భాగ్య సూక్తమ్
ભાગ્ય સૂક્તમ્ in Telugu · తెలుగు
మీ భాష/లిపిలో చదవండి
✦ అర్థం
భాగ్య సూక్తం ఋగ్వేదం (మండల ౭, సూక్త ౪౧) లోని ప్రసిద్ధ భగ-సూక్తం — భగను ఆవాహన చేసే ఉదయపు ప్రార్థన, ఈయన ఆదిత్యులలో సౌభాగ్యం, సమృద్ధి, ప్రతి ప్రాణి యొక్క న్యాయమైన భాగానికి స్వరూపం. ఇది సూర్యోదయ సమయంలో అగ్ని, ఇంద్ర, మిత్ర-వరుణులు, అశ్వినులు, పూష మొదలగువారిని ఆవాహన చేసి, తరువాత భగను ప్రార్థిస్తుంది — ఆయన ఉపాసకుడికి గో, అశ్వ, వీర సంతానం, దేవతల చిరస్థాయి కృపను ప్రసాదించమని. ఇది ధనం, విజయం, శుభారంభాల కోసం జపించే అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన వైదిక సూక్తం.
మూలం & కథ
Rigveda (Mandala 7, Sukta 41) · Rishi Vasishtha Maitravaruni · Vedic period (c. 1500-1000 BCE)
భాగ్య సూక్తం ఋగ్వేదంలోని ఏడవ మండలంలోని భగ-సూక్తం, ఇది సంప్రదాయప్రకారం మహర్షి వసిష్ఠునికి ఆరోపించబడింది. ఇది ఒక ఉదయపు సూక్తం (ప్రాతరనువాక): తొలి వెలుగు సమయంలో ఋషి సమస్త తేజోమయ దేవతలను — అగ్ని, ఇంద్ర, మిత్ర-వరుణులు, అశ్వినులు, పూష, బ్రహ్మణస్పతి, సోమ, రుద్ర — ఆవాహన చేసి, తరువాత సౌభాగ్య ఆదిత్యుడైన భగ వైపు మళ్లి ప్రార్థిస్తాడు — ఆయన ఉపాసకుడికి గో, అశ్వ, వీర సంతానం, దేవతల చిరస్థాయి సద్భావన అనే తన న్యాయమైన భాగాన్ని ప్రసాదించమని. భగ విధి, సమృద్ధి స్వరూపం కావడంతో, ఈ సూక్తం ధనం, విజయం, శుభారంభాల కోసం ప్రియమైన వైదిక ప్రార్థనగా మారింది.
✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు
శ్రద్ధతో ఉదయాన భాగ్య సూక్తాన్ని పఠించేవానికి తన న్యాయమైన భాగానికి ఎన్నడూ కొరత ఉండదని సంప్రదాయప్రకారం నమ్ముతారు, ఎందుకంటే భగ సౌభాగ్యాన్ని విభజించే దేవతయే; అసహాయుడు, రాజు ఇద్దరూ తమ భాగం కోసం ఆయనను పిలుస్తారు, ఆయన ఏ సచ్చీల ఉపాసకుడినీ తిరస్కరించడు. శ్రీ సూక్తంతో కలిపి పఠిస్తే ఇది లక్ష్మీ కృప ద్వారాలను తెరిచి, దుర్భాగ్యాన్ని సమృద్ధిగా మార్చుతుందని చెబుతారు.
అర్థంతో పూర్తి పాఠం
ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్పై తాకి వినండి
ప్రాతరగ్నిం ప్రాతరిన్ద్రం హవామహే ప్రాతర్మిత్రావరుణా ప్రాతరశ్వినా । ప్రాతర్భగం పూషణం బ్రహ్మణస్పతిం ప్రాతః సోమముత రుద్రం హువేమ ॥౧॥
Prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā | prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ huvema ||1||
అర్థం:ఉదయాన మేము అగ్నిని ఆవాహన చేస్తాము, ఉదయాన ఇంద్రుని, ఉదయాన మిత్ర-వరుణులను, ఉదయాన ఇద్దరు అశ్వినీకుమారులను; ఉదయాన భగ, పూష, బ్రహ్మణస్పతిని ఆవాహన చేస్తాము, ఉదయాన సోముని, రుద్రుని.
ప్రాతర్జితం భగముగ్రం హువేమ వయం పుత్రమదితేర్యో విధర్తా । ఆధ్రశ్చిద్యం మన్యమానస్తురశ్చిద్రాజా చిద్యం భగం భక్షీత్యాహ ॥౨॥
Prātarjitaṃ bhagamugraṃ huvema vayaṃ putramaditeryo vidhartā | ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha ||2||
అర్థం:ఉదయాన మేము సదా-విజయుడైన, ఉగ్ర భగను ఆవాహన చేస్తాము — అదితి కుమారుడైన, సర్వాన్ని ధరించే వానిని; ఎవరిని అసహాయుడు, వేగవంతుడు, రాజు అందరూ 'నాకు నా భాగమివ్వు' అని కోరుతారో.
భగ ప్రణేతర్భగ సత్యరాధో భగేమాం ధియముదవా దదన్నః । భగ ప్ర ణో జనయ గోభిరశ్వైర్భగ ప్ర నృభిర్నృవన్తః స్యామ ॥౩॥
Bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadannaḥ | bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma ||3||
అర్థం:ఓ భగా, మా నాయకా! ఓ సత్య-ధనుడవైన భగా! ఓ భగా, మా ఈ ప్రార్థనను సఫలం చేయి, మాకు మా భాగాన్ని ప్రసాదిస్తూ. ఓ భగా, మమ్ము గోవులతో, అశ్వాలతో సమృద్ధం చేయి; ఓ భగా, మేము వీర పురుషులతో కూడి, సంతానవంతులమవుదుము.
ఉతేదానీం భగవన్తః స్యామోత ప్రపిత్వ ఉత మధ్యే అహ్నామ్ । ఉతోదితా మఘవన్సూర్యస్య వయం దేవానాం సుమతౌ స్యామ ॥౪॥
Utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām | utoditā maghavansūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma ||4||
అర్థం:మేము ఈ సమయంలోనూ భాగ్యవంతులమవుదుము, పూర్వాహ్నంలోనూ, దినమధ్యంలోనూ; ఓ ఐశ్వర్యవంతుడా, సూర్యోదయ సమయంలోనూ మేము దేవతల కృపాదృష్టిలో నిలిచి ఉందుము.
భగ ఏవ భగవాం అస్తు దేవాస్తేన వయం భగవన్తః స్యామ । తం త్వా భగ సర్వ ఇజ్జోహవీతి స నో భగ పురఏతా భవేహ ॥౫॥
Bhaga eva bhagavāँ astu devāstena vayaṃ bhagavantaḥ syāma | taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīti sa no bhaga puraetā bhaveha ||5||
అర్థం:ఓ దేవతలారా, భగయే ఐశ్వర్య ప్రదాత అగుగాక, ఆయన ద్వారా మేము భాగ్యవంతులమవుదుము. ఓ భగా, నిన్ను అందరూ పిలుస్తారు; ఓ భగా, నీవు ఇక్కడ మా ముందు నడిచే అగ్రణివి అగుము.
సమధ్వరాయోషసో నమన్త దధిక్రావేవ శుచయే పదాయ । అర్వాచీనం వసువిదం భగం నో రథమివాశ్వా వాజిన ఆ వహన్తు ॥౬॥
Samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya | arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ no rathamivāśvā vājina ā vahantu ||6||
అర్థం:ఉదయపు ఉషస్సులు మా యజ్ఞంలో నమస్కరించుగాక, పవిత్ర స్థానానికి దధిక్రా వలె వస్తూ; రథాన్ని లాగే వేగవంతమైన అశ్వాల వలె, అవి ధనమిచ్చే భగను మా చెంతకు తెచ్చుగాక.
అశ్వావతీర్గోమతీర్న ఉషాసో వీరవతీః సదముచ్ఛన్తు భద్రాః । ఘృతం దుహానా విశ్వతః ప్రపీతా యూయం పాత స్వస్తిభిః సదా నః ॥౭॥
Aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ | ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||7||
అర్థం:కల్యాణకరమైన ఉషస్సులు సదా మాపై ఉదయించుగాక, అశ్వ, గో, వీర సంతానాన్ని తెస్తూ, నెయ్యిని ప్రవహింపజేస్తూ, అన్ని వైపులా పరిపూర్ణంగా. ఓ దేవతలారా, మీరు సదా మీ కల్యాణాలతో మమ్ము రక్షించండి.
పదం-పదం అర్థం
ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి
ભાગ્ય સૂક્તમ્ పారాయణ ప్రయోజనాలు
సౌభాగ్యం, సమృద్ధి, ఉత్తమ వస్తువులలో తన న్యాయమైన భాగానికి వైదిక దేవత అయిన భగను ఆవాహన చేస్తుంది
శుభ, విజయవంతమైన దిన ప్రారంభం కోసం ఉదయాన పఠించబడుతుంది
గో, అశ్వ, సమృద్ధి, వనరుల రూపంలో ధనం కోసం ప్రార్థిస్తుంది
ఉపాసకుడికి వీర సంతానం, యోగ్య బంధువులు, సమృద్ధ కుటుంబ ఆశీర్వాదాన్ని ఇస్తుంది
అగ్ని, ఇంద్ర, మిత్ర-వరుణులు, అశ్వినులు, ఇతర ఉదయపు దేవతల సంయుక్త కృపను ఆకర్షిస్తుందని నమ్ముతారు
సమృద్ధి, పనులలో విజయం, దుర్భాగ్య నివారణ కోసం ఉపయోగించబడుతుంది
రోజంతా దేవతల 'సుమతి' (శుభ కృప)లో నిలిచి ఉండటానికి సహాయపడుతుంది
ભાગ્ય સૂક્તમ્ పారాయణ విధి
స్నానం చేసి సూర్యోదయ సమయంలో తూర్పు ముఖంగా కూర్చోండి. ఏడు మంత్రాలను స్పష్ట వైదిక ఉచ్చారణతో నెమ్మదిగా పఠించండి, ఆదర్శంగా ఉదయించే సూర్యుని వైపు ముఖంగా. దీనిని సంప్రదాయప్రకారం సౌభాగ్యం, శుభ దినం కోసం ఉదయపు ప్రార్థన (ప్రాతరనువాక)గా పఠిస్తారు, శ్రీ సూక్తంతో కలిపి హోమాలలో, లక్ష్మీ/ధన అనుష్ఠానాలలో కూడా ఉపయోగిస్తారు. భగ సమృద్ధి-ఆశీర్వాదాల ఆవాహన కోసం దీనిని ౭ సార్లు, లేదా ప్రతిరోజూ ఉదయాన పఠించడం సంప్రదాయం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
ఇవి కూడా చదవండి
ॐ
పూర్తి ભાગ્ય સૂક્તમ્ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి