શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા 18.20 — સર્વભૂતેષુ યેનૈકમ્ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.२० — सर्वभूतेषु येनैकम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्वभूतेषु
sarva-bhūteṣhu
સમસ્ત પ્રાણીઓમાં
येन
yena
જેના દ્વારા
एकम्
ekam
એક; એકમાત્ર (સત્તા)
भावम्
bhāvam
ભાવ; સ્વભાવ; સત્તા
अव्ययम्
avyayam
અવિનાશી; અવ્યય
ईक्षते
īkṣhate
જુએ છે; અનુભવે છે
अविभक्तम्
avibhaktam
અવિભક્ત; અવિભાજિત
विभक्तेषु
vibhakteṣhu
વિભક્તોમાં (પૃથક પ્રાણીઓમાં)
तत् ज्ञानम्
tat jñānam
તે જ્ઞાન
विद्धि
viddhi
જાણ; સમજ
सात्त्विकम्
sāttvikam
સાત્ત્વિક; સત્ત્વગુણમાં સ્થિત
Complete Translation
જે જ્ઞાન દ્વારા મનુષ્ય સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક અવિનાશી સત્તાને — વિભક્તોમાં અવિભક્ત રૂપે — જુએ છે, તે જ્ઞાનને સાત્ત્વિક જાણ.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 20
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અઢારમા અધ્યાય, મોક્ષ સંન્યાસ યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ ત્રણ ગુણો અનુસાર જ્ઞાન, કર્મ અને કર્તાનું વિશ્લેષણ કરે છે. જ્ઞાનના ત્રિવિધ વિભાગનું વર્ણન કરતાં, આ સર્વોચ્ચ, સાત્ત્વિક જ્ઞાનની ઘોષણા કરે છે: સમસ્ત પ્રાણીઓમાં વિદ્યમાન એક અવિભક્ત, અવિનાશી સત્તાને જોનાર જ્ઞાન.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ ગીતા 18.20 શું વર્ણવે છે?▼
આ સાત્ત્વિક જ્ઞાન — સર્વોચ્ચ, શુદ્ધતમ પ્રકારના જ્ઞાન — નું વર્ણન કરે છે. આ તે જ્ઞાન છે જેના દ્વારા મનુષ્ય સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક અવિભક્ત, અવિનાશી સત્તાને જુએ છે, જોકે તેઓ પૃથક અને વિવિધ પ્રતીત થાય છે.
સાત્ત્વિક, રાજસિક અને તામસિક જ્ઞાનમાં શું તફાવત છે?▼
સાત્ત્વિક જ્ઞાન સમસ્ત પ્રાણીઓમાં એક અવિભક્ત સત્તાને જુએ છે (આ શ્લોક). રાજસિક જ્ઞાન માત્ર અનેક પૃથક સત્તાઓને ભિન્ન વાસ્તવિકતાઓ તરીકે જુએ છે. તામસિક જ્ઞાન અવિવેકપૂર્વક કોઈ એક વસ્તુને જ સર્વસ્વ માનીને તેને વળગી રહે છે. સાત્ત્વિક જ્ઞાન શુદ્ધતમ છે અને મુક્તિ તરફ દોરી જાય છે.
આ શ્લોક સૌમાં ઈશ્વરને જોવા સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?▼
આ પ્રત્યેક પ્રાણીમાં સમાન રૂપે વિદ્યમાન એક દિવ્ય આત્માના દર્શનની શિક્ષા આપે છે. આ ગીતાના વારંવાર દોહરાવાયેલા વિષય — સૌમાં ભગવાન અને ભગવાનમાં સૌને જોવા — સાથે ગાઢ રીતે સંબંધિત છે, જે સાર્વભૌમિક પ્રેમ, સમભાવ અને શાંતિને પોષે છે.
આ સાત્ત્વિક દર્શનને કેવી રીતે વિકસાવી શકાય?▼
મનની શુદ્ધિ, ધ્યાન અને ભક્તિ દ્વારા, મનુષ્ય ધીમે ધીમે સપાટીના ભેદોથી પરે જોવાનું અને સૌમાં એક જ અવિનાશી સત્તાને અનુભવવાનું શીખે છે. આ જેવા શ્લોકોનો પાઠ અને ચિંતન હૃદયને એકતાના દર્શનમાં પ્રશિક્ષિત કરવામાં મદદ કરે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →