ભગવદ્ગીતા 11.9 — એવમુક્ત્વા તતો રાજન્ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.९ — एवमुक्त्वा ततो राजन्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सञ्जयः उवाच
sañjayaḥ uvācha
સંજયે કહ્યું
एवम् उक्त्वा
evam uktvā
આ પ્રમાણે કહીને
ततः
tataḥ
ત્યારે; ત્યારબાદ
राजन्
rājan
હે રાજન્ (ધૃતરાષ્ટ્ર)
महायोगेश्वरः
mahā-yoga-īśhvaraḥ
મહાન યોગેશ્વર
हरिः
hariḥ
શ્રીહરિ (કૃષ્ણ)
दर्शयामास
darśhayām āsa
દેખાડ્યું; પ્રગટ કર્યું
पार्थाय
pārthāya
અર્જુનને (પાર્થને)
परमम्
paramam
પરમ
रूपम् ऐश्वरम्
rūpam aiśhwaram
ઐશ્વર્યમય (વિશ્વ) રૂપ
Complete Translation
સંજયે કહ્યું -- હે રાજન્! આ પ્રમાણે કહીને મહાયોગેશ્વર શ્રીહરિએ અર્જુનને પોતાનું પરમ ઐશ્વર્યમય (વિશ્વ) રૂપ દેખાડ્યું.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 9
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય, વિશ્વરૂપદર્શન યોગ, માં શ્રીકૃષ્ણ પોતાની દિવ્ય મહિમા દેખાડવાનું વચન આપીને અને અર્જુનને દિવ્યચક્ષુ પ્રદાન કર્યા પછી, સંજય ધૃતરાષ્ટ્રને એ નિર્ણાયક ક્ષણનું વર્ણન કરે છે: મહાયોગેશ્વર શ્રીહરિએ અર્જુનને પોતાનું પરમ, ઐશ્વર્યમય વિશ્વરૂપ દેખાડ્યું — એ જ દર્શન જે આ અધ્યાયને પરિભાષિત કરે છે.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા 11.9માં શું થાય છે?▼
આ પ્રમાણે કહીને શ્રીકૃષ્ણ — મહાયોગેશ્વર — એ અર્જુનને પોતાનું પરમ, ઐશ્વર્યમય વિશ્વરૂપ દેખાડ્યું એમ સંજય રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને સંભળાવે છે. એ જ ક્ષણ છે જ્યારે અગિયારમા અધ્યાયનું વિશ્વરૂપ-દર્શન આરંભ થાય છે.
અહીં શ્રીકૃષ્ણને 'મહાયોગેશ્વર' કેમ કહેવાયા છે?▼
'મહાયોગેશ્વર'નો અર્થ છે મહાન યોગેશ્વર. આ ઉપાધિ સૂચવે છે કે પોતાની દિવ્ય, રહસ્યમય યોગશક્તિથી જ શ્રીકૃષ્ણ સમગ્ર બ્રહ્માંડને પોતાના રૂપમાં પ્રગટ કરી અર્જુનને દેખાડી શકે છે.
આ શ્લોક કોણ અને કોને સંભળાવી રહ્યું છે?▼
સંજય એ નેત્રહીન રાજા ધૃતરાષ્ટ્રને સંભળાવી રહ્યા છે. વેદ વ્યાસ દ્વારા દિવ્ય દૃષ્ટિ પ્રદાન કરાતાં, સંજય રણભૂમિની ઘટનાઓનું વર્ણન કરે છે, જેમાં વિશ્વરૂપનું આ દર્શન પણ સામેલ છે, એ રાજાને જે તેને જાતે જોઈ શકતા નહોતા.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →