ધરાધરેન્દ્રનન્દિનીવિલાસબન્ધુ — Word-by-Word Meaning
धराधरेन्द्रनन्दिनीविलासबन्धु
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
धराधरेन्द्रनन्दिनी
Dharadharendra Nandini
પર્વતરાજની પુત્રી (પાર્વતી)
विलासबन्धु
Vilasa Bandhu
વિલાસ તથા ક્રીડાના પ્રિય સખા
बन्धुर
Bandhura
મનોહર, સુંદર, સુશોભિત
स्फुरत्
Sphurat
દેદીપ્યમાન, સ્ફુરિત, તેજોમય
दिगन्त
Diganta
સમસ્ત દિશાઓના અંત, ક્ષિતિજ
सन्तति
Santati
અવિચ્છિન્ન વિસ્તાર, સંપૂર્ણ ફેલાવો
प्रमोद मानमानसे
Pramoda Mana-manase
જેમનું મન (સર્વ લોકોમાં) આનંદિત તથા પ્રમુદિત રહે છે
कृपाकटाक्ष
Kripa Kataksha
કરુણામય કૃપાકટાક્ષ (ત્રાંસી દૃષ્ટિ)
धोरणी
Dhorani
અવિરલ ધારા, સતત પ્રવાહ
निरुद्ध
Niruddha
રોકી દેવાયેલ, નિવારિત, ટાળી દેવાયેલ
दुर्धरापदि
Durdhara-apadi
દુર્ધર, અસહ્ય આપદાઓ
दिगम्बरे
Digambare
દિગંબરમાં (દિશાઓને જ વસ્ત્ર રૂપે ધારણ કરનાર શિવમાં)
मनोविनोदम् एतु
Mano-vinodam Etu
(મારું) મન વિનોદ પામે
वस्तुनि
Vastuni
એ (પરમ) સત્તા / તત્ત્વમાં
Complete Translation
પર્વતરાજપુત્રી (પાર્વતી) ના વિલાસના બંધુ તથા મનોહર, સમસ્ત દિશાઓની દીપ્ત પરંપરામાં આનંદિત મનવાળા, જેમની કૃપાકટાક્ષની અવિરલ ધારા દુર્ધર આપદાઓને રોકી દે છે — એ દિગંબર શિવની એ સત્તામાં મારું મન વિનોદ પામે.
Origin & History
Source: Shiva Tandava Stotram, verse 3 (composed by Ravana)
Author: Ravana, King of Lanka
Period: Treta Yuga (mythological era)
રામાયણ અનુસાર રાવણ શિવના સૌથી મોટા ભક્તોમાંનો એક હતો. જ્યારે તેણે કૈલાસ પર્વતને ઊંચકવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે શિવે તેને દબાવી દીધો અને તેની આંગળીઓ કચડી નાખી; વેદના તથા ભક્તિમાં રાવણે શિવ તાંડવ સ્તોત્રનો ઉદ્ગાર કર્યો. આ ત્રીજો શ્લોક બ્રહ્માંડીય નૃત્યના વર્ણનથી વળીને એક કોમળ પ્રાર્થના બની જાય છે — કે મન દિગંબર શિવમાં, પાર્વતીના સખામાં, જેમની કૃપાદૃષ્ટિ સમસ્ત આપદાઓને ટાળી દે છે, વિનોદ પામે.
Frequently Asked Questions
'ધરાધરેન્દ્ર નન્દિની' નો શો અર્થ છે?▼
આ પાર્વતીનું એક નામ છે — 'પર્વતરાજ (ધરાધરેન્દ્ર) ની પુત્રી (નન્દિની)'. આ શ્લોક શિવને તેમના પ્રિય તથા મનોહર સખા (વિલાસ-બંધુ) રૂપે વર્ણવે છે, અને પ્રાર્થના કરે છે કે ભક્તનું મન આ દિગંબર શિવમાં વિનોદ પામે.
આ શ્લોક કયા સ્તોત્રમાંથી છે?▼
આ શિવ તાંડવ સ્તોત્રનો ત્રીજો શ્લોક છે, જે લંકાના ભક્ત-રાજા રાવણ દ્વારા ભગવાન શિવના બ્રહ્માંડીય તાંડવ નૃત્યની સ્તુતિમાં રચાયેલ ગર્જતું ભજન છે.
આ શ્લોક શાની પ્રાર્થના કરે છે?▼
આ પ્રાર્થના કરે છે કે મન દિગંબર (દિશાઓને વસ્ત્ર રૂપે ધારણ કરનાર) શિવમાં વિનોદ પામે, જેમની કૃપાકટાક્ષની અવિરલ ધારા (કૃપા-કટાક્ષ-ધોરણી) અત્યંત અસહ્ય આપદાઓને (દુર્ધર-આપદિ) પણ રોકી દે છે.
મારે આ ક્યારે જપ કરવો જોઈએ?▼
આ સોમવારે, પ્રદોષ કાળમાં (સંધ્યા-ગોધૂલિ), મહાશિવરાત્રિ પર, અથવા શ્રાવણ માસમાં જપ કરવો શ્રેષ્ઠ છે — અને જ્યારે પણ આપ મુશ્કેલીઓ સામે શિવની રક્ષાકારી કૃપા ઇચ્છો.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →