ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮ੍
ગજેન્દ્રમોક્ષ સ્તોત્રમ્ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਗਜੇਂਦ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਸ਼ਟਮ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਗਜਰਾਜ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਮਗਰਮੱਛ ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਤੋਂ ਥੱਕ ਕੇ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਰੂਪ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਾਰੇ ਸੁਆਰਥ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਅਚੂਕ ਰਾਖੀ ਦਾ ਪਰਮ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Srimad Bhagavata Purana, Eighth Canto (chapters 2-4) · Veda Vyasa (as narrated by Shuka to King Parikshit) · Puranic
ਗਜੇਂਦ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਸ਼ਟਮ ਸਕੰਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਕਦੇਵ ਗੋਸ੍ਵਾਮੀ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗਜਰਾਜ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਪੂਰਵਜਨਮ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ ਇੰਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੀ ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਝੀਲ 'ਤੇ ਜਲ ਪੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਮਗਰਮੱਛ (ਦੇਵਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੂਹੂ ਨਾਮਕ ਗੰਧਰਵ) ਦੁਆਰਾ ਫੜੇ ਜਾ ਕੇ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਥੱਕਣ ਤੱਕ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਹਰ ਦੂਜੀ ਆਸ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ — ਉਹ ਪਰਮ ਜਾਪ੍ਯ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਵਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ — ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯਗਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਰੂਪ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਭ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ। ਅਜਿਹੀ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਮਗਰਮੱਛ ਦੇ ਜਬਾੜੇ ਕੱਟੇ, ਅਤੇ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜਲ ਤੋਂ ਉਠਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਗਰਮੱਛ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਭਾਗਵਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਪਲ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਸਾਰੇ ਸੁਆਰਥ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਿਆ, ਸਭ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰਿ ਆਪਣਾ ਧਾਮ ਛੱਡ ਕੇ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਝੀਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ — ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹਾਥੀ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਤਗਣ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਜ ਵੀ ਉਸੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਆਤਮਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕ ਉਵਾਚ - ਏਵਂ ਵ੍ਯਵਸਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਮਾਧਾਯ ਮਨੋ ਹ੍ਰਿਦਿ । ਜਜਾਪ ਪਰਮਂ ਜਾਪ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨੁਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ॥
śrī-śuka uvāca - evaṃ vyavasito buddhyā samādhāya mano hṛdi | jajāpa paramaṃ jāpyaṃ prāg-janmany-anuśikṣitam ||
ਅਰਥ:ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਦੇਵ ਬੋਲੇ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕਰ ਕੇ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਨੇ ਉਹ ਪਰਮ ਜਪ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਵਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਉਵਾਚ - ੴ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਯਤ ਏਤਚ੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਕਮ੍ । ਪੁਰੁਸ਼ਾਯਾਦਿਬੀਜਾਯ ਪਰੇਸ਼ਾਯਾਭਿਧੀਮਹਿ ॥
śrī-gajendra uvāca - oṃ namo bhagavate tasmai yata etac-cid-ātmakam | puruṣāyādi-bījāya pareśāyābhidhīmahi ||
ਅਰਥ:ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਬੋਲੇ — ਓਮ। ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਪੂਰਨ ਚਿਨਮਯ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਆਦਿਪੁਰੁਸ਼, ਸਭ ਦੇ ਆਦਿਬੀਜ, ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਦਂ ਯਤਸ਼੍ਚੇਦਂ ਯੇਨੇਦਂ ਯ ਇਦਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਯੋऽਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਪਰਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਮ੍ ॥
yasminn-idaṃ yataś-cedaṃ yenedaṃ ya idaṃ svayam | yo'smāt-parasmāc-ca paras-taṃ prapadye svayambhuvam ||
ਅਰਥ:ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਗਤ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਵਯੰ ਇਹ ਜਗਤ ਹਨ — ਉਸ ਸਵਯੰਭੂ, ਪਰਾਤ੍ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਣ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਃ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਨੀਦਂ ਨਿਜਮਾਯਯਾਰ੍ਪਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵਿਭਾਤਂ ਕ੍ਵ ਚ ਤਤ੍ਤਿਰੋਹਿਤਮ੍ । ਅਵਿਦ੍ਧਦ੍ਰਿਕ੍ਸਾਕ੍ਸ਼੍ਯੁਭਯਂ ਤਦੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਸ ਆਤ੍ਮਮੂਲੋऽਵਤੁ ਮਾਂ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ ॥
yaḥ svātmanīdaṃ nija-māyayārpitaṃ kvacid-vibhātaṃ kva ca tat-tirohitam | aviddha-dṛk-sākṣy-ubhayaṃ tad-īkṣate sa ātma-mūlo'vatu māṃ parāt-paraḥ ||
ਅਰਥ:ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਾਯਾ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ — ਕਦੇ ਪ੍ਰਗਟ, ਕਦੇ ਲੀਨ। ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਤਮਮੂਲ ਪਰਾਤ੍ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ।
ਕਾਲੇਨ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਿਤੇਸ਼ੁ ਕ੍ਰਿਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ੋ ਲੋਕੇਸ਼ੁ ਪਾਲੇਸ਼ੁ ਚ ਸਰ੍ਵਹੇਤੁਸ਼ੁ । ਤਮਸ੍ਤਦਾਸੀਦ੍ ਗਹਨਂ ਗਭੀਰਂ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਰੇऽਭਿਵਿਰਾਜਤੇ ਵਿਭੁਃ ॥
kālena pañcatvam-iteṣu kṛtsnaśo lokeṣu pāleṣu ca sarva-hetuṣu | tamas-tadāsīd gahanaṃ gabhīraṃ yas-tasya pāre'bhivirājate vibhuḥ ||
ਅਰਥ:ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਤਥਾ ਸਾਰੇ ਕਾਰਨ ਏਕਤ੍ਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਕੇਵਲ ਗਹਿਨ-ਗੰਭੀਰ ਅੰਧਕਾਰ ਸ਼ੇਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਵਿਭੁ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਪਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ।
ਨ ਯਸ੍ਯ ਦੇਵਾ ਰਿਸ਼ਯਃ ਪਦਂ ਵਿਦੁ- ਰ੍ਜਨ੍ਤੁਃ ਪੁਨਃ ਕੋऽਰ੍ਹਤਿ ਗਨ੍ਤੁਮੀਰਿਤੁਮ੍ । ਯਥਾ ਨਟਸ੍ਯਾਕ੍ਰਿਤਿਭਿਰ੍ਵਿਚੇਸ਼੍ਟਤੋ ਦੁਰਤ੍ਯਯਾਨੁਕ੍ਰਮਣਃ ਸ ਮਾਵਤੁ ॥
na yasya devā ṛṣayaḥ padaṃ vidur- jantuḥ punaḥ ko'rhati gantum-īritum | yathā naṭasyākṛtibhir-viceṣṭato duratyayānukramaṇaḥ sa māvatu ||
ਅਰਥ:ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ੍ਵਰੂਪ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਪਾਉਂਦੇ, ਫਿਰ ਸਾਧਾਰਨ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਜਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਨਟ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ।
ਨਮੋ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮਸਹ੍ਯਵੇਗ- ਸ਼ਕ੍ਤਿਤ੍ਰਯਾਯਾਖਿਲਧੀਗੁਣਾਯ । ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਪਾਲਾਯ ਦੁਰਨ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਯੇ ਕਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਮਨਵਾਪ੍ਯਵਰ੍ਤ੍ਮਨੇ ॥
namo namas-tubhyam-asahya-vega- śakti-trayāyākhila-dhī-guṇāya | prapanna-pālāya duranta-śaktaye kad-indriyāṇām-anavāpya-vartmane ||
ਅਰਥ:ਆਪ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਹਿ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ, ਸਾਰੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ, ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਹਨ, ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਅਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਵਿਮੁਕ੍ਤਿਕਾਮਾ ਭਜਨ੍ਤ ਇਸ਼੍ਟਾਂ ਗਤਿਮਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ । ਕਿਂ ਚਾਸ਼ਿਸ਼ੋ ਰਾਤ੍ਯਪਿ ਦੇਹਮਵ੍ਯਯਂ ਕਰੋਤੁ ਮੇऽਦਭ੍ਰਦਯੋ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ॥
yaṃ dharma-kāmārtha-vimukti-kāmā bhajanta iṣṭāṃ gatim-āpnuvanti | kiṃ cāśiṣo rāty-api dehama-vyayaṃ karotu me'dabhra-dayo vimokṣaṇam ||
ਅਰਥ:ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਅਰਥ ਅਥਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਅਭੀਸ਼ਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਦੇਹ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਅਪਾਰ ਦਯਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮੈਨੂੰ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ।
ਏਕਾਨ੍ਤਿਨੋ ਯਸ੍ਯ ਨ ਕਞ੍ਚਨਾਰ੍ਥਂ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯੇ ਵੈ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ । ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਤਚ੍ਚਰਿਤਂ ਸੁਮਙ੍ਗਲਂ ਗਾਯਨ੍ਤ ਆਨਨ੍ਦਸਮੁਦ੍ਰਮਗ੍ਨਾਃ ॥
ekāntino yasya na kañcanārthaṃ vāñchanti ye vai bhagavat-prapannāḥ | aty-adbhutaṃ tac-caritaṃ su-maṅgalaṃ gāyanta ānanda-samudra-magnāḥ ||
ਅਰਥ:ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨਨ੍ਯ ਭਗਤ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਪੂਰਨ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਚਰਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮੈ ਨਮਃ ਪਰੇਸ਼ਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇऽਨਨ੍ਤਸ਼ਕ੍ਤਯੇ । ਅਰੂਪਾਯੋਰੁਰੂਪਾਯ ਨਮ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਰ੍ਮਣੇ ॥
tasmai namaḥ pareśāya brahmaṇe'nanta-śaktaye | arūpāyoru-rūpāya nama āścarya-karmaṇe ||
ਅਰਥ:ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ, ਜੋ ਅਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ — ਉਸ ਆਸ਼੍ਚਰਯਕਰਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ગજેન્દ્રમોક્ષ સ્તોત્રમ્ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ (ਸ਼ਰਣਾਗਤੀ) ਦਾ ਪਰਮ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਘੋਰ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਵਿਪਤੀ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਰਾਖੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਡਰ, ਬੇਸਹਾਰਾਪਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੀਮਿਤ ਬਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਰੋਗ, ਕਰਜ਼, ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਘਾਤਕ ਸੰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਗਤੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ
ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਦਾ ਪਾਠ ਸੰਚਿਤ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ગજેન્દ્રમોક્ષ સ્તોત્રમ્ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਚਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਬੈਠੋ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਪੂਰਨ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਗਜੇਂਦ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੂਰਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਭਾਗਵਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਆਸਰੇ ਤਿਆਗਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਬੇਸਹਾਰਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਜਪੋ ਜੋ ਕੇਵਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਥਵਾ ਰੋਗ, ਸੰਕਟ ਜਾਂ ਬੇਸਹਾਰੇਪਣ ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਥਾ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਵੰਗਤਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ગજેન્દ્રમોક્ષ સ્તોત્રમ્ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ