શ્રીમદ્ ભગવદ્ગીતા 7.8 — રસોઽહમપ્સુ કૌન્તેય — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ७.८ — रसोऽहमप्सु कौन्तेय
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
रसः
rasaḥ
રસ, સ્વાદ, સાર
अहम्
aham
હું છું
अप्सु
apsu
જળમાં
कौन्तेय
kaunteya
હે કુંતીપુત્ર (અર્જુન)
प्रभा
prabhā
પ્રભા, પ્રકાશ, તેજ
अस्मि
asmi
હું છું
शशिसूर्ययोः
śhaśhi-sūryayoḥ
ચંદ્ર અને સૂર્યનો
प्रणवः
praṇavaḥ
પવિત્ર અક્ષર ૐ
सर्ववेदेषु
sarva-vedeṣhu
સમસ્ત વેદોમાં
शब्दः
śhabdaḥ
શબ્દ, ધ્વનિ
खे
khe
આકાશમાં, અંતરિક્ષમાં
पौरुषम्
pauruṣham
સામર્થ્ય, પુરુષત્વ, પૌરુષ
नृषु
nṛiṣhu
મનુષ્યોમાં
Complete Translation
હે કૌન્તેય! જળમાં હું રસ છું; ચંદ્ર અને સૂર્યમાં પ્રકાશ છું; સમસ્ત વેદોમાં પ્રણવ (ૐકાર) છું; આકાશમાં શબ્દ છું અને મનુષ્યોમાં પુરુષત્વ (સામર્થ્ય) છું.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 7, Verse 8
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
સાતમા અધ્યાય, જ્ઞાન-વિજ્ઞાન યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ પોતાની દિવ્ય વિભૂતિઓનું વર્ણન શરૂ કરે છે, એક પરમાત્મા કેવી રીતે સમસ્ત સૃષ્ટિમાં વ્યાપ્ત છે તે દર્શાવતા. આ શ્લોક તે પ્રકટીકરણનો આરંભ કરે છે, જેમાં તેઓ પોતાને જળ, પ્રકાશ, વેદ, આકાશ અને મનુષ્યનો સાર કહે છે, જેથી અર્જુન તેમને સર્વત્ર ઓળખવાનું શીખે.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ગીતા 7.8 નો મુખ્ય સંદેશ શું છે?▼
શ્રીકૃષ્ણ પ્રગટ કરે છે કે તેઓ જ સૃષ્ટિની અંદરનો સાર છે — જળમાં રસ, સૂર્ય-ચંદ્રનો પ્રકાશ, વેદોમાં ૐકાર, આકાશમાં શબ્દ, મનુષ્યોમાં સામર્થ્ય. આ શ્લોક શીખવે છે કે ઈશ્વર સમસ્ત વસ્તુઓનો આંતરિક સાર છે, તેમનાથી અલગ નથી.
શ્રીકૃષ્ણ પોતાને જળના રસ અને સૂર્યના પ્રકાશ સાથે કેમ જોડે છે?▼
આ આપણા પ્રત્યક્ષ અનુભવમાં દિવ્યને ઓળખવામાં મદદ કરતા જીવંત ઉદાહરણો છે. પ્રત્યેક વસ્તુનો સૂક્ષ્મ, સારભૂત ગુણ — જે રસ જળને તાજગીભર્યું બનાવે છે, જે પ્રકાશ સૂર્યને ચમકાવે છે — ઈશ્વરની પોતાની ઉપસ્થિતિ તરીકે રજૂ થાય છે, જેથી આપણે તેમને સર્વત્ર જોઈ શકીએ.
આ શ્લોકમાં 'પ્રણવ' (ૐ) નું શું મહત્ત્વ છે?▼
શ્રીકૃષ્ણ ઘોષણા કરે છે કે તેઓ ૐ છે, તે પવિત્ર અક્ષર જે સમસ્ત વેદોનો સાર છે. આ ૐને પરમાત્માનું પ્રત્યક્ષ પ્રતીક અને શબ્દ-સ્વરૂપ બનાવે છે, જેથી તેનો જપ ઈશ્વર સાથે સંવાદનો એક શક્તિશાળી માર્ગ બને છે.
આ શ્લોકને હું દૈનિક જીવનમાં કેવી રીતે વાપરી શકું?▼
તેને પ્રત્યેક વસ્તુમાં ઈશ્વરને જોવાના અભ્યાસ તરીકે વાપરો: જ્યારે તમે જળ પીઓ, સૂર્યપ્રકાશ અનુભવો, શબ્દ સાંભળો, અથવા તમારી પોતાની શક્તિ વાપરો, ત્યારે યાદ રાખો કે આ દિવ્યની જ અભિવ્યક્તિઓ છે. આ સામાન્ય ક્ષણોને ભગવાનની સતત સ્મૃતિમાં ફેરવે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →