Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnasankhya-yoga

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೨.೫೫ — ಪ್ರಜಹಾತಿ ಯದಾ ಕಾಮಾನ್

શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા 2.55 — પ્રજહાતિ યદા કામાન્ in Kannada · ಕನ್ನಡ

🕉️ hindu·📿 11× ಜಪ·🕐 ಬೆಳಗಿನ ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಅಂತರಂಗ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ಮೇಲೆ ಮನನ ಮಾಡುವ ಸಮಯ·📜 Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 55
Share:

ಅರ್ಥ

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ — ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ಜ್ಞಾನಿ — ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣನೆಯ ಆರಂಭ, ಇದು ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕೂರುತ್ತಾನೆ, ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನೀಡುವ ಉತ್ತರ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮೊದಲ ಮಾನದಂಡ ಅಂತರಂಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ — ಮನುಷ್ಯನು ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ, ಹೊರಗೆ ಯಾವುದೂ ಬೇಡವಾದಾಗ, ಅವನು ಅಚಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನದ ಗುರಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ದೊರೆಯುವ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ & ಕಥೆ

Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 55 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕೂರುತ್ತಾನೆ, ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ದೀಪ್ತಿಮಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ — ಅಂತಹವನು ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತ. ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿ ಋಷಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಣನೆಯಾದವು.

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ

ಋಷಿಗಳು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಆತ್ಮಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಭಕ್ತರು 'ಪ್ರಜಹಾತಿ ಯದಾ ಕಾಮಾನ್' ಮೇಲೆ ಮನನ ಮಾಡುವುದು ಕಾಮನೆಯ ನಿರಂತರ ಸೆಳೆತವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿತೆಂದೂ, ಚಡಪಡಿಕೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಾಹ್ಯ ನಷ್ಟವೂ ಅಲುಗಾಡಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಶಾಂತ, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಬಂದಿತೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಂತ್ರ

ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ಪ್ರಜಹಾತಿ ಯದಾ ಕಾಮಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಪಾರ್ಥ ಮನೋಗತಾನ್। ಆತ್ಮನ್ಯೇವಾತ್ಮನಾ ತುಷ್ಟಃ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ॥

śhrī bhagavān uvācha prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha mano-gatān ātmany-evātmanā tuṣhṭaḥ sthita-prajñas tadochyate

ಅರ್ಥ:ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು — ಓ ಪಾರ್ಥ! ಮನುಷ್ಯನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿರುವಾಗ, ಅವನು ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು (ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ

ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಉವಾಚ🔊śhrī bhagavān uvāchaಶ್ರೀ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು
ಪ್ರಜಹಾತಿ🔊prajahātiತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ
ಯದಾ🔊yadāಯಾವಾಗ
ಕಾಮಾನ್🔊kāmānಕಾಮನೆಗಳು, ಸ್ವಾರ್ಥ ಆಸೆಗಳು
ಸರ್ವಾನ್🔊sarvānಎಲ್ಲ
ಪಾರ್ಥ🔊pārthaಓ ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ, ಪೃಥೆಯ ಮಗ)
ಮನಃ-ಗತಾನ್🔊manaḥ-gatānಮನಸ್ಸಿನ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ
ಆತ್ಮನಿ🔊ātmaniಆತ್ಮದಲ್ಲಿ
ಏವ🔊evaಮಾತ್ರ, ಕೇವಲ
ಆತ್ಮನಾ🔊ātmanāಆತ್ಮದಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ
ತುಷ್ಟಃ🔊tuṣhṭaḥಸಂತೃಪ್ತ, ತೃಪ್ತ
ಸ್ಥಿತ-ಪ್ರಜ್ಞಃ🔊sthita-prajñaḥಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಬುದ್ಧಿ ದೃಢವಾಗಿರುವವನು
ತದಾ🔊tadāಆಗ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ
ಉಚ್ಯತೇ🔊uchyateಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ, ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ

શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા 2.55 — પ્રજહાતિ યદા કામાન્ ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ)ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ

ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ತೃಪ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾಧಕನಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ

ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸಿನ ಅನಂತ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ

ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಅಂತರಂಗ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ

ಸಮತ್ವ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಕಾಮನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದ ಗುರಿಗೆ ಧ್ಯಾನಮಯ ಆದರ್ಶವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ

શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા 2.55 — પ્રજહાતિ યદા કામાન્ ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ

ಜಪ ಸಂಖ್ಯೆ11ಬಾರಿ
ಉತ್ತಮ ಸಮಯಬೆಳಗಿನ ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಅಂತರಂಗ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಂಯಮದ ಮೇಲೆ ಮನನ ಮಾಡುವ ಸಮಯ

ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ, ಮನುಷ್ಯನು ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನೊಳಗೇ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ. ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಒಳಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಿ ಹುಡುಕಬೇಕೆಂಬ ದೈನಂದಿನ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಧ್ಯಾನದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪಠಿಸಿದಾಗ ಇದು ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಮನೆಯ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆತ್ಮ ಶಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા 2.55 — પ્રજહાતિ યદા કામાન્ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ — ಅವೇ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಅಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರ ಲಿಪ್ಯಂತರಗೊಂಡು, ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಿ ಪಠಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು (ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್) ಒತ್ತಿ ಅದರ ಪಠಣ ಕೇಳಿ.
ಹೌದು — ಲಿಪಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ಮೂಲವೇ. ಈ ಪುಟದ ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು, ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ (ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ) ಎಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಎಲ್ಲ ಸ್ವಾರ್ಥ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತನಾಗಿರುವವನು ಎಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾದ, ಶಾಶ್ವತ ತೃಪ್ತಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪಾದನೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅಂತರಂಗ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಎಂದರೆ ಸ್ಥಿರವಾದ, ದೃಢವಾದ ಬುದ್ಧಿಯ ಜ್ಞಾನಿ — ಸುಖ ಅಥವಾ ದುಃಖದಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗದವನು. ಶ್ಲೋಕ 2.55 ಅಂತಹ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿಯ ಗುಣಗಳು, ನಡವಳಿಕೆ, ಪ್ರಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವರ್ಣಿಸುವ ಹಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ (2.55–2.72) ಮೊದಲನೆಯದು.
ಇದು ಅಂತರಂಗ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕದಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ವಾರ್ಥ, ಬಂಧಿಸುವ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರಿ ನಿರ್ಜೀವ ದಮನವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಹಜವಾದ ಪೂರ್ಣತೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸದೆ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ.
ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದು ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವ ಬದಲು ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ. ಮನಸ್ಸು ಏನನ್ನಾದರೂ ಬಯಸಿದಾಗ, ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ ಒಳಗೇ ಇದೆ ಎಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ಮೆಲ್ಲನೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ಸ್ಥಿರ, ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಚಡಪಡಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಇವನ್ನೂ ಓದಿ

ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿತೇ? ಆತ್ಮೀಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏

Share:

ಪೂರ್ಣ શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા 2.55 — પ્રજહાતિ યદા કામાન્ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ