શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૭૨ — કચ્ચિદેતચ્છ્રુતં પાર્થ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १८.७२ — कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कच्चित्
kachchit
શું; થયું કે
एतत्
etat
આ
श्रुतम्
śhrutam
સંભળાયું; શ્રવણ કરાયું
पार्थ
pārtha
હે પાર્થ (અર્જુન)
त्वया
tvayā
તારા વડે
एकाग्रेण चेतसा
eka-agreṇa chetasā
એકાગ્ર, સ્થિર ચિત્તથી
कच्चित्
kachchit
શું; થયું કે
अज्ञानसंमोहः
ajñāna-sammohaḥ
અજ્ઞાનથી ઉત્પન્ન મોહ
प्रनष्टः
pranaṣhṭaḥ
નષ્ટ થયો; દૂર થયો
ते
te
તારો
धनञ्जय
dhanañjaya
હે ધનંજય (અર્જુન, ધનને જીતનાર)
Complete Translation
હે પાર્થ! શું તેં આને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું? હે ધનંજય! શું તારો અજ્ઞાનજનિત મોહ નષ્ટ થયો?
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 72
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અઢારમા અધ્યાય 'મોક્ષ સંન્યાસ યોગ'માં, પોતાનો સંપૂર્ણ ઉપદેશ પૂર્ણ કરીને શ્રીકૃષ્ણ એક ગુરુના સ્નેહથી અર્જુન તરફ વળે છે. શું અર્જુને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું અને શું તેનો અજ્ઞાનનો મોહ દૂર થયો એ તેઓ પૂછે છે -- આ પ્રશ્ન અર્જુનના દૃઢ અને કૃતજ્ઞ ઉત્તરને પ્રગટ કરે છે.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા ૧૮.૭૨માં શ્રીકૃષ્ણ શું પૂછે છે?▼
પોતાના ઉપદેશના સમાપન પર શ્રીકૃષ્ણ અર્જુનને પૂછે છે કે શું તેણે આને એકાગ્ર, સ્થિર ચિત્તથી સાંભળ્યું, અને શું તેનો અજ્ઞાનજનિત મોહ નષ્ટ થયો. ઉપદેશે ખરેખર પ્રભાવ પાડ્યો કે નહીં એનું ભગવાનનું આ સ્નેહપૂર્ણ નિરીક્ષણ છે.
શ્રીકૃષ્ણ એ કેમ પૂછે છે કે અર્જુને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું કે નહીં?▼
ગૂઢતમ જ્ઞાન કેવળ એકાગ્ર, સ્થિર શ્રવણથી જ ગ્રહણ થાય છે. આ પૂછીને શ્રીકૃષ્ણ એ વાત પર ભાર મૂકે છે કે પવિત્ર ઉપદેશ પૂર્ણ એકાગ્રતાથી ગ્રહણ કરવો જોઈએ, અને તેઓ દૃઢ કરે છે કે અર્જુને તેને એ રીતે આત્મસાત્ કર્યું કે નહીં.
'અજ્ઞાન-સંમોહ' શું છે જેનો નાશ થવો જોઈએ?▼
'અજ્ઞાન-સંમોહ' એ અજ્ઞાનથી ઉત્પન્ન મોહ અથવા ભ્રમ છે -- એ જ વ્યાકુળતા જેણે આરંભમાં અર્જુનને અભિભૂત કરી દીધો હતો. સંપૂર્ણ ગીતાનું પ્રયોજન આ જ મોહનો નાશ કરવાનું છે, અને અહીં શ્રીકૃષ્ણ પૂછે છે કે તે પ્રયોજન પૂર્ણ થયું કે નહીં.
આ પ્રશ્નનો અર્જુન શો ઉત્તર આપે છે?▼
બરાબર પછીના શ્લોકમાં (૧૮.૭૩) અર્જુન હર્ષપૂર્વક ઉત્તર આપે છે કે શ્રીકૃષ્ણની કૃપાથી તેનો મોહ નષ્ટ થયો છે અને તેની સમજ પુનઃ સ્થાપિત થઈ છે, તથા તે ભગવાનના વચન અનુસાર કાર્ય કરશે -- આમ ઉપદેશની સફળતા દૃઢ થાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →