શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૪.૧૦ — વીતરાગભયક્રોધા — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ४.१० — वीतरागभयक्रोधा
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
वीत
vīta
રહિત, મુક્ત
राग
rāga
આસક્તિ
भय
bhaya
ભય
क्रोधाः
krodhāḥ
અને ક્રોધ
मत्-मयाः
mat-mayāḥ
મારામાં પૂર્ણપણે તન્મય
माम्
mām
મારામાં
उपाश्रिताः
upāśhritāḥ
શરણ લઈને
बहवः
bahavaḥ
ઘણા
ज्ञान
jñāna
જ્ઞાનનું
तपसा
tapasā
તપ (અગ્નિ) વડે
पूताः
pūtāḥ
પવિત્ર થયેલા
मत्-भावम्
mat-bhāvam
મારું સ્વરૂપ, મારી દિવ્ય પ્રકૃતિ
आगताः
āgatāḥ
પામેલા
Complete Translation
રાગ, ભય અને ક્રોધથી રહિત, મારામાં તન્મય થઈને અને મારી શરણમાં આવેલા ઘણા પુરુષો જ્ઞાનરૂપી તપથી પવિત્ર થઈને મારા સ્વરૂપને પામ્યા છે.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 4, Verse 10
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ચોથા અધ્યાય, જ્ઞાન-કર્મ-સંન્યાસ યોગમાં, પોતાના જન્મ અને કર્મોના દિવ્ય સ્વરૂપને પ્રગટ કર્યા પછી, ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ સમજાવે છે કે ભક્તો તેમને કેવી રીતે પામે છે. તેઓ કહે છે કે યુગો-યુગોમાં અનેક પુરુષો, રાગ, ભય અને ક્રોધથી મુક્ત થઈને અને તેમની શરણ લઈને, જ્ઞાનથી પવિત્ર થઈને તેમના જ સ્વરૂપને પામ્યા — અર્જુનને ખાતરી આપતા કે તેમના સુધી પહોંચવાનો માર્ગ સૌને માટે ખુલ્લો છે.
Frequently Asked Questions
શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૪.૧૦ નો મુખ્ય ઉપદેશ શું છે?▼
ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે અનેક સાધકો રાગ, ભય અને ક્રોધથી મુક્ત થઈને, પોતાના મનને તેમનામાં તન્મય કરીને, તેમની પૂર્ણ શરણ લઈને અને જ્ઞાનની અગ્નિથી પવિત્ર થઈને તેમના દિવ્ય સ્વરૂપને પામ્યા છે. તે મોક્ષ તરફ દોરી જતા આંતરિક ગુણો અને ભક્તિનું વર્ણન કરે છે.
આ શ્લોકમાં બતાવેલા ત્રણ વિઘ્નો કયા છે?▼
આસક્તિ (રાગ), ભય અને ક્રોધ. મનના આ ત્રણ વિકારો આત્માને સાંસારિક જીવન સાથે બાંધે છે. તેમનાથી મુક્તિ, ભગવાનની શરણ અને જ્ઞાનથી પવિત્રતા સાથે મળીને, ભગવાનના દિવ્ય સ્વરૂપને પામવાનું દ્વાર છે.
'જ્ઞાનની અગ્નિથી પવિત્ર' નો અર્થ શું છે?▼
જેમ અગ્નિ મલિનતાઓને બાળી નાખે છે, તેમ યથાર્થ આધ્યાત્મિક જ્ઞાન (જ્ઞાન-તપ) અજ્ઞાન, અહંકાર અને મનના દોષોને બાળી નાખે છે. આ આંતરિક શુદ્ધિ આત્માને ભગવાનના દિવ્ય સ્વરૂપમાં લીન થવા માટે તૈયાર કરે છે.
શ્રીકૃષ્ણ શા માટે કહે છે કે 'ઘણાં' તેમને પામ્યા છે?▼
આશા અને પ્રોત્સાહન આપવા માટે. આ માર્ગ માત્ર સૈદ્ધાંતિક નથી — યુગો-યુગોમાં અસંખ્ય ભક્તો તેનું અનુસરણ કરીને પહેલેથી જ તેમના દિવ્ય સ્વરૂપને પામી ચૂક્યા છે. આ ખાતરી સાધકને વિશ્વાસ સાથે શરણ લેવા અને હૃદયને પવિત્ર કરવા પ્રેરે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →