શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા ૯.૧૧ — અવજાનન્તિ માં મૂઢા — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ९.११ — अवजानन्ति मां मूढा
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अवजानन्ति
avajānanti
અનાદર કરે છે, ઉપહાસ કરે છે, તુચ્છ ગણે છે
माम्
mām
મને
मूढाः
mūḍhāḥ
મૂઢ, મોહગ્રસ્ત લોકો
मानुषीम्
mānuṣhīm
મનુષ્ય
तनुम्
tanum
રૂપ, શરીર
आश्रितम्
āśhritam
ધારણ કરેલ
परम्
param
પરમ, ઉચ્ચતર, દિવ્ય
भावम्
bhāvam
સ્વરૂપ, ભાવ
अजानन्तः
ajānantaḥ
ન જાણતા
मम
mama
મારા
भूत-महेश्वरम्
bhūta-maheśhvaram
સમસ્ત પ્રાણીઓના પરમેશ્વર
Complete Translation
સમસ્ત પ્રાણીઓના પરમેશ્વર સ્વરૂપ એવા મારા પરમ ભાવને ન જાણનારા મૂઢ લોકો, મનુષ્ય શરીરધારી મુજ પરમાત્માનો અનાદર કરે છે.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 9, Verse 11
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
નવમા અધ્યાય રાજ-વિદ્યા યોગમાં શ્રીકૃષ્ણ ભક્તિનું સૌથી ગુપ્ત અને સર્વોચ્ચ જ્ઞાન પ્રદાન કરે છે. એ પ્રગટ કર્યા પછી કે સમસ્ત પ્રાણીઓ તેમનામાં સ્થિત છે જ્યારે તેઓ અલૌકિક રહે છે, તેઓ કરુણાપૂર્વક જુએ છે કે મોહગ્રસ્ત લોકો, કેવળ તેમના મનુષ્ય રૂપને જોઈને, તેમનો ઉપહાસ કરે છે — સમસ્ત પ્રાણીઓના ઈશ્વર સ્વરૂપ તેમના પરમ સ્વભાવથી અજાણ.
Frequently Asked Questions
ભગવદ્ ગીતા ૯.૧૧નો મુખ્ય ઉપદેશ શું છે?▼
મૂઢ, મોહગ્રસ્ત લોકો તેમનો અનાદર કરે છે કારણ કે તેઓ મનુષ્ય રૂપમાં પ્રગટ થાય છે એમ શ્રીકૃષ્ણ શીખવે છે. તેઓ તેમના ઉચ્ચતર, અલૌકિક સ્વભાવને — સમસ્ત પ્રાણીઓના પરમેશ્વર સ્વરૂપને — ઓળખી શકતા નથી. આ શ્લોક બાહ્ય રૂપથી દિવ્યને આંકવા સામે સચેત કરે છે.
લોકો શ્રીકૃષ્ણની દિવ્યતાને કેમ ઓળખી શકતા નથી?▼
કારણ કે તેઓ કેવળ દૃશ્ય મનુષ્ય શરીરને જુએ છે, તેની પાછળના 'પરમ ભાવ' — પરમ સ્વરૂપ — ને નહીં. આધ્યાત્મિક દૃષ્ટિ અને શ્રદ્ધાના અભાવમાં મૂઢ લોકો ભગવાનને એક સામાન્ય વ્યક્તિ સમજી બેસે છે અને આમ તેમનો અનાદર કરે છે, તેમના ભૂત-મહેશ્વર સ્વરૂપ વાસ્તવિકતાને ચૂકી જાય છે.
'ભૂત-મહેશ્વર'નો અર્થ શું છે?▼
તેનો અર્થ છે સમસ્ત પ્રાણીઓ (ભૂત)ના મહાન ઈશ્વર (મહેશ્વર). મનુષ્ય રૂપમાં પ્રગટ થવા છતાં શ્રીકૃષ્ણ સમસ્ત અસ્તિત્વના પરમ નિયંતા અને મૂળ છે. આ શ્લોક આ છૂપા, ઉચ્ચતર સ્વરૂપ પર ભાર મૂકે છે જેને મૂઢ લોકો ચૂકી જાય છે.
આ શ્લોકમાં આધ્યાત્મિક જીવન માટે શી શિક્ષા છે?▼
એ શીખવે છે કે બાહ્ય રૂપોથી પર જુઓ અને ભગવાન, શાસ્ત્ર તથા સંતો પાસે શ્રદ્ધા અને નમ્રતાથી જાઓ. આધ્યાત્મિક ઓળખ ઇન્દ્રિયો પર નહીં, પણ અંતર્દૃષ્ટિ અને ભક્તિ પર આધાર રાખે છે; એ વિના દિવ્યની હાજરી પણ ચૂકી શકાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →