છઠ પૂજા સૂર્ય અર્ઘ્ય મંત્ર (જપાકુસુમસંકાશં) — Word-by-Word Meaning

छठ पूजा सूर्य अर्घ्य मंत्र (जपाकुसुमसङ्काशं)

Every Sanskrit word explained in English

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Word-by-Word Breakdown

जपाकुसुमसङ्काशम्

Japa-Kusuma-Sankasham

જપા (જાસૂદ) ના પુષ્પ સમાન દેદીપ્યમાન આભા વાળા

काश्यपेयम्

Kashyapeyam

કશ્યપ (અને અદિતિ) ના પુત્ર

महाद्युतिम्

Mahadyutim

મહાન તેજ અને કાંતિ વાળા

तमोऽरिम्

Tamo'rim

અંધકારના શત્રુ (ભીતરી અને બાહ્ય સમસ્ત અંધકારના નાશક)

सर्वपापघ्नम्

Sarva-papaghnam

સમસ્ત પાપોના નાશક

प्रणतोऽस्मि

Pranato'smi

હું પ્રણામ કરું છું, હું નમન કરું છું

दिवाकरम्

Divakaram

દિવાકર, દિવસના કર્તા (સૂર્ય) ને

भास्कराय विद्महे

Bhaskaraya Vidmahe

અમે ભાસ્કરને (પ્રકાશના કર્તા, સૂર્ય) જાણીએ

महाद्युतिकराय धीमहि

Mahadyuti-karaya Dhimahi

મહાતેજસ્વીનું અમે ધ્યાન કરીએ

तन्नो आदित्यः प्रचोदयात्

Tanno Adityah Prachodayat

તે આદિત્ય (સૂર્ય) અમને પ્રેરિત અને પ્રકાશિત કરે

ॐ सूर्याय नमः

Om Suryaya Namah

ૐ, સૂર્ય, સૂર્યદેવને નમસ્કાર

ॐ घृणिः सूर्याय नमः

Om Ghrinih Suryaya Namah

ૐ, કરુણામય, તેજસ્વી સૂર્યને નમસ્કાર (સૂર્ય બીજ-આહ્વાન)

Complete Translation

હું દિવાકર સૂર્યને પ્રણામ કરું છું, જે જપા (જાસૂદ) ના પુષ્પ સમાન આભા વાળા, કશ્યપના પુત્ર, મહાદ્યુતિમાન, અંધકારના શત્રુ અને સમસ્ત પાપોના નાશક છે. ૐ, અમે ભાસ્કરને જાણીએ, મહાતેજસ્વીનું ધ્યાન કરીએ — તે આદિત્ય અમને પ્રેરિત અને પ્રકાશિત કરે. ૐ સૂર્યાય નમઃ; ૐ ઘૃણિઃ સૂર્યાય નમઃ.

Origin & History

Source: Traditional Surya worship mantras (the Japa-Kusuma dhyana, Surya Gayatri and Surya bija) used in the Chhath Puja arghya

Author: Traditional (the Surya Gayatri from the Gayatri tradition)

Period: Classical / traditional

છઠ પૂજા સૂર્ય ઉપાસનાનું એક પ્રાચીન ચાર દિવસનું પર્વ છે, જે વિશેષ કરીને બિહાર, ઝારખંડ, પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશ અને નેપાળમાં અત્યંત પ્રિય છે, અને કાર્તિકની ષષ્ઠી (છઠ્ઠા દિવસ) એ મનાવાય છે. વ્રતી કઠોર ઉપવાસ કરે છે, પ્રાયઃ નિર્જળ, અને જળમાં ઊભા રહીને અસ્તાચળ અને ઉદયાચળ સૂર્યને અર્ઘ્ય આપે છે, પોતાના પરિવારના આરોગ્ય અને સમૃદ્ધિની પ્રાર્થના કરતા. સૂર્યદેવ, પ્રત્યક્ષ દેવતા અને સમસ્ત જીવનના સ્રોત, આ પ્રસિદ્ધ શ્લોકો — જપા-કુસુમ ધ્યાન, સૂર્ય ગાયત્રી અને 'ૐ સૂર્યાય નમઃ' — સહિત, છઠી મૈયાની ઉપાસના સાથે આહ્વાન કરાય છે.

Frequently Asked Questions

છઠ અર્ઘ્ય સમયે કયો મંત્ર જપાય છે?▼

અર્ઘ્ય આપતી વખતે પ્રસિદ્ધ સૂર્ય ધ્યાન 'જપાકુસુમસંકાશં કાશ્યપેયં મહાદ્યુતિમ્...' નો પાઠ કરાય છે, સાથે સૂર્ય ગાયત્રી ('ૐ ભાસ્કરાય વિદ્મહે...') તથા સરળ 'ૐ સૂર્યાય નમઃ'. આ સૂર્યને અંધકારના નાશક અને સમસ્ત પાપોના સંહારક રૂપે સન્માનિત કરે છે.

છઠ પૂજામાં બે અર્ઘ્ય કેમ આપવામાં આવે છે?▼

ષષ્ઠીની સાંજે અસ્તાચળ સૂર્યને સંધ્યા અર્ઘ્ય આપાય છે, અને બીજી સવારે ઉદયાચળ સૂર્યને ઉષા અર્ઘ્ય. અસ્ત અને ઉદય બંને સૂર્યની ઉપાસના જીવનના સંપૂર્ણ ચક્ર પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે અને છઠની અનોખી વિશેષતા છે.

છઠી મૈયા કોણ છે?▼

છઠી મૈયા તે દેવી છે જેમની છઠમાં સૂર્ય સાથે ઉપાસના કરાય છે, જેમને દિવ્ય માતાનું રૂપ (પ્રાયઃ ષષ્ઠી દેવી, બાળકોની રક્ષિકા, રૂપે ઓળખાય છે) તથા સૂર્યની બહેન અથવા પત્ની માનવામાં આવે છે. ભક્ત તેમનાથી અને સૂર્યથી પોતાના બાળકો અને પરિવારના કલ્યાણ તથા દીર્ઘાયુની પ્રાર્થના કરે છે.

'જપાકુસુમસંકાશં' નો શું અર્થ છે?▼

તેનો અર્થ છે કે સૂર્ય લાલ જપા (જાસૂદ) ના પુષ્પ સમાન દેદીપ્યમાન છે. આ શ્લોક સૂર્યને કશ્યપના તેજસ્વી પુત્ર, અંધકારના શત્રુ અને સમસ્ત પાપોના નાશક રૂપે નમન કરે છે — નિત્ય સૂર્ય ઉપાસનાના સૌથી પ્રિય શ્લોકોમાંનો એક.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →