શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧.૪૦ — કુલક્ષયે પ્રણશ્યન્તિ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.४० — कुलक्षये प्रणश्यन्ति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कुलक्षये
kula-kṣhaye
કુળ અથવા વંશના વિનાશમાં
प्रणश्यन्ति
praṇaśhyanti
નષ્ટ થઈ જાય છે; નાશ પામે છે
कुलधर्माः
kula-dharmāḥ
કુળની પરંપરાઓ અને કર્તવ્યો
सनातनाः
sanātanāḥ
સનાતન; અતિ પ્રાચીન
धर्मे नष्टे
dharme naṣhṭe
જ્યારે ધર્મ નષ્ટ થાય છે
कुलम्
kulam
કુળ
कृत्स्नम्
kṛitsnam
સમગ્ર; સંપૂર્ણ
अधर्मः
adharmaḥ
અધર્મ; અધાર્મિકતા
अभिभवति
abhibhavati
ઘેરી લે છે; આચ્છાદિત કરે છે
उत
uta
ખરેખર; નિશ્ચે
Complete Translation
કુળનો નાશ થતાં તેની સનાતન પરંપરાઓ અને ધર્મ (કુળધર્મ) નષ્ટ થઈ જાય છે; અને ધર્મ નષ્ટ થતાં સમગ્ર કુળને અધર્મ ઘેરી લે છે.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 40
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
પ્રથમ અધ્યાય, અર્જુન વિષાદ યોગમાં, અર્જુન યુદ્ધની વિરુદ્ધ દલીલોની શ્રેણી રજૂ કરે છે. અહીં તેઓ વિલાપ કરે છે કે કુળના વિનાશથી તેનો સનાતન ધર્મ નષ્ટ થઈ જશે, અને ધર્મનો લોપ સમગ્ર વંશ પર અધર્મને આમંત્રે છે — આ દલીલ તેમના શોકમાંથી જન્મે છે અને કૃષ્ણના ઉચ્ચતર ઉપદેશની ભૂમિકા તૈયાર કરે છે.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા ૧.૪૦ માં અર્જુન શું કહે છે?▼
અર્જુન દલીલ કરે છે કે યુદ્ધમાં કુળનો વિનાશ તેની સનાતન પરંપરાઓ અને ધર્મના લોપ તરફ દોરી જાય છે, અને ધર્મ નષ્ટ થતાં સમગ્ર કુળને અધર્મ ઘેરી લે છે. તે યુદ્ધ ન કરવા માટેની તેમની દલીલનો એક ભાગ છે.
'કુળધર્મ' એટલે શું?▼
'કુળધર્મ' એટલે કોઈ કુળ અથવા વંશનાં કર્તવ્યો, રીતરિવાજો અને ધાર્મિક પરંપરાઓ, જે પેઢી દર પેઢી ચાલી આવે છે. અર્જુનને ભય છે કે કુળના વડીલો અને યોદ્ધાઓના મૃત્યુથી આ સનાતન પરંપરાઓ નષ્ટ થઈ જશે.
શું કૃષ્ણ અર્જુનની દલીલ સ્વીકારે છે?▼
જોકે ધર્મ પ્રત્યેની અર્જુનની ચિંતા સાચી છે, કૃષ્ણ આગળ બતાવે છે કે તેમની દલીલ શોક અને આસક્તિથી ધૂંધળી થઈ ગઈ છે. ભગવાન આ વિષયને નવા રૂપે રજૂ કરી શીખવે છે કે પોતાના કર્તવ્ય રૂપે ધર્મયુદ્ધને આસક્તિરહિત રહીને લડવું વાસ્તવમાં ધર્મનો નાશ કરવાને બદલે તેને જાળવી રાખે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →