Mantra.Tips

દુર્ગા કવચ Meaning — Line by Line

दुर्गा कवच

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of દુર્ગા કવચ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph
  2. Verse 2. Om Namash Chandikayai
  3. Verse 3. Brahma Uvacha —
  4. Verse 4. Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini
  5. Verse 5. Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha
  6. Verse 6. Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah
  7. Verse 7. Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike
  8. Verse 8. Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata
  9. Verse 9. Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini
  10. Verse 10. Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha
  11. Verse 11. Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah
  12. Verse 12. Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita
  13. Verse 13. Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike
  14. Verse 14. Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari
  15. Verse 15. Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati
  16. Verse 16. Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke
  17. Verse 17. Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari;
  18. Verse 18. Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini;
  19. Verse 19. Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari;
  20. Verse 20. Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini;
  21. Verse 21. Putana Kamika medhram gude Mahishavahini;
  22. Verse 22. Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini;
  23. Verse 23. Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini;
  24. Verse 24. Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha;
  25. Verse 25. Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari;
  26. Verse 26. Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu;
  27. Verse 27. Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini;
  28. Verse 28. Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana;
  29. Verse 29. Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada;
  30. Verse 30. Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini;
  31. Verse 31. Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi;
  32. Verse 32. Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita;
  33. Verse 33. Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini;
  34. Verse 34. Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati;
  35. Verse 35. Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam;
  36. Verse 36. Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah;
  37. Verse 37. Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham;
  38. Verse 38. Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah;
  39. Verse 39. Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah;
  40. Verse 40. Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale;
  41. Verse 41. Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha;
  42. Verse 42. Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah;
  43. Verse 43. Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite;
  44. Verse 44. Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale;
  45. Verse 45. Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam;
  46. Verse 46. Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham;
  47. Verse 47. Labhate paramam rupam Shivena saha modate.
Verse 1#

Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph

अस्य श्री चण्डी कवचस्य ब्रह्मा ऋषिः। अनुष्टुप् छन्दः। चामुण्डा देवता। अंगन्यासोक्तमातरो बीजम्। दिग्बन्धदेवतास्तत्त्वम्। श्री जगदम्बाप्रीत्यर्थे सप्तशतीपाठाङ्गत्वेन जपे विनियोगः॥

Om Asya Shri Chandi Kavachasya Brahma Rishiph Anushtup Chhandah Chamunda Devata Anganyasokta Mataro Bijam Digbandha Devatas Tattvam Shri Jagadamba Prityarthe Saptashati Pathangtvena Jape Viniyogah

Meaningૐ. આ શ્રીચંડી કવચના ઋષિ બ્રહ્મા છે, છંદ અનુષ્ટુપ છે, દેવતા ચામુંડા છે; બીજ અંગન્યાસમાં કહેલી માતૃકાઓ છે, તત્ત્વ દિગ્બંધની દેવતાઓ છે; શ્રી જગદંબાની પ્રસન્નતા માટે સપ્તશતી-પાઠના અંગ રૂપે આનો જપમાં વિનિયોગ છે.

Verse 2#

Om Namash Chandikayai

नमश्चण्डिकायै मार्कण्डेय उवाच यद्गुह्यं परमं लोके सर्वरक्षाकरं नृणाम्। यन्न कस्यचिदाख्यातं तन्मे ब्रूहि पितामह॥

Om Namash Chandikayai Markandeya Uvacha — Yad Guhyam Paramam Loke Sarva Raksha Karam Nrinam Yanna Kasyachid Akhyatam Tanme Bruhi Pitamaha

Meaningૐ, ચંડિકાને નમસ્કાર. માર્કંડેય બોલ્યા: આ લોકમાં એ પરમ ગુહ્ય શું છે જે સમસ્ત મનુષ્યોની રક્ષા કરે છે, જે અત્યાર સુધી કોઈને કહેવાયું નથી — હે પિતામહ (બ્રહ્મા), એ મને કહો.

Verse 3#

Brahma Uvacha —

ब्रह्मोवाच अस्ति गुह्यतमं विप्र सर्वभूतोपकारकम्। देव्यास्तु कवचं पुण्यं तच्छृणुष्व महामुने॥

Brahma Uvacha — Asti Guhyatamam Vipra Sarva Bhutopakaarakam Devyas Tu Kavacham Punyam Tat Shrinushva Mahamune

Meaningબ્રહ્મા બોલ્યા: હે વિપ્ર! દેવીનું એક અતિ ગુહ્ય અને સમસ્ત પ્રાણીઓનું ઉપકાર કરનારું પુણ્ય કવચ છે. હે મહામુનિ, એ સાંભળો.

Verse 4#

Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini

प्रथमं शैलपुत्री द्वितीयं ब्रह्मचारिणी। तृतीयं चन्द्रघण्टेति कूष्माण्डेति चतुर्थकम्॥

Prathamam Shailaputri Cha Dvitiyam Brahmacharini Tritiyam Chandraghanteti Kushmandeti Chaturthakam

Meaningપહેલી શૈલપુત્રી, બીજી બ્રહ્મચારિણી; ત્રીજી ચંદ્રઘંટા, ચોથી કૂષ્માંડા.

Verse 5#

Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha

पञ्चमं स्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनीति च। सप्तमं कालरात्रीति महागौरीति चाष्टमम्॥

Panchamam Skanda Mateti Shashtham Katyayani Ti Cha Saptamam Kalaratri Ti Mahagauri Ti Chashtamam

Meaningપાંચમી સ્કંદમાતા, છઠ્ઠી કાત્યાયની; સાતમી કાલરાત્રિ, આઠમી મહાગૌરી.

Verse 6#

Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah

नवमं सिद्धिदात्री नवदुर्गाः प्रकीर्तिताः। उक्तान्येतानि नामानि ब्रह्मणैव महात्मना॥

Navamam Siddhidatri Cha Nava Durgah Prakirtitah Uktanyetani Namani Brahmanaiva Mahatmana

Meaningનવમી સિદ્ધિદાત્રી — આ નવ દુર્ગાઓ કહેવાઈ છે. આ નામો મહાત્મા બ્રહ્માએ સ્વયં કહ્યાં છે.

Verse 7#

Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike

शूलेन पाहि नो देवि पाहि खड्गेन चाम्बिके। घण्टास्वनेन नः पाहि चापज्यानिःस्वनेन च॥

Shulena Pahi No Devi Pahi Khadgena Chambike Ghanta Swanena Nah Pahi Chapajya Nihswanena Cha

Meaningહે દેવી, શૂલથી અમારી રક્ષા કરો! હે અંબિકે, ખડ્ગથી રક્ષા કરો! ઘંટના નાદથી અને ધનુષની ટંકારથી અમારી રક્ષા કરો!

Verse 8#

Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata

प्राच्यां रक्षतु मामैन्द्री आग्नेय्यामग्निदेवता। दक्षिणे चावतु वाराही नैऋत्यामसिधारिणी॥

Prachyam Rakshatu Mam Aindri Agneyam Agni Devata Dakshine Chavatu Varahi Nairityam Asi Dharini

Meaningપૂર્વમાં ઐન્દ્રી મારી રક્ષા કરે, અગ્નિ ખૂણામાં અગ્નિદેવતા. દક્ષિણમાં વારાહી રક્ષા કરે, નૈઋત્ય ખૂણામાં ખડ્ગધારિણી.

Verse 9#

Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini

प्रतीच्यां वारुणी रक्षेद्वायव्यां मृगवाहिनी। उदीच्यां पातु कौमारी ऐशान्यां शूलधारिणी॥

Pratichyam Varuni Rakshed Vayavyam Mrigavahini Udichyam Patu Kaumari Aishanyam Shuladharini

Meaningપશ્ચિમમાં વારુણી રક્ષા કરે, વાયવ્ય ખૂણામાં મૃગવાહિની. ઉત્તરમાં કૌમારી રક્ષા કરે, ઈશાન ખૂણામાં શૂલધારિણી.

Verse 10#

Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha

ऊर्ध्वं ब्रह्माणी मे रक्षेदधस्ताद्वैष्णवी तथा। एवं दश दिशो रक्षेच्चामुण्डा शववाहना॥

Urdhvam Brahmani Me Rakshed Adhastad Vaishnavi Tatha Evam Dasha Disho Rakshet Chamunda Shava Vahana

Meaningઉપર બ્રહ્માણી મારી રક્ષા કરે, નીચે વૈષ્ણવી. આ રીતે શવ પર સવાર ચામુંડા દસે દિશાઓની રક્ષા કરે.

Verse 11#

Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah

जया मे चाग्रतः पातु विजया पातु पृष्ठतः। अजिता वामपार्श्वे तु दक्षिणे चापराजिता॥

Jaya Me Chagratah Patu Vijaya Patu Prishthatah Ajita Vama Parshve Tu Dakshine Cha Aparajita

Meaningઆગળથી જયા મારી રક્ષા કરે, પાછળથી વિજયા. ડાબી બાજુ અજિતા અને જમણી બાજુ અપરાજિતા રક્ષા કરે.

Verse 12#

Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita

शिखामुद्योतिनी रक्षेदुमा मूर्ध्नि व्यवस्थिता। मालाधरी ललाटे भ्रुवौ रक्षेद्यशस्विनी॥

Shikham Udyotini Rakshed Uma Murdhni Vyavasthita Maladhari Lalate Cha Bhruvau Rakshed Yashaswini

Meaningશિખા (ચોટલી) ની રક્ષા ઉદ્યોતિની કરે. મસ્તક પર સ્થિત ઉમા શિરની રક્ષા કરે. લલાટની માલાધરી અને ભમરોની યશસ્વિની રક્ષા કરે.

Verse 13#

Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike

त्रिनेत्रा भ्रुवोर्मध्ये यमघण्टा नासिके। शंखिनी चक्षुषोर्मध्ये श्रोत्रयोर्द्वारवासिनी॥

Trinetra Cha Bhruvor Madhye Yamaghanta Cha Nasike Shankhini Chakshushor Madhye Shrotrayor Dvaravasini

Meaningભમરોની વચ્ચે ત્રિનેત્રા (ત્રણ નેત્રોવાળી) રક્ષા કરે. નાકની યમઘંટા રક્ષા કરે. નેત્રોની વચ્ચે શંખિની અને કાનની દ્વારવાસિની રક્ષા કરે.

Verse 14#

Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari

कपोलौ कालिका रक्षेत्कर्णमूले तु शांकरी। नासिकायां सुगन्धा उत्तरोष्ठे चर्चिका॥

Kapolau Kalika Rakshet Karnamule Tu Shankari Nasikayam Sugandha Cha Uttaroshthe Cha Charchika

Meaningગાલની કાલિકા અને કાનના મૂળની શાંકરી રક્ષા કરે. નાકના છિદ્રોની સુગંધા અને ઉપલા હોઠની ચર્ચિકા રક્ષા કરે.

Verse 15#

Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati

अधरे चामृतकला जिह्वायां सरस्वती। दन्तान् रक्षतु कौमारी कण्ठदेशे तु चण्डिका॥

Adhare Chamrita Kala Jihvayam Cha Saraswati Dantan Rakshatu Kaumari Kantha Deshe Tu Chandika

Meaningનીચલા હોઠની અમૃતકલા અને જીભની સરસ્વતી રક્ષા કરે. દાંતની કૌમારી અને કંઠપ્રદેશની ચંડિકા રક્ષા કરે.

Verse 16#

Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke

घण्टिकां चित्रघण्टा महामाया तालुके। कामाक्षी चिबुकं रक्षेद्वाचं मे सर्वमंगला॥

Ghantikam Chitraghanta Cha Mahamaya Cha Taluke Kamakshi Chibukam Rakshed Vacham Me Sarvamangala

Meaningકંઠનળીની ચિત્રઘંટા અને તાળવાની મહામાયા રક્ષા કરે. હડપચીની કામાક્ષી અને મારી વાણીની સર્વમંગલા રક્ષા કરે.

Verse 17#

Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari;

ग्रीवायां भद्रकाली पृष्ठवंशे धनुर्धरी। नीलग्रीवा बहिःकण्ठे नलिकां नलकूबरी॥

Grivayam Bhadrakali cha prishthavamshe Dhanurdhari; Nilagriva bahihkanthe nalikam Nalakubari.

Meaningગરદનની ભદ્રકાળી અને કરોડરજ્જુની ધનુર્ધરી; બહારના કંઠની નીલગ્રીવા અને શ્વાસનળીની નલકૂબરી રક્ષા કરે.

Verse 18#

Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini;

स्कन्धयोः खड्गिनी रक्षेद् बाहू मे वज्रधारिणी। हस्तयोर्दण्डिनी रक्षेदम्बिका चाङ्गुलीस्तथा॥

Skandhayoh Khadgini rakshed bahu me Vajradharini; Hastayor Dandini rakshed Ambika changulistatha.

Meaningખભાની ખડ્ગિની અને ભુજાઓની વજ્રધારિણી; હાથની દંડિની અને આંગળીઓની અંબિકા રક્ષા કરે.

Verse 19#

Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari;

नखाञ्छूलेश्वरी रक्षेत् कुक्षौ रक्षेन्नलेश्वरी। स्तनौ रक्षेन्महालक्ष्मीर्मनःशोकविनाशिनी॥

Nakhanchhuleshwari rakshet kukshau rakshen Naleshwari; Stanau rakshen Mahalakshmir manahshokavinashini.

Meaningનખની શૂલેશ્વરી અને ઉદરની નલેશ્વરી; સ્તનની મહાલક્ષ્મી અને હૃદયની મનઃશોકવિનાશિની રક્ષા કરે.

Verse 20#

Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini;

हृदये ललिता देवी उदरे शूलधारिणी। नाभौ कामिनी रक्षेद्गुह्यं गुह्येश्वरी तथा॥

Hridaye Lalita Devi udare Shuladharini; Nabhau cha Kamini rakshed guhyam Guhyeshwari tatha.

Meaningહૃદયમાં લલિતા દેવી અને ઉદરમાં શૂલધારિણી નિવાસ કરે; નાભિની કામિની અને ગુહ્ય અંગોની ગુહ્યેશ્વરી રક્ષા કરે.

Verse 21#

Putana Kamika medhram gude Mahishavahini;

पूतना कामिका मेढ्रं गुदे महिषवाहिनी। कट्यां भगवती रक्षेज्जानुनी विन्ध्यवासिनी॥

Putana Kamika medhram gude Mahishavahini; Katyam Bhagavati rakshej januni Vindhyavasini.

Meaningજનનેન્દ્રિયની કામિકા અને ગુદાની મહિષવાહિની; કટિની ભગવતી અને ઘૂંટણની વિંધ્યવાસિની રક્ષા કરે.

Verse 22#

Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini;

जङ्घे महाबला प्रोक्ता सर्वकामप्रदायिनी। गुल्फयोर्नारसिंही पादौ चामिततेजसी॥

Janghe Mahabala prokta sarvakamapradayini; Gulphayor Narasimhi cha padau chamitatejasi.

Meaningપિંડીઓની સર્વકામપ્રદાયિની મહાબલા રક્ષા કરે; પગની ઘૂંટીની નારસિંહી અને પગની અમિતતેજસી રક્ષા કરે.

Verse 23#

Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini;

पादाङ्गुलीः श्रीर्मे रक्षेत्पादाधस्तलवासिनी। नखान्दंष्ट्राकराली केशांश्चैवोर्ध्वकेशिनी॥

Padangulih Shrir me rakshet padadhastalavasini; Nakhan Damshtrakarali cha keshanshchaivordhvakeshini.

Meaningપગની આંગળીઓની શ્રી અને તળિયાંની તલવાસિની; નખની દંષ્ટ્રાકરાળી અને કેશની ઊર્ધ્વકેશિની રક્ષા કરે.

Verse 24#

Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha;

रोमकूपेषु कौबेरी त्वचं वागीश्वरी तथा। रक्तमज्जावसामांसान्यस्थिमेदांसि पार्वती॥

Romakupeshu Kauberi tvacham Vagishwari tatha; Raktamajjavasamamsanyasthimedamsi Parvati.

Meaningરોમકૂપોની કૌબેરી અને ત્વચાની વાગીશ્વરી; રક્ત, મજ્જા, વસા, માંસ, અસ્થિ અને મેદની પાર્વતી રક્ષા કરે.

Verse 25#

Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari;

अन्त्राणि कालरात्रिश्च पित्तं मुकुटेश्वरी। पद्मावती पद्मकोशे कफे चूडामणिस्तथा॥

Antrani Kalaratrishcha pittam cha Mukuteshwari; Padmavati padmakoshe kaphe Chudamanistatha.

Meaningઆંતરડાંની કાલરાત્રિ અને પિત્તની મુકુટેશ્વરી; પદ્મકોશમાં પદ્માવતી અને કફમાં ચૂડામણિ નિવાસ કરે.

Verse 26#

Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu;

ज्वालामुखी नखज्वाला अभेद्या सर्वसन्धिषु। शुक्रं ब्रह्माणी मे रक्षेच्छायां छत्रेश्वरी तथा॥

Jvalamukhi nakhajvala Abhedya sarvasandhishu; Shukram Brahmani me rakshech chhayam Chhatreshwari tatha.

Meaningનખની જ્વાળા (કાંતિ) ની જ્વાલામુખી અને સમસ્ત સાંધાઓની અભેદ્યા; વીર્યની બ્રહ્માણી અને છાયાની છત્રેશ્વરી રક્ષા કરે.

Verse 27#

Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini;

अहङ्कारं मनो बुद्धिं रक्ष मे धर्मचारिणि। प्राणापानौ तथा व्यानं समानोदानमेव च॥

Ahankaram mano buddhim raksha me Dharmacharini; Pranapanau tatha vyanam samanodanameva cha.

Meaningહે ધર્મચારિણી, મારા અહંકાર, મન અને બુદ્ધિની રક્ષા કરો; અને પ્રાણ, અપાન, વ્યાન, સમાન તથા ઉદાન (પંચપ્રાણો) ની રક્ષા કરો.

Verse 28#

Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana;

वज्रहस्ता मे रक्षेत्प्राणं कल्याणशोभना। रसे रूपे गन्धे शब्दे स्पर्शे योगिनी॥

Vajrahasta cha me rakshet pranam Kalyanashobhana; Rase rupe cha gandhe cha shabde sparshe cha Yogini.

Meaningકલ્યાણમયી, શોભના વજ્રહસ્તા મારા પ્રાણની રક્ષા કરે; યોગિની મારા રસ, રૂપ, ગંધ, શબ્દ અને સ્પર્શ (ઇન્દ્રિયો) ની રક્ષા કરે.

Verse 29#

Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada;

सत्त्वं रजस्तमश्चैव रक्षेन्नारायणी सदा। आयू रक्षतु वाराही धर्मं रक्षतु वैष्णवी॥

Sattvam rajastamashchaiva rakshen Narayani sada; Ayu rakshatu Varahi dharmam rakshatu Vaishnavi.

Meaningસત્ત્વ, રજસ્ અને તમસ્ની સદા નારાયણી રક્ષા કરે; આયુની વારાહી અને ધર્મની વૈષ્ણવી રક્ષા કરે.

Verse 30#

Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini;

यशः कीर्तिं लक्ष्मीं धनं विद्यां चक्रिणी। गोत्रमिन्द्राणी मे रक्षेत्पशून्मे रक्ष चण्डिके॥

Yashah kirtim cha Lakshmim cha dhanam vidyam cha Chakrini; Gotram Indrani me rakshet pashun me raksha Chandike.

Meaningયશ, કીર્તિ, લક્ષ્મી, ધન અને વિદ્યાની ચક્રિણી રક્ષા કરે; ગોત્રની ઇન્દ્રાણી રક્ષા કરે, અને હે ચંડિકે, મારા પશુઓની રક્ષા કરો.

Verse 31#

Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi;

पुत्रान् रक्षेन्महालक्ष्मीर्भार्यां रक्षतु भैरवी। पन्थानं सुपथा रक्षेन्मार्गं क्षेमकरी तथा॥

Putran rakshen Mahalakshmir bharyam rakshatu Bhairavi; Panthanam Supatha rakshen margam Kshemakari tatha.

Meaningપુત્રોની મહાલક્ષ્મી અને પત્નીની ભૈરવી; માર્ગની સુપથા અને રસ્તાની ક્ષેમકરી રક્ષા કરે.

Verse 32#

Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita;

राजद्वारे महालक्ष्मीर्विजया सर्वतः स्थिता। रक्षाहीनं तु यत्स्थानं वर्जितं कवचेन तु॥

Rajadvare Mahalakshmir Vijaya sarvatah sthita; Rakshahinam tu yatsthanam varjitam kavachena tu.

Meaningરાજદ્વારે મહાલક્ષ્મી મારી રક્ષા કરે, અને સર્વત્ર વિદ્યમાન વિજયા — અને જે સ્થાન આ કવચમાં છૂટી ગયું, અસુરક્ષિત રહ્યું,

Verse 33#

Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini;

तत्सर्वं रक्ष मे देवि जयन्ती पापनाशिनी। पदमेकं गच्छेत्तु यदीच्छेच्छुभमात्मनः॥

Tatsarvam raksha me Devi Jayanti papanashini; Padamekam na gachchhet tu yadichchhech chubhamatmanah.

Meaning— હે પાપનાશિની દેવી જયંતી, એ સૌની રક્ષા કરો. જે પોતાનું કલ્યાણ ઇચ્છે છે, તે એક પગલું પણ ન જાય

Verse 34#

Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati;

कवचेनावृतो नित्यं यत्र यत्राधिगच्छति। तत्र तत्रार्थलाभश्च विजयः सार्वकामिकः॥

Kavachenavrito nityam yatra yatradhigachchhati; Tatra tatrarthalabhashcha vijayah sarvakamikah.

Meaningઆ કવચથી સદા આવૃત થયા વિના; ત્યારે તે જ્યાં જ્યાં જાય છે, ત્યાં ત્યાં ધન અને વિજય તથા સમસ્ત કામનાઓની પૂર્તિ પામે છે.

Verse 35#

Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam;

यं यं कामयते कामं तं तं प्राप्नोति निश्चितम्। परमैश्वर्यमतुलं प्राप्स्यते भूतले पुमान्॥

Yam yam kamayate kamam tam tam prapnoti nishchitam; Paramaishvaryamatulam prapsyate bhutale puman.

Meaningતે જે જે કામનાની ઇચ્છા કરે છે, તેને નિશ્ચય જ પામે છે; એવો મનુષ્ય પૃથ્વી પર અતુલનીય, પરમ ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 36#

Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah;

निर्भयो जायते मर्त्यः सङ्ग्रामेष्वपराजितः। त्रैलोक्ये तु भवेत्पूज्यः कवचेनावृतः पुमान्॥

Nirbhayo jayate martyah sangrameshvaparajitah; Trailokye tu bhavet pujyah kavachenavritah puman.

Meaningએ મર્ત્ય નિર્ભય થઈ જાય છે અને સંગ્રામમાં અપરાજિત; આ કવચથી આવૃત પુરુષ ત્રણે લોકમાં પૂજ્ય થઈ જાય છે.

Verse 37#

Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham;

इदं तु देव्याः कवचं देवानामपि दुर्लभम्। यः पठेत्प्रयतो नित्यं त्रिसन्ध्यं श्रद्धयान्वितः॥

Idam tu Devyah kavacham devanamapi durlabham; Yah pathet prayato nityam trisandhyam shraddhayanvitah.

Meaningદેવીનું આ કવચ દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે. જે સંયમી થઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક પ્રતિદિન ત્રણે સંધ્યાઓમાં આનો પાઠ કરે છે,

Verse 38#

Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah;

दैवी कला भवेत्तस्य त्रैलोक्येष्वपराजितः। जीवेद्वर्षशतं साग्रमपमृत्युविवर्जितः॥

Daivi kala bhavet tasya trailokyeshvaparajitah; Jived varshashatam sagram apamrityuvivarjitah.

Meaningતેને દિવ્ય કાંતિ પ્રાપ્ત થાય છે, તે ત્રણે લોકમાં અપરાજિત થાય છે, અને અપમૃત્યુ રહિત થઈ પૂરા સો વર્ષથી અધિક જીવે છે.

Verse 39#

Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah;

नश्यन्ति व्याधयः सर्वे लूताविस्फोटकादयः। स्थावरं जङ्गमं वापि कृत्रिमं चापि यद्विषम्॥

Nashyanti vyadhayah sarve lutavisphotakadayah; Sthavaram jangamam vapi kritrimam chapi yadvisham.

Meaningગૂમડાં, ફોલ્લા આદિ સમસ્ત રોગ નષ્ટ થઈ જાય છે; અને સ્થાવર, જંગમ અથવા કૃત્રિમ જે પણ વિષ હોય,

Verse 40#

Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale;

अभिचाराणि सर्वाणि मन्त्रयन्त्राणि भूतले। भूचराः खेचराश्चैव जलजाश्चोपदेशिकाः॥

Abhicharani sarvani mantrayantrani bhutale; Bhucharah khecharashchaiva jalajashchopadeshikah.

Meaningપૃથ્વી પર સમસ્ત અભિચાર (ટુચકા), મંત્ર-યંત્ર, ભૂચર, ખેચર, જલચર અને ઉપદેશથી ઉત્પન્ન કરેલા (પ્રાણી),

Verse 41#

Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha;

सहजाः कुलजा मालाः शाकिनी डाकिनी तथा। अन्तरिक्षचरा घोरा डाकिन्यश्च महाबलाः॥

Sahajah kulaja malah Shakini Dakini tatha; Antarikshachara ghora Dakinyashcha mahabalah.

Meaningસહજ અને કુળમાં ઉત્પન્ન દુષ્ટ આત્માઓ, શાકિની અને ડાકિની, તથા અંતરિક્ષમાં વિચરનારી ઘોર, મહાબલી ડાકિનીઓ —

Verse 42#

Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah;

ग्रहभूतपिशाचाश्च यक्षगन्धर्वराक्षसाः। ब्रह्मराक्षसवेतालाः कूष्माण्डा भैरवादयः॥

Grahabhutapishachashcha yakshagandharvarakshasah; Brahmarakshasavetalah kushmanda Bhairavadayah.

Meaningગ્રહ, ભૂત, પિશાચ, યક્ષ, ગંધર્વ, રાક્ષસ, બ્રહ્મરાક્ષસ, વેતાલ, કૂષ્માંડ, ભૈરવ આદિ —

Verse 43#

Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite;

नश्यन्ति दर्शनात्तस्य कवचे हृदि संस्थिते। मानोन्नतिर्भवेद्राज्ञस्तेजोवृद्धिकरं परम्॥

Nashyanti darshanat tasya kavache hridi samsthite; Manonnatirbhaved rajnastejovriddhikaram param.

Meaningજેના હૃદયમાં આ કવચ સ્થિત છે, તેના દર્શનમાત્રથી સૌ નષ્ટ થઈ જાય છે. એ રાજાઓથી પરમ સન્માન અને તેજની મહાન વૃદ્ધિ આપે છે.

Verse 44#

Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale;

यशसा वर्धते सोऽपि कीर्तिमण्डितभूतले। जपेत्सप्तशतीं चण्डीं कृत्वा तु कवचं पुरा॥

Yashasa vardhate so'pi kirtimanditabhutale; Japet saptashatim Chandim kritva tu kavacham pura.

Meaningતે પણ યશમાં વધે છે અને કીર્તિથી પૃથ્વીને સુશોભિત કરે છે. પહેલાં આ કવચ વાંચીને જ ચંડી સપ્તશતીનો પાઠ કરવો જોઈએ.

Verse 45#

Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam;

यावद्भूमण्डलं धत्ते सशैलवनकाननम्। तावत्तिष्ठति मेदिन्यां सन्ततिः पुत्रपौत्रकी॥

Yavad bhumandalam dhatte sashailavanakananam; Tavat tishthati medinyam santatih putrapautraki.

Meaningજ્યાં સુધી આ ભૂમંડલ પર્વત, વન અને કાનન સહિત સ્થિત છે, ત્યાં સુધી તેની પુત્ર-પૌત્રોની સંતતિ પૃથ્વી પર બની રહે છે.

Verse 46#

Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham;

देहान्ते परमं स्थानं यत्सुरैरपि दुर्लभम्। प्राप्नोति पुरुषो नित्यं महामायाप्रसादतः॥

Dehante paramam sthanam yatsurairapi durlabham; Prapnoti purusho nityam Mahamayaprasadatah.

Meaningદેહના અંતે તે એ પરમ સ્થાનને પ્રાપ્ત કરે છે, જે દેવતાઓ માટે પણ દુર્લભ છે — એવો મનુષ્ય મહામાયાની કૃપાથી સદા આ પામે છે;

Verse 47#

Labhate paramam rupam Shivena saha modate.

लभते परमं रूपं शिवेन सह मोदते॥ इति श्रीवाराहपुराणे हरिहरब्रह्मविरचितं देव्याः कवचं सम्पूर्णम्

Labhate paramam rupam Shivena saha modate. Iti shri Varahapurane Hariharabrahmavirachitam Devyah kavacham sampurnam.

Meaningતે પરમ રૂપ પ્રાપ્ત કરે છે અને શિવ સાથે સદા આનંદ કરે છે. આ રીતે વરાહપુરાણમાં હરિ, હર અને બ્રહ્મા દ્વારા રચિત દેવીનું કવચ સંપૂર્ણ થયું.

Word-by-Word Breakdown

कवच
Kavach
કવચ — કવચ, રક્ષા-કવચ (આર્મર)
चण्डिका
Chandika
ચંડિકા — ઉગ્ર દેવી દુર્ગા
शैलपुत्री
Shailaputri
શૈલપુત્રી — પર્વતની પુત્રી (પ્રથમ નવદુર્ગા)
ब्रह्मचारिणी
Brahmacharini
બ્રહ્મચારિણી — તપસ્વિની દેવી (દ્વિતીય નવદુર્ગા)
चन्द्रघण्टा
Chandraghanta
ચંદ્રઘંટા — ચંદ્ર-ઘંટ ધારણ કરનારી (તૃતીય નવદુર્ગા)
कूष्माण्डा
Kushmanda
કૂષ્માંડા — બ્રહ્માંડ (કૉસ્મિક ઈંડા) ની રચયિતા (ચતુર્થ નવદુર્ગા)
स्कन्दमाता
Skandamata
સ્કંદમાતા — સ્કંદ/કાર્તિકેયની માતા (પંચમ નવદુર્ગા)
कात्यायनी
Katyayani
કાત્યાયની — કાત્યાયનના આશ્રમમાં જન્મેલી (ષષ્ઠ નવદુર્ગા)
कालरात्री
Kalaratri
કાલરાત્રી — વિનાશની અંધકારમયી રાત્રિ (સપ્તમ નવદુર્ગા)
महागौरी
Mahagauri
મહાગૌરી — પરમ ગૌરવર્ણા (અષ્ટમ નવદુર્ગા)
सिद्धिदात्री
Siddhidatri
સિદ્ધિદાત્રી — અલૌકિક સિદ્ધિઓની દાત્રી (નવમ નવદુર્ગા)
शूलेन
Shulena
શૂલેન — ત્રિશૂલથી
खड्गेन
Khadgena
ખડ્ગેન — ખડ્ગ (તલવાર) થી
चामुण्डा
Chamunda
ચામુંડા — ચંડ અને મુંડ નામક અસુરોનો વધ કરનારી
ऐन्द्री
Aindri
ઐન્દ્રી — ઇન્દ્રની શક્તિ
वाराही
Varahi
વારાહી — વિષ્ણુની શક્તિ (વરાહ રૂપ)
कौमारी
Kaumari
કૌમારી — કાર્તિકેયની શક્તિ
ब्रह्माणी
Brahmani
બ્રહ્માણી — બ્રહ્માની શક્તિ
वैष्णवी
Vaishnavi
વૈષ્ણવી — વિષ્ણુની શક્તિ
सरस्वती
Saraswati
સરસ્વતી — વાણી અને જ્ઞાનની દેવી
कामाक्षी
Kamakshi
કામાક્ષી — પ્રેમપૂર્ણ નેત્રોવાળી દેવી
सर्वमंगला
Sarvamangala
સર્વમંગલા — જે સર્વમંગલમયી છે

Origin & History

Source: Markandeya Purana, Devi Mahatmyam (Durga Saptashati)

Author: Sage Markandeya

Period: Ancient (c. 400-500 CE for the text; story set in mythological time)

દુર્ગા કવચ માર્કંડેય પુરાણમાં માર્કંડેય ઋષિ અને બ્રહ્માના સંવાદ રૂપે આવે છે. જ્યારે માર્કંડેયે બ્રહ્માને સમસ્ત મનુષ્યોની રક્ષા કરનાર પરમ રહસ્ય વિશે પૂછ્યું, ત્યારે બ્રહ્માએ દેવી કવચ — દેવીનું દિવ્ય કવચ — પ્રગટ કર્યું. તેમણે જણાવ્યું કે આ સ્તોત્ર પહેલાં ક્યારેય કોઈને પ્રગટ કરાયું ન હતું, અને જે તેનો પાઠ કરે છે તે દિવ્ય ઊર્જાના એક અભેદ્ય આવરણમાં ઢંકાઈ જાય છે, જ્યાં દરેક દેવી શરીરના એક વિશિષ્ટ અંગ પર સ્થિત થઈ સર્વ હાનિથી રક્ષા કરે છે.

Frequently Asked Questions

દુર્ગા કવચ શું છે?
દુર્ગા કવચ (દેવી કવચ) માર્કંડેય પુરાણનું એક રક્ષાત્મક સ્તોત્ર છે, જેમાં દેવી દુર્ગાનાં વિશિષ્ટ રૂપોનું આહ્વાન કરી ભક્તના શરીરના દરેક અંગની રક્ષા કરાય છે. તેનો શાબ્દિક અર્થ છે 'દુર્ગાનું કવચ' અને તે એક આધ્યાત્મિક ઢાલ રચે છે.
દુર્ગા કવચનો પાઠ ક્યારે કરવો જોઈએ?
તેનો પાઠ સૌથી વધુ નવરાત્રિમાં દુર્ગા સપ્તશતીના અંગ રૂપે કરાય છે. તેને શુક્રવાર, મંગળવાર અથવા જ્યારે પણ દિવ્ય રક્ષાની જરૂર હોય — યાત્રા પૂર્વે, બીમારીમાં કે સંકટ સમયે — કરી શકાય છે.
શું દુર્ગા કવચ દુર્ગા સપ્તશતીનું અંગ છે?
હા, દુર્ગા કવચ એ ત્રણ પ્રારંભિક સ્તોત્રોમાંનું એક છે જે દુર્ગા સપ્તશતી (દેવી માહાત્મ્ય)ના મુખ્ય 700 શ્લોકો પૂર્વે વંચાય છે. અન્ય બે છે અર્ગલા સ્તોત્ર અને કીલક સ્તોત્ર.
કવચમાં ઉલ્લેખિત નવ દુર્ગાઓનું શું મહત્વ છે?
નવ દુર્ગા (નવદુર્ગા) દેવી દુર્ગાનાં એ નવ રૂપોને દર્શાવે છે જેમની નવરાત્રિની નવ રાતોમાં પૂજા થાય છે. દરેક રૂપની વિશિષ્ટ શક્તિઓ છે અને તે ભક્તોની ભિન્ન-ભિન્ન રીતે રક્ષા કરે છે. કવચ પૂર્ણ રક્ષા માટે આ સર્વ નવનું આહ્વાન કરે છે.
શું સ્ત્રીઓ દુર્ગા કવચનો પાઠ કરી શકે છે?
ચોક્કસ. દેવી દુર્ગા શક્તિ (દિવ્ય સ્ત્રી-શક્તિ)નું પ્રતીક છે. કવચ પાઠ પર સ્ત્રીઓ માટે કોઈ પ્રતિબંધ નથી. વાસ્તવમાં રક્ષા અને શક્તિ ઇચ્છતી સ્ત્રીઓ માટે તે વિશેષ રૂપે સશક્ત મનાય છે.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →