Mantra.Tips

ચંદ્રકવચમ્ Meaning — Line by Line

चन्द्रकवचम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ચંદ્રકવચમ્ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. || śrīgaṇeśāya namaḥ ||
  2. Verse 2. samaṃ caturbhujaṃ vande keyūramukuṭojjvalam |
  3. Verse 3. evaṃ dhyātvā japennityaṃ śaśinaḥ kavacaṃ śubham |
  4. Verse 4. cakṣuṣī candramāḥ pātu śrutī pātu niśāpatiḥ |
  5. Verse 5. pātu kaṇṭhaṃ ca me somaḥ skandhe jaivātṛkastathā |
  6. Verse 6. hṛdayaṃ pātu me candro nābhiṃ śaṅkarabhūṣaṇaḥ |
  7. Verse 7. ūrū tārāpatiḥ pātu mṛgāṅko jānunī sadā |
  8. Verse 8. sarvāṇyanyāni cāṅgāni pātu candro'khilaṃ vapuḥ |
  9. Verse 9. || iti śrīcandrakavacaṃ sampūrṇam ||
Verse 1#

|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||

श्रीगणेशाय नमः अस्य श्रीचन्द्रकवचस्तोत्रमन्त्रस्य गौतम ऋषिः अनुष्टुप् छन्दः, श्रीचन्द्रो देवता, चन्द्रप्रीत्यर्थं जपे विनियोगः

|| śrīgaṇeśāya namaḥ || asya śrīcandrakavacastotramantrasya gautama ṛṣiḥ | anuṣṭup chandaḥ, śrīcandro devatā, candraprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||

Meaningશ્રીગણેશને નમસ્કાર. આ ચંદ્રકવચ સ્તોત્રના ઋષિ ગૌતમ છે, છંદ અનુષ્ટુપ છે, દેવતા શ્રીચંદ્ર છે; ચંદ્રની પ્રસન્નતા માટે તેનો જપ કરાય છે.

Verse 2#

samaṃ caturbhujaṃ vande keyūramukuṭojjvalam |

समं चतुर्भुजं वन्दे केयूरमुकुटोज्ज्वलम् वासुदेवस्य नयनं शङ्करस्य भूषणम् १॥

samaṃ caturbhujaṃ vande keyūramukuṭojjvalam | vāsudevasya nayanaṃ śaṅkarasya ca bhūṣaṇam || 1||

Meaningહું શાંત, ચતુર્ભુજ, કેયૂર અને મુકુટથી ઉજ્જ્વળ ચંદ્રની વંદના કરું છું — જે વાસુદેવ (વિષ્ણુ) ના નયન છે અને શંકરના ભૂષણ (શિરનો ચંદ્ર) છે.

Verse 3#

evaṃ dhyātvā japennityaṃ śaśinaḥ kavacaṃ śubham |

एवं ध्यात्वा जपेन्नित्यं शशिनः कवचं शुभम् शशी पातु शिरोदेशं भालं पातु कलानिधिः २॥

evaṃ dhyātvā japennityaṃ śaśinaḥ kavacaṃ śubham | śaśī pātu śirodeśaṃ bhālaṃ pātu kalānidhiḥ || 2||

Meaningઆ રીતે ધ્યાન કરીને નિત્ય આ શુભ ચંદ્ર-કવચનો જપ કરવો જોઈએ. શશી મારા શિર-પ્રદેશની રક્ષા કરે, કલાનિધિ મારા ભાલની.

Verse 4#

cakṣuṣī candramāḥ pātu śrutī pātu niśāpatiḥ |

चक्षुषी चन्द्रमाः पातु श्रुती पातु निशापतिः प्राणं क्षपाकरः पातु मुखं कुमुदबान्धवः ३॥

cakṣuṣī candramāḥ pātu śrutī pātu niśāpatiḥ | prāṇaṃ kṣapākaraḥ pātu mukhaṃ kumudabāndhavaḥ || 3||

Meaningચંદ્રમા મારા નેત્રોની રક્ષા કરે, નિશાપતિ કાનની; ક્ષપાકર મારા પ્રાણની રક્ષા કરે, કુમુદબાંધવ મુખની.

Verse 5#

pātu kaṇṭhaṃ ca me somaḥ skandhe jaivātṛkastathā |

पातु कण्ठं मे सोमः स्कन्धे जैवातृकस्तथा करौ सुधाकरः पातु वक्षः पातु निशाकरः ४॥

pātu kaṇṭhaṃ ca me somaḥ skandhe jaivātṛkastathā | karau sudhākaraḥ pātu vakṣaḥ pātu niśākaraḥ || 4||

Meaningસોમ મારા કંઠની રક્ષા કરે, જૈવાતૃક સ્કંધોની; સુધાકર મારા હાથોની રક્ષા કરે, નિશાકર વક્ષની.

Verse 6#

hṛdayaṃ pātu me candro nābhiṃ śaṅkarabhūṣaṇaḥ |

हृदयं पातु मे चन्द्रो नाभिं शङ्करभूषणः मध्यं पातु सुरश्रेष्ठः कटिं पातु सुधाकरः ५॥

hṛdayaṃ pātu me candro nābhiṃ śaṅkarabhūṣaṇaḥ | madhyaṃ pātu suraśreṣṭhaḥ kaṭiṃ pātu sudhākaraḥ || 5||

Meaningચંદ્ર મારા હૃદયની રક્ષા કરે, શંકરભૂષણ નાભિની; સુરશ્રેષ્ઠ મારા મધ્યની રક્ષા કરે, સુધાકર કટિની.

Verse 7#

ūrū tārāpatiḥ pātu mṛgāṅko jānunī sadā |

ऊरू तारापतिः पातु मृगाङ्को जानुनी सदा अब्धिजः पातु मे जङ्घे पातु पादौ विधुः सदा ६॥

ūrū tārāpatiḥ pātu mṛgāṅko jānunī sadā | abdhijaḥ pātu me jaṅghe pātu pādau vidhuḥ sadā || 6||

Meaningતારાપતિ મારી ઊરુઓની રક્ષા કરે, મૃગાંક સદા જાનુઓની; અબ્ધિજ મારી જંઘાઓની રક્ષા કરે, વિધુ સદા પાદોની.

Verse 8#

sarvāṇyanyāni cāṅgāni pātu candro'khilaṃ vapuḥ |

सर्वाण्यन्यानि चाङ्गानि पातु चन्द्रोऽखिलं वपुः एतद्धि कवचं दिव्यं भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वत्र विजयी भवेत् ७॥

sarvāṇyanyāni cāṅgāni pātu candro'khilaṃ vapuḥ | etaddhi kavacaṃ divyaṃ bhuktimuktipradāyakam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sarvatra vijayī bhavet || 7||

Meaningચંદ્ર મારા અન્ય સમસ્ત અંગો અને સંપૂર્ણ શરીરની રક્ષા કરે. આ દિવ્ય કવચ ભુક્તિ અને મુક્તિ બંને પ્રદાન કરનાર છે; જે તેને વાંચે કે સાંભળે છે, તે સર્વત્ર વિજયી થાય છે.

Verse 9#

|| iti śrīcandrakavacaṃ sampūrṇam ||

इति श्रीचन्द्रकवचं सम्पूर्णम्

|| iti śrīcandrakavacaṃ sampūrṇam ||

Meaningઆ રીતે ચંદ્રકવચ સંપૂર્ણ થયું.

Word-by-Word Breakdown

चन्द्र / शशी / सोम
candra / śaśī / soma
ચંદ્રમા — ચંદ્ર, શશી ('સસલા-ચિહ્ન વાળા') અને સોમ પણ
समम्
samam
શાંત, સમ-સ્વભાવ (શાંત ચંદ્ર)
चतुर्भुजम्
caturbhujam
ચતુર્ભુજ
केयूरमुकुटोज्ज्वलम्
keyūra-mukuṭojjvalam
કેયૂર (બાજુબંધ) અને મુકુટથી દેદીપ્યમાન
वासुदेवस्य नयनम्
vāsudevasya nayanam
વાસુદેવ (વિષ્ણુ) ના નેત્ર — વિષ્ણુના નયન રૂપ ચંદ્ર
शङ्करस्य च भूषणम्
śaṅkarasya ca bhūṣaṇam
અને શિવ (શંકર) ના શિર પર ભૂષણ (અર્ધચંદ્ર)
एवं ध्यात्वा जपेन्नित्यम्
evaṃ dhyātvā japennityam
આ રીતે ધ્યાન કરીને નિત્ય જપ કરવો જોઈએ...
शशी पातु शिरोदेशम्
śaśī pātu śirodeśam
શશી (ચંદ્ર) શિર-પ્રદેશની રક્ષા કરે
कलानिधिः
kalānidhiḥ
કલાનિધિ (કલાઓનો કોશ) — ભાલની રક્ષા કરતા
निशापतिः
niśāpatiḥ
નિશાપતિ (રાત્રિના સ્વામી) — કાનની રક્ષા કરતા
क्षपाकरः
kṣapākaraḥ
ક્ષપાકર (રાત્રિના કર્તા) — પ્રાણની રક્ષા કરતા
कुमुदबान्धवः
kumudabāndhavaḥ
કુમુદબાંધવ (કુમુદ-પુષ્પના બંધુ, જે ચંદ્રપ્રકાશથી ખીલે છે) — મુખની રક્ષા કરતા
जैवातृकः
jaivātṛkaḥ
જૈવાતૃક (જીવનદાયક ચંદ્ર) — સ્કંધોની રક્ષા કરતા
सुधाकरः
sudhākaraḥ
સુધાકર (અમૃતનો સ્રોત) — હાથો અને કટિની રક્ષા કરતા
निशाकरः
niśākaraḥ
નિશાકર (રાત્રિના કર્તા) — વક્ષની રક્ષા કરતા
तारापतिः
tārāpatiḥ
તારાપતિ (નક્ષત્રોના સ્વામી અને તારાના પતિ) — ઊરુઓની રક્ષા કરતા
मृगाङ्कः
mṛgāṅkaḥ
મૃગાંક (મૃગ-ચિહ્ન વાળા) — જાનુઓની રક્ષા કરતા
अब्धिजः
abdhijaḥ
અબ્ધિજ (સમુદ્રથી ઉત્પન્ન — ચંદ્ર ક્ષીરસાગર મંથનથી ઊઠ્યા) — જંઘાઓની રક્ષા કરતા
विधुः
vidhuḥ
વિધુ (ચંદ્ર) — પાદોની રક્ષા કરતા
भुक्तिमुक्तिप्रदायकम्
bhukti-mukti-pradāyakam
ભુક્તિ (સાંસારિક ભોગ) અને મુક્તિ (મોક્ષ) બંનેના દાતા
सर्वत्र विजयी भवेत्
sarvatra vijayī bhavet
સર્વત્ર વિજયી થાય છે

Origin & History

Source: Chandra Kavacha Stotram (Graha kavacha tradition)

Author: Sage Gautama (rishi of the mantra)

Period: Classical / Puranic

ચંદ્રકવચમ્ નવગ્રહ કવચોના ચક્ર સાથે સંબંધિત છે — નવ ગ્રહોમાંના પ્રત્યેક માટે રક્ષાત્મક કવચ-સ્તુતિઓ — જેના ઋષિ ગૌતમ કહેવાયા છે. તે ચંદ્રને શાંત, ચતુર્ભુજ ચંદ્ર રૂપે ચિત્રિત કરે છે, જે એક સાથે વિષ્ણુના નેત્ર અને શિવના શિર પર અર્ધચંદ્ર-ભૂષણ છે, અને તેમના અનેક મનોહર વિશેષણો દ્વારા ભક્તની અંગ-પ્રત્યંગ રક્ષા માટે પ્રાર્થના કરે છે. ચંદ્ર મન અને ભાવનાઓના અધિપતિ હોવાથી, આ કવચ વિશેષ કરીને ભીતરી શાંતિ તથા પીડિત ચંદ્રને સામંજસ્ય આપવા માટે વાંચાય છે.

Frequently Asked Questions

ચંદ્રકવચમ્ શું છે?
ચંદ્રકવચમ્ ચંદ્રદેવ, જેમને સોમ પણ કહે છે, ની રક્ષાત્મક સ્તુતિ (કવચ = આધ્યાત્મિક કવચ) છે. તેના ઋષિ ગૌતમ છે. પ્રત્યેક શ્લોક ચંદ્રથી, તેમના અનેક કાવ્યમય નામોમાંના એક દ્વારા, શરીરના કોઈ વિશેષ અંગની રક્ષાની પ્રાર્થના કરે છે, ભક્તને ચંદ્રની શીતળ, રક્ષાત્મક કૃપાથી ઘેરે છે.
જ્યોતિષમાં ચંદ્રકવચમ્ કેવી રીતે સહાયક છે?
ચંદ્ર મન, ભાવનાઓ અને માનસિક શાંતિના અધિપતિ છે. આ કવચ જન્મકુંડળીમાં દુર્બળ, નીચ કે પીડિત ચંદ્રને બળ આપવા તથા કઠિન ચંદ્ર દશા કે ગોચરમાં શાંતિ લાવવા માટે વાંચાય છે. તેને સામાન્ય રીતે સોમવારે શ્વેત પુષ્પ અને દીપક સાથે જપાય છે.
ચંદ્રકવચમ્નો જપ ક્યારે કરવો જોઈએ?
સોમવાર (ચંદ્રના વાર) અને પૂર્ણિમા રાત્રિએ, તથા કોઈપણ ચંદ્ર કે નવગ્રહ પૂજામાં. ઉપાય તરીકે તેને મનઃશાંતિ અને ભાવનાત્મક સ્થિરતા માટે નિત્ય જપી શકાય છે.
તેના શું લાભ છે?
શારીરિક રક્ષા ઉપરાંત, તેનો અંતિમ શ્લોક કહે છે કે જે આ દિવ્ય કવચને વાંચે કે સાંભળે છે, તે ભુક્તિ અને મુક્તિ બંને પ્રાપ્ત કરી સર્વત્ર વિજયી થાય છે. તે વિશેષ કરીને મનને શાંત કરવા, ચિંતા અને બેચેની દૂર કરવા, તથા ચંદ્રના અશુભ પ્રભાવોને શાંત કરવા માટે મૂલ્યવાન છે.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →