએ. આરંભકર્તા તેને માત્ર શિવ-ભૈરવ પાસેથી રક્ષાની હાર્દિક પ્રાર્થના રૂપે પણ જપી શકે છે.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →