શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૪૯ — મા તે વ્યથા મા ચ વિમૂઢભાવો — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.४९ — मा ते व्यथा मा च विमूढभावो
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
मा ते व्यथा
mā te vyathā
તને ભય કે વ્યથા ન થાય
मा च विमूढभावः
mā cha vimūḍha-bhāvaḥ
અને કોઈ મોહ ન થાય
दृष्ट्वा
dṛiṣhṭvā
જોઈને
रूपम् घोरम्
rūpaṁ ghoram
ઘોર રૂપને
ईदृक् मम इदम्
īdṛiṅ mama idam
મારા આ પ્રકારના
व्यपेतभीः
vyapeta-bhīḥ
ભયથી રહિત
प्रीतमनाः
prīta-manāḥ
પ્રસન્ન મનવાળા થઈને
पुनः त्वम्
punaḥ tvam
ફરી તું
तत् एव
tad eva
તે જ
मे रूपम् इदम्
me rūpam idam
મારા આ રૂપને
प्रपश्य
prapaśhya
જો
Complete Translation
મારા આ પ્રકારના ઘોર રૂપને જોઈને તને ન તો ભય થાય અને ન મોહ. ભયથી રહિત અને પ્રસન્ન મન થઈને તું ફરી મારા આ (પૂર્વ) રૂપને જ જો.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 49
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય વિશ્વરૂપ દર્શન યોગમાં, અર્જુનના અતિ વિસ્મયકારી અને ભયાવહ વિશ્વરૂપને જોવા અને ભગવાનના સૌમ્ય રૂપને જોવાની પ્રાર્થના કરવા પછી, શ્રીકૃષ્ણ તેને આશ્વસ્ત કરે છે. તેઓ અર્જુનને કહે છે કે તે ન ડરે અને ન મોહિત થાય, અને શાંત તથા પ્રસન્ન થઈને ફરી ભગવાનના પરિચિત રૂપને જુએ.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા ૧૧.૪૯માં શ્રીકૃષ્ણ શું કહે છે?▼
શ્રીકૃષ્ણ ભયભીત અર્જુનને આશ્વસ્ત કરે છે કે તે ઘોર વિશ્વરૂપને જોઈને ન ડરે અને ન મોહિત થાય. તેઓ અર્જુનને આમંત્રિત કરે છે કે તે ભયથી મુક્ત અને પ્રસન્ન હૃદય થઈને ફરી ભગવાનના પરિચિત, સૌમ્ય રૂપને જુએ.
અર્જુન કેમ ભયભીત હતા?▼
જે વિશ્વરૂપ અર્જુને જોયું તે અતિ વિસ્મયકારી અને ભયાવહ હતું, જેમાં કાળ રૂપે તેનો બધું ગ્રસી લેવાનો પક્ષ પણ સામેલ હતો. આ દર્શનથી વિચલિત થઈને અર્જુન ભયથી ભરાઈ ગયા, જેનાથી આ શ્લોકમાં શ્રીકૃષ્ણનું પ્રેમમય આશ્વાસન ઉત્પન્ન થયું.
આ શ્લોક ભગવાન વિશે શું પ્રગટ કરે છે?▼
એ ભગવાનની કરુણાને પ્રગટ કરે છે. જોકે શ્રીકૃષ્ણ પોતાની અનંત મહિમા અને પોતાનો ભયાવહ લૌકિક પક્ષ પણ દર્શાવે છે, છતાં તેઓ પોતાના ભક્તને કોમળતાથી સાંત્વના આપે છે, ભય દૂર કરે અને શાંતિ ફરી સ્થાપિત કરે છે. ભગવાન વિસ્મિત પણ કરે છે અને આશ્વસ્ત પણ, ભક્તના હૃદયની ચિંતા કરતા.
આ શ્લોક રોજિંદા જીવનમાં કેવી રીતે સહાયક થઈ શકે?▼
એનો સંદેશ 'ભયભીત ન થા, મોહિત ન થા' કોઈ પણ ચિંતા કે ભ્રમની ક્ષણ માટે સાંત્વનાદાયક આશ્વાસન છે. એનો પાઠ ભક્તને ભગવાનની શાંતિદાયક ઉપસ્થિતિનો અનુભવ કરાવવામાં અને સંકટના સમયે શાંત, પ્રસન્ન મન ફરી પ્રાપ્ત કરવામાં સહાય કરે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →