શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૦.૨૨ — વેદાનાં સામ-વેદોઽસ્મિ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १०.२२ — वेदानां सामवेदोऽस्मि
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
वेदानाम्
vedānām
વેદોમાં
सामवेदः
sāma-vedaḥ
સામવેદ
अस्मि
asmi
હું છું
देवानाम्
devānām
સમસ્ત દેવોમાં
अस्मि
asmi
હું છું
वासवः
vāsavaḥ
ઇન્દ્ર (વસુઓના સ્વામી)
इन्द्रियाणाम्
indriyāṇām
ઇન્દ્રિયોમાં
मनः
manaḥ
મન
च
cha
અને
अस्मि
asmi
હું છું
भूतानाम्
bhūtānām
જીવિત પ્રાણીઓમાં
अस्मि
asmi
હું છું
चेतना
chetanā
ચેતના, બુદ્ધિ
Complete Translation
વેદોમાં હું સામવેદ છું; દેવોમાં હું વાસવ (ઇન્દ્ર) છું; ઇન્દ્રિયોમાં હું મન અને પ્રાણીઓમાં હું ચેતના (જ્ઞાનશક્તિ) છું.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 10, Verse 22
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
દસમા અધ્યાય, દિવ્ય વિભૂતિઓના યોગ (વિભૂતિ યોગ)માં, શ્રીકૃષ્ણ અર્જુન માટે સમસ્ત સૃષ્ટિમાં પોતાની શક્તિની શ્રેષ્ઠ અભિવ્યક્તિઓ ખોલે છે. અહીં તેઓ શાસ્ત્રો અને દેવોથી આગળ અનુભવનાં આંતરિક ઉપકરણો — મન અને ચેતના — તરફ વળે છે, એ દર્શાવતા કે એ જ પરમ તત્ત્વ બહાર મહિમામાં અને ભીતર સમસ્ત પ્રાણીઓની જાગૃતિ રૂપે પ્રકાશિત થાય છે.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા ૧૦.૨૨ નો મુખ્ય સંદેશ શું છે?▼
શ્રીકૃષ્ણ પોતાની દિવ્ય વિભૂતિઓનું વર્ણન ચાલુ રાખે છે: તેઓ વેદોમાં સામવેદ, દેવોમાં ઇન્દ્ર, ઇન્દ્રિયોમાં મન, અને પ્રાણીઓમાં ચેતના છે. આ શ્લોક ઈશ્વરને સૌથી મહિમામય બાહ્ય વસ્તુઓમાં અને પ્રત્યેક પ્રાણીની ભીતર જાગૃતિ રૂપે — બંને રૂપોમાં પ્રગટ કરે છે.
શ્રીકૃષ્ણ પોતાને સામવેદ કેમ કહે છે?▼
સામવેદ ચારે વેદોમાં સૌથી સંગીતમય છે, તેના મંત્રો ગાવા માટે છે. તેનું નામ લઈને શ્રીકૃષ્ણ પોતાને પવિત્ર ગાનની મધુરતા અને ભક્તિ સાથે જોડે છે, એ દર્શાવતા કે સંગીતમય ઉપાસના તેમને વિશેષ રૂપે પ્રિય છે.
શ્રીકૃષ્ણ પ્રાણીઓમાં 'ચેતના' છે — તેનો શું અર્થ?▼
તેનો અર્થ છે કે જાગૃતિની તે શક્તિ — જેના વડે આપણે કંઈ પણ જાણીએ અને અનુભવીએ છીએ — ભગવાનની જ અભિવ્યક્તિ છે. આ સાધકને ભીતર તરફ વાળે છે, એ પ્રગટ કરતા કે ઈશ્વર ઇન્દ્રિયોથી પણ નજીક છે, તે ચેતના રૂપે જે આપણી પોતાની ગહનતમ પ્રકૃતિ છે.
આ શ્લોકનો ઉપયોગ રોજિંદા જીવનમાં કેવી રીતે કરું?▼
જ્યારે પણ તમે પોતાને વિચારતા, અનુભવતા કે કેવળ જાગૃત રહેતા જુઓ, કોમળતાથી સ્મરણ કરો કે આ જાગૃતિ દિવ્યની એક ચિનગારી છે. આ શ્લોકને ધ્યાનમાં રાખીને પવિત્ર સંગીત સાંભળવું કે ગાવું પણ ભક્તિને ઊંડી કરે છે, કેમ કે સામવેદ ભગવાનનું પોતાનું ગાન છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →