શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૧૨ — દિવિ સૂર્ય-સહસ્રસ્ય — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१२ — दिवि सूर्यसहस्रस्य
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
दिवि
divi
આકાશમાં
सूर्य
sūrya
સૂર્યોનું
सहस्रस्य
sahasrasya
સહસ્રનું
भवेत्
bhavet
થઈ જાય
युगपत्
yugapat
એક સાથે, યુગપત્
उत्थिता
utthitā
ઉદિત, પ્રજ્વલિત
यदि
yadi
જો
भाः
bhāḥ
પ્રકાશ, તેજ
सदृशी
sadṛiśhī
સમાન, સદૃશ
सा
sā
તે
स्यात्
syāt
હશે
भासः
bhāsaḥ
તે પ્રકાશ
तस्य
tasya
એ (પરમ પુરુષ)નો
महात्मनः
mahā-ātmanaḥ
મહાત્મા (પરમ પુરુષ)નો
Complete Translation
આકાશમાં સહસ્ર સૂર્યોના એક સાથે ઉદય થવાથી ઉત્પન્ન જે પ્રકાશ થશે, તે એ (વિશ્વરૂપ) મહાત્મા (પરમાત્મા)ના પ્રકાશ સમાન હશે.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 12
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય, વિશ્વરૂપ દર્શન યોગમાં, અર્જુન શ્રીકૃષ્ણનું વિરાટ્ રૂપ જોવાની પ્રાર્થના કરે છે. દિવ્ય દૃષ્ટિ પામીને તેઓ ભગવાનમાં સમસ્ત બ્રહ્માંડ જુએ છે. આ શ્લોક એ દર્શનના અકલ્પનીય તેજનું વર્ણન કરે છે — આકાશમાં એક સાથે પ્રજ્વલિત થયેલા સહસ્ર સૂર્યો સમાન કાંતિ.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા ૧૧.૧૨ નો મુખ્ય સંદેશ શું છે?▼
આ શ્રીકૃષ્ણના વિશ્વરૂપ (વિરાટ્ રૂપ)ના આંજી દેનારા તેજનું વર્ણન કરે છે: જો સહસ્ર સૂર્ય આકાશમાં એક સાથે ઉદિત થાય, તો તેમનો સંયુક્ત પ્રકાશ એ મહાન પુરુષના તેજ સમાન હશે. આ શ્લોક પરમાત્માની અસીમ મહિમા અને તેજ પ્રગટ કરે છે.
આ શ્લોક કોણ કહે છે અને કયા સંદર્ભમાં?▼
આ સંજય દ્વારા કહેવાય છે (અથવા, અધ્યાયના પ્રવાહમાં, અર્જુનને પ્રાપ્ત દર્શનને વ્યક્ત કરે છે) જ્યારે શ્રીકૃષ્ણ પોતાનું દિવ્ય વિશ્વરૂપ પ્રગટ કરે છે. દિવ્ય દૃષ્ટિ પામીને અર્જુન ભગવાનમાં સમસ્ત બ્રહ્માંડ જુએ છે, અને આ શ્લોક એ દૃશ્યના અપાર તેજને વ્યક્ત કરે છે.
વિશ્વરૂપ (વિરાટ્ રૂપ) શું છે?▼
વિશ્વરૂપ શ્રીકૃષ્ણનું સર્વસમાવેશી વિરાટ્ રૂપ છે, જેમાં સમ્પૂર્ણ બ્રહ્માંડ — સમસ્ત દેવ, પ્રાણી, લોક અને કાળ — તેમનામાં જ સમાયેલું જોવાય છે. આ સમસ્ત શાસ્ત્રોમાં સૌથી વિસ્મયકારી પ્રકાશનોમાંનું એક છે, જે ભગવાનની અનંત શક્તિ અને ઉપસ્થિતિ પ્રદર્શિત કરે છે.
આ શ્લોકનો ઉપયોગ રોજિંદા જીવનમાં કેવી રીતે કરું?▼
તેને ભગવાનની વિશાળતાના ચિંતન રૂપે વાપરો, ખાસ કરીને સૂર્યોદય સમયે કે તારાભર્યા આકાશ નીચે. સહસ્ર સૂર્યોને એક સાથે પ્રજ્વલિત થતા ચિતરવું મનને ક્ષુદ્ર ચિંતાઓથી ઉઠાવી ઈશ્વરની અસીમ મહિમા સમક્ષ શ્રદ્ધા અને સમર્પણમાં લઈ જવામાં સહાય કરે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →