દું બીજ મંત્ર (ૐ દું દુર્ગાયૈ નમઃ) — Word-by-Word Meaning
दुं बीज मंत्र (ॐ दुं दुर्गायै नमः)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ॐ
Om
સૃષ્ટિનો આદિ નાદ — સાર્વત્રિક સ્પંદન
दुं
Dum
દુર્ગા બીજ — વીર માતાનું બીજ, રક્ષા, શક્તિ અને અજેયતાનો ધ્વનિ
द
Da
દુર્ગા અને ભક્તની રક્ષા કરનાર કિલ્લા સમાન શક્તિનું પ્રતીક
उ
U
ઉપાસના અને ધારણ કરનાર શક્તિનો સ્વર — માતાની પોષક રક્ષા
ं (बिन्दु)
Anusvara (Bindu)
બીજની રક્ષાત્મક ઊર્જાને સીલ કરનાર શક્તિનો નાસિક નાદ અને બિંદુ
दुर्गायै
Durgayai
દુર્ગાને — અજેય દેવી, શબ્દશઃ 'કિલ્લો' અથવા 'જેમના સુધી બૂરાઈ ન પહોંચે'
नमः
Namah
હું નમન કરું છું, સમર્પણ કરું છું — દિવ્ય માતાની શરણ લેતાં
दुर्गा
Durga
બૂરાઈનો નાશ કરનાર અને બધી મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર દેવીનું ઉગ્ર, રક્ષક રૂપ (દુર્ગા = દુર્ગમ, અજેય)
शक्ति
Shakti
દુર્ગામાં ભરેલી ગતિશીલ દિવ્ય શક્તિ અને સ્ત્રી-ઊર્જા
रक्षा
Raksha
રક્ષા — દુર્ગા પોતાના ભક્તોને જે રક્ષાકવચ આપે છે
दुर्ग
Durga (fort)
કિલ્લો — તેમના નામનો અર્થ, અભેદ્ય શરણનું પ્રતીક
अभय
Abhaya
અભય — માતા દ્વારા અપાતી નિર્ભયતા
सिंह
Simha
સિંહ — દુર્ગાનું વાહન, હિંમત અને ધાર્મિક શક્તિનું પ્રતીક
बीज
Beej
બીજ — એક અક્ષર જેમાં દેવતાની સંપૂર્ણ શક્તિ સમાયેલી છે
विघ्न-नाश
Vighna-nasha
ભક્તના માર્ગમાંથી વિઘ્નો અને સંકટોનું નિવારણ
चामुण्डायै
Chamundayai
ચામુંડાને — ઉગ્ર દુર્ગા જેમણે ચંડ અને મુંડ દૈત્યોનો વધ કર્યો (નવાર્ણ મંત્રમાંથી)
विच्चे
Vichche
નવાર્ણ મંત્રનું અંતિમ બીજ, દેવીની કૃપા, જ્ઞાન અને રક્ષાનું આવાહન
Complete Translation
ૐ દું — રક્ષા અને શક્તિના ધ્વનિ એવા અજેય માતા દુર્ગાદેવીના બીજમંત્રને હું પ્રણામ કરું છું. ૐ દું, સર્વ બૂરાઈનો નાશ કરનાર અને બધી મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર દુર્ગાને નમસ્કાર.
Origin & History
Source: Tantric tradition; Shakta Agamas, Devi Mahatmya tradition and bija-mantra texts
Author: Tantric and Vedic seers (traditional)
Period: Ancient
શાક્ત તંત્રોમાં દું દુર્ગાનું બીજ છે — તે અજેય માતા જેમના નામનો અર્થ છે 'તે કિલ્લો જેને બૂરાઈ ભેદી ન શકે'. દેવી માહાત્મ્ય (દુર્ગા સપ્તશતી) તેમને મહિષાસુરની સંહારિણી અને લોકોની રક્ષિકા તરીકે ગૌરવાન્વિત કરે છે. તેમનો બીજ-નાદ તે વીર-કૃપાને એક જ અક્ષરમાં કેન્દ્રિત કરી દે છે, જેથી 'ૐ દું દુર્ગાયૈ નમઃ' પરંપરાના સૌથી વિશ્વસનીય રક્ષા-મંત્રોમાંનો એક બની જાય છે.
Frequently Asked Questions
ૐ દું દુર્ગાયૈ નમઃ નો અર્થ શું છે?▼
તેનો અર્થ છે 'ૐ, હું દેવી દુર્ગાને નમન કરું છું' — તેમના બીજ-નાદ 'દું' દ્વારા આવાહિત. 'દું' (દું) દુર્ગાનું બીજ છે, જે રક્ષા અને શક્તિની તેમની ઊર્જા ધારણ કરે છે; 'દુર્ગાયૈ' નો અર્થ 'દુર્ગાને'; અને 'નમઃ' નો અર્થ 'હું નમન/સમર્પણ કરું છું'. મળીને આ એક પ્રણામ છે જે અજેય માતાને રક્ષા અને કૃપા માટે પોકારે છે.
દું બીજ કયા દેવતા સાથે સંબંધિત છે?▼
દું દેવી દુર્ગાનું મુખ્ય બીજ છે — બૂરાઈનો નાશ કરનાર અને મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર દિવ્ય માતાનું ઉગ્ર અને રક્ષક રૂપ. તે અનેક દુર્ગા-મંત્રો અને રક્ષા-પ્રાર્થનાઓના હૃદયમાં રહેલું બીજ છે.
દું મંત્ર શા માટે વપરાય છે?▼
તેને સૌથી વધુ રક્ષા માટે જપાય છે — જોખમ, નકારાત્મકતા, ભય અને અડચણોથી — તથા કઠિન પરિસ્થિતિઓમાં હિંમત, શક્તિ અને વિજયના આવાહન માટે. 'દુર્ગા' નામનો અર્થ જ 'મુશ્કેલીઓ દૂર કરનાર' છે, તેથી તેમનો બીજ મંત્ર સુરક્ષા અને સંકટ-નિવારણની પ્રસિદ્ધ પ્રાર્થના છે.
દું મંત્ર જપવાનો શ્રેષ્ઠ સમય ક્યારે છે?▼
નવરાત્રિ — ખાસ કરીને અષ્ટમી અને નવમીની રાત્રિઓ — સૌથી શુભ કાળ છે. શુક્રવાર અને સવારનો બ્રહ્મ મુહૂર્ત પણ ઉત્તમ છે, અને સતત જાળવી રાખવાથી નિત્ય જપ સૌથી પ્રભાવી થાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →