ગણેશ ચાલીસા PDF

जय गणपति सदगुण सदन, कविवर बदन कृपाल । विघ्न हरण मंगल करण, जय जय गिरिजालाल ॥

Jaya ganapati sadaguna sadana, kavivara badana kripala vighna harana mamgala karana, jaya jaya girijalala

ગણપતિની જય, સદ્ગુણોના ધામ, કવિજનો દ્વારા વંદિત કૃપાળુ મુખવાળા; વિઘ્નોના હર્તા અને સર્વ મંગલના કર્તા — જય જય ગિરિજા (પાર્વતી)ના લાલ!

जय जय जय गणपति गणराजू । मंगल भरण करण शुभः काजू ॥

Jaya jaya jaya ganapati ganaraju mamgala bharana karana shubhah kaju

જય જય જય ગણપતિ, ગણોના રાજા; જે સૌને મંગલથી ભરે અને દરેક શુભ કાર્ય સિદ્ધ કરે છે.

जै गजबदन सदन सुखदाता । विश्व विनायका बुद्धि विधाता ॥

Jai gajabadana sadana sukhadata vishva vinayaka buddhi vidhata

જય ગજમુખ, સુખના ધામ અને દાતા; વિશ્વના સ્વામી (વિનાયક) અને બુદ્ધિના વિધાતા.

वक्र तुण्ड शुची शुण्ड सुहावना । तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन ॥

Vakra tunda shuchi shunda suhavana tilaka tripunda bhala mana bhavana

વક્રતુંડ અને ઉજ્જ્વળ, સુંદર સૂંઢવાળા; આપના ભાલ પર ત્રિપુંડ તિલક મનને મોહે છે.

राजत मणि मुक्तन उर माला । स्वर्ण मुकुट शिर नयन विशाला ॥

Rajata mani muktana ura mala svarna mukuta shira nayana vishala

આપના વક્ષ પર મણિ અને મોતીની માળા સુશોભિત છે; શિર પર સ્વર્ણ મુકુટ અને વિશાળ નેત્ર.

पुस्तक पाणि कुठार त्रिशूलं । मोदक भोग सुगन्धित फूलं ॥

Pustaka pani kuthara trishulam modaka bhoga sugandhita phulam

હાથમાં પુસ્તક, કુઠાર અને ત્રિશૂલ; મોદકનો ભોગ અને સુગંધિત પુષ્પ.

सुन्दर पीताम्बर तन साजित । चरण पादुका मुनि मन राजित ॥

Sundara pitambara tana sajita charana paduka muni mana rajita

સુંદર પીતાંબરથી શરીર સુસજ્જિત; આપની ચરણ-પાદુકાઓ મુનિઓના મનને આનંદિત કરે છે.

धनि शिव सुवन षडानन भ्राता । गौरी लालन विश्व-विख्याता ॥

Dhani shiva suvana shadanana bhrata gauri lalana vishva-vikhyata

ધન્ય છો આપ, છ મુખવાળા કાર્તિકેયના ભાઈ અને શિવના પુત્ર; ગૌરીના લાડકા, વિશ્વમાં વિખ્યાત.

ऋद्धि-सिद्धि तव चंवर सुधारे । मुषक वाहन सोहत द्वारे ॥

Riddhi-siddhi tava chamvara sudhare mushaka vahana sohata dvare

ઋદ્ધિ અને સિદ્ધિ આપ પર રાજસી ચામર ઢોળે છે; આપનું મૂષક વાહન દ્વાર પર શોભા આપે છે.

कहौ जन्म शुभ कथा तुम्हारी । अति शुची पावन मंगलकारी ॥

Kahau janma shubha katha tumhari ati shuchi pavana mamgalakari

હવે હું આપના જન્મની મંગલમય કથા કહું છું — અતિ પવિત્ર, પાવન અને સર્વ મંગલ આપનારી.

एक समय गिरिराज कुमारी । पुत्र हेतु तप कीन्हा भारी ॥

Eka samaya giriraja kumari putra hetu tapa kinha bhari

એક સમયે પર્વતરાજની પુત્રી (પાર્વતી)એ પુત્રની કામનાથી કઠોર તપ કર્યું.

भयो यज्ञ जब पूर्ण अनूपा । तब पहुंच्यो तुम धरी द्विज रूपा ॥

Bhayo yajna jaba purna anupa taba pahumchyo tuma dhari dvija rupa

જ્યારે એ અનુપમ યજ્ઞ પૂર્ણ થયો, ત્યારે આપ બ્રાહ્મણનું રૂપ ધારણ કરી પધાર્યા.

अतिथि जानी के गौरी सुखारी । बहुविधि सेवा करी तुम्हारी ॥

Atithi jani ke gauri sukhari bahuvidhi seva kari tumhari

અતિથિ જાણીને ગૌરી પ્રસન્ન થયાં અને એમણે અનેક રીતે આપની સેવા કરી.

अति प्रसन्न हवै तुम वर दीन्हा । मातु पुत्र हित जो तप कीन्हा ॥

Ati prasanna havai tuma vara dinha matu putra hita jo tapa kinha

અત્યંત પ્રસન્ન થઈને આપે એ તપનું વરદાન આપ્યું જે એમણે પુત્ર માટે કર્યું હતું:

मिलहि पुत्र तुहि, बुद्धि विशाला । बिना गर्भ धारण यहि काला ॥

Milahi putra tuhi, buddhi vishala bina garbha dharana yahi kala

"તને વિશાળ બુદ્ધિવાળો પુત્ર પ્રાપ્ત થશે — અને આ જ ક્ષણે, ગર્ભ ધારણ કર્યા વગર.

गणनायक गुण ज्ञान निधाना । पूजित प्रथम रूप भगवाना ॥

Gananayaka guna jnana nidhana pujita prathama rupa bhagavana

એ ગણોનો નાયક, ગુણ અને જ્ઞાનનો ભંડાર, સર્વ દેવોમાં પ્રથમ પૂજ્ય ભગવાન હશે."

अस कही अन्तर्धान रूप हवै । पालना पर बालक स्वरूप हवै ॥

Asa kahi antardhana rupa havai palana para balaka svarupa havai

એમ કહીને એ બ્રાહ્મણ અંતર્ધાન થઈ ગયો, અને પારણા પર બાળકનું રૂપ ધારણ કરી લીધું.

बनि शिशु रुदन जबहिं तुम ठाना । लखि मुख सुख नहिं गौरी समाना ॥

Bani shishu rudana jabahim tuma thana lakhi mukha sukha nahim gauri samana

જ્યારે શિશુ રૂપે આપે રુદન આરંભ્યું, ત્યારે આપનું મુખ જોઈને ગૌરીનો આનંદ સમાતો ન હતો.

सकल मगन, सुखमंगल गावहिं । नाभ ते सुरन, सुमन वर्षावहिं ॥

Sakala magana, sukhamamgala gavahim nabha te surana, sumana varshavahim

સૌ આનંદમાં મગ્ન થઈને સુખ-મંગલના ગીત ગાવા લાગ્યા; આકાશથી દેવો પુષ્પ વરસાવવા લાગ્યા.

शम्भु, उमा, बहुदान लुटावहिं । सुर मुनिजन, सुत देखन आवहिं ॥

Shambhu, uma, bahudana lutavahim sura munijana, suta dekhana avahim

શંભુ (શિવ) અને ઉમાએ ઘણું દાન લૂંટાવ્યું; દેવો અને મુનિજનો પુત્રને જોવા આવ્યા.

लखि अति आनन्द मंगल साजा । देखन भी आये शनि राजा ॥

Lakhi ati ananda mamgala saja dekhana bhi aye shani raja

આનંદ અને મંગલનો આ ઉત્સવ જોઈને શનિ રાજા પણ દર્શન કરવા આવ્યા.

निज अवगुण गुनि शनि मन माहीं । बालक, देखन चाहत नाहीं ॥

Nija avaguna guni shani mana mahim balaka, dekhana chahata nahim

પોતાના દોષને મનમાં સ્મરીને શનિ બાળકને જોવા નહોતા ઇચ્છતા.

गिरिजा कछु मन भेद बढायो । उत्सव मोर, न शनि तुही भायो ॥

Girija kachhu mana bheda badhayo utsava mora, na shani tuhi bhayo

ગિરિજાના મનમાં કંઈક ભેદ વધ્યો: "મારા ઉત્સવમાં શું શનિને પણ મારા પુત્રને જોવો ન ગમ્યો?"

कहत लगे शनि, मन सकुचाई । का करिहौ, शिशु मोहि दिखाई ॥

Kahata lage shani, mana sakuchai ka karihau, shishu mohi dikhai

શનિ મનમાં સંકોચ કરતાં કહેવા લાગ્યા: "જો હું બાળકને જોઉં તો શું થશે?"

नहिं विश्वास, उमा उर भयऊ । शनि सों बालक देखन कहयऊ ॥

Nahim vishvasa, uma ura bhayau shani som balaka dekhana kahayau

ઉમાના હૃદયમાં કોઈ શંકા ન ઊઠી; એમણે શનિને બાળકને જોવા કહ્યું.

पदतहिं शनि दृग कोण प्रकाशा । बालक सिर उड़ि गयो अकाशा ॥

Padatahim shani driga kona prakasha balaka sira uड़i gayo akasha

જેવી શનિની તિરછી દૃષ્ટિની કિરણ પડી, બાળકનું માથું આકાશમાં ઊડી ગયું.

गिरिजा गिरी विकल हवै धरणी । सो दुःख दशा गयो नहीं वरणी ॥

Girija giri vikala havai dharani so duhkha dasha gayo nahim varani

ગિરિજા વ્યાકુળ થઈને ધરતી પર પડી ગયાં; એ દુખની દશાનું વર્ણન થઈ શકતું નથી.

हाहाकार मच्यौ कैलाशा । शनि कीन्हों लखि सुत को नाशा ॥

Hahakara machyau kailasha shani kinhom lakhi suta ko nasha

કૈલાસ પર હાહાકાર મચી ગયો — જોવાયું કે શનિએ પુત્રનો નાશ કરી દીધો.

तुरत गरुड़ चढ़ि विष्णु सिधायो । काटी चक्र सो गज सिर लाये ॥

Turata garuड़ chaढ़i vishnu sidhayo kati chakra so gaja sira laye

તરત જ વિષ્ણુ ગરુડ પર સવાર થઈને નીકળ્યા; ચક્રથી એક માથું કાપીને હાથીનું માથું લઈ આવ્યા.

बालक के धड़ ऊपर धारयो । प्राण मन्त्र पढ़ि शंकर डारयो ॥

Balaka ke dhada़ upara dharayo prana mantra paढ़i shamkara darayo

એને બાળકના ધડ પર મૂક્યું, અને શંકરે પ્રાણ-મંત્ર વાંચીને એને જીવિત કરી દીધો.

नाम गणेश शम्भु तब कीन्हे । प्रथम पूज्य बुद्धि निधि, वर दीन्हे ॥

Nama ganesha shambhu taba kinhe prathama pujya buddhi nidhi, vara dinhe

ત્યારે શંભુએ એમને ગણેશ નામ આપ્યું, અને પ્રથમ પૂજ્ય હોવા તથા બુદ્ધિના ભંડારનું વરદાન આપ્યું.

बुद्धि परीक्षा जब शिव कीन्हा । पृथ्वी कर प्रदक्षिणा लीन्हा ॥

Buddhi pariksha jaba shiva kinha prithvi kara pradakshina linha

જ્યારે શિવે એમની બુદ્ધિની પરીક્ષા લીધી, ત્યારે બંને ભાઈઓએ પૃથ્વીની પ્રદક્ષિણા કરવાની હતી.

चले षडानन, भरमि भुलाई । रचे बैठ तुम बुद्धि उपाई ॥

Chale shadanana, bharami bhulai rache baitha tuma buddhi upai

છ મુખવાળા કાર્તિકેય ભ્રમિત થઈને ભટકવા લાગ્યા; પણ આપે એક ચતુર ઉપાય રચી લીધો.

चरण मातु-पितु के धर लीन्हें । तिनके सात प्रदक्षिण कीन्हें ॥

Charana matu-pitu ke dhara linhem tinake sata pradakshina kinhem

આપે પોતાનાં માતા-પિતાનાં ચરણ પકડ્યાં, અને એમની સાત વાર પ્રદક્ષિણા કરી.

धनि गणेश कही शिव हिये हरषे । नभ ते सुरन सुमन बहु बरसे ॥

Dhani ganesha kahi shiva hiye harashe nabha te surana sumana bahu barase

"ધન્ય છે ગણેશ!" શિવે કહ્યું, એમનું હૃદય આનંદિત થયું; આકાશથી દેવોએ અનેક પુષ્પ વરસાવ્યાં.

तुम्हरी महिमा बुद्धि बड़ाई । शेष सहसमुख सके न गाई ॥

Tumhari mahima buddhi baड़ai shesha sahasamukha sake na gai

આપની મહિમા અને બુદ્ધિની મહાનતાને સહસ્ર મુખવાળા શેષ પણ ગાઈ ન શક્યા.

मैं मतिहीन मलीन दुखारी । करहूं कौन विधि विनय तुम्हारी ॥

Maim matihina malina dukhari karahum kauna vidhi vinaya tumhari

હું મંદબુદ્ધિ, મલિન અને દુખી છું — કઈ રીતે હું આપની યોગ્ય સ્તુતિ કરું?

भजत रामसुन्दर प्रभुदासा । जग प्रयाग, ककरा, दुर्वासा ॥

Bhajata ramasundara prabhudasa jaga prayaga, kakara, durvasa

પ્રયાગના (કકરા નિવાસી, દુર્વાસા વંશના) રામસુંદર પ્રભુદાસ આપનું ભજન કરે છે.

अब प्रभु दया दीना पर कीजै । अपनी शक्ति भक्ति कुछ दीजै ॥

Aba prabhu daya dina para kijai apani shakti bhakti kuchha dijai

હવે હે પ્રભુ, આ દીન પર દયા કરો; આપની શક્તિ અને ભક્તિમાંથી કંઈક મને પ્રદાન કરો.

श्री गणेश यह चालीसा, पाठ करै कर ध्यान । नित नव मंगल गृह बसै, लहे जगत सन्मान ॥

Shri ganesha yaha chalisa, patha karai kara dhyana nita nava mamgala griha basai, lahe jagata sanmana

જે કોઈ આ ગણેશ ચાલીસાનો એકાગ્ર મન અને ધ્યાનથી પાઠ કરે છે — એના ઘરમાં નિત નવું મંગલ વસે છે, અને એ જગતમાં સન્માન પામે છે.