ધૂમાવતી સ્તોત્રમ્ (ધૂમાવત્યષ્ટકમ્) — Word-by-Word Meaning

પ્રાતઃકાળે તે કુમારી રૂપમાં જપમાળા ફેરવે છે, મધ્યાહ્ને પ્રૌઢ રૂપમાં સુંદર મુખ અને મનોહર નેત્રોવાળી, અને સંધ્યાએ વૃદ્ધા રૂપમાં લટકતા સ્તનોવાળી મુંડમાળા ધારણ કરેલી હોય છે — તે જ દેવદેવી, ત્રિભુવનની જનની કાલિકા (ધૂમાવતી) આપ સૌની રક્ષા કરે. બ્રહ્માની શ્રેષ્ઠ કપિલવર્ણ જટાઓને ખટ્વાંગની કોટિ પર બાંધી, વક્ષ પર દૈત્યોના મસ્તકોની માળા અને ગરુડની પાંખોનું શિરોભૂષણ ધારણ કરી, હાથમાં દેવતાઓના રક્તથી ભરેલું યમના મહિષનું વિશાળ શૃંગ લઈને — પ્રલયકાળમાં પૂજિત અને પ્રસન્ન તે ભૈરવ કાલરાત્રિમાં આપની રક્ષા કરે. કૃશકાય, અસ્થિખંડોને કટકટ શબ્દ સાથે ચાવતી, પ્રેતોની વચ્ચે 'કહહ-કહકહા'નો ભયંકર અટ્ટહાસ કરતી, સદા તલ્લીન, ડમરુને 'ડિમ-ડિમ' વગાડતી, મુખકમલને વિસ્તૃત કરતી અને 'ઝમ-ઝમ' બોલતી ફરતી — તે ચંડિકા આપણી રક્ષા કરે. ડાબા કાનમાં ચંદ્ર, જમણામાં પ્રલયગત સૂર્યબિંબ, કંઠમાં નક્ષત્રોનો હાર, વિકટ જટાજૂટ પર મુંડમાળા, ખભા પર નાગરાજ ધ્વજ અને બ્રહ્માના કંકાલનો ભાર ધારણ કરી — સંહારકાળમાં સૌને ધારણ કરનારી કલ્યાણદાયિની ભદ્રકાળી મારા ભયને હરી લે. આ પુણ્યમય ધૂમાવત્યષ્ટક સમસ્ત આપત્તિઓનું નિવારણ કરે છે; જે સાધક ભક્તિપૂર્વક તેનો પાઠ કરે છે તે અભીષ્ટ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે. મહાન વિપત્તિ, મહાઘોર ભય, મહારોગ, મહાયુદ્ધમાં; શત્રુ-ઉચ્ચાટન, મારણ અને પ્રાણીઓના મોહનમાં — જે આ સ્તોત્રનો પાઠ કરે છે, હે દેવી, તે સર્વત્ર સિદ્ધિ પામે છે. દેવ, દાનવ, ગંધર્વ, યક્ષ, રાક્ષસ, સર્પ, સિંહ, વ્યાઘ્ર આદિ સૌ આ સ્તોત્રના સ્મરણમાત્રથી ઘણા દૂર ભાગી જાય છે, પછી મનુષ્યાદિની તો વાત જ શી. હે દેવેશિ! આ સ્તોત્રથી ભૂતલ પર શું સિદ્ધ નથી થતું? સર્વત્ર શાંતિ થાય છે અને અંતે જીવ નિર્વાણને પ્રાપ્ત થાય છે.