ગણેશ કવચમ્ — Word-by-Word Meaning

(કશ્યપ દેવીને બોલ્યા—) આ ચપળ બાળક (ગણેશ) બાલ્યાવસ્થામાં જ દૈત્યોનો નાશ કરી દે છે; હે મુનિશ્રેષ્ઠ, આગળ આ કયા કાર્યો કરશે, એ હું જાણતો નથી. અનેક પ્રકારના દુષ્ટ દૈત્ય સાધુજનોના કુલ-કંટક છે; જોકે તે તેમને વશ કરવામાં સમર્થ છે, છતાં તે સુરક્ષિત રહેશે કે નહીં—એ હું જાણતો નથી. તેથી હે દેવી, હું શ્રીગણેશ-કવચ કહું છું જે સમસ્ત અર્થોની સિદ્ધિ આપનાર છે. જે તેને ભક્તિથી વાંચે કે ધારણ કરે, તે નિશ્ચય જ સર્વ-મનોરથ-સંપન્ન થઈ જાય છે. ગણેશ મારા માથાની રક્ષા કરે, ગજાનન લલાટની; શૂર્પકર્ણ મારા નેત્રોની અને વિનાયક નાસિકાની રક્ષા કરે. વિઘ્નરાજ મારા કાનની અને ગિરાં-વર (વાણીપતિ) જિહ્વાની રક્ષા કરે; વક્રતુંડ મુખની અને વિઘ્નહા દાંતની રક્ષા કરે. ગણનાથ મારા ગાલની અને શૂર્પધર કાનની રક્ષા કરે; ગણેશાન વક્ષઃસ્થલની અને ધરણીધર હૃદયની રક્ષા કરે. ગજવક્ત્ર મારા ઉદરની અને ગણાધિપ નાભિની રક્ષા કરે; મહાકાય પીઠની અને વિઘ્નનાશન કટિની રક્ષા કરે. હેરમ્બ મારા હાથની અને લમ્બકર્ણ મારા ચરણોની રક્ષા કરે; ગજમુખ સ્વામી મારા સમસ્ત અંગોની સર્વત્ર અને સર્વદા રક્ષા કરે. આ પ્રકારે આ દિવ્ય કવચ સમસ્ત બાધાઓનું નાશક છે. જે મહાભાગ તેને ધારણ કરે છે, તે ધન્ય અને મુનિઓમાં શ્રેષ્ઠ થઈ જાય છે. જે પૂજાના સમયે નિત્ય એકાગ્રચિત્ત થઈને ભક્તિથી તેનો પાઠ કરે છે, તેના વિઘ્નો નષ્ટ થઈ જાય છે અને સમસ્ત વિદ્યાઓ સિદ્ધ થઈ જાય છે. ભૂત, પ્રેત, પિશાચ તથા ડાકિની-શાકિની—આ કવચના પ્રભાવથી તે (સાધક) ના દર્શનમાત્રથી નષ્ટ થઈ જાય છે. આ ગણેશ-કવચ કશ્યપ દ્વારા કહેવાયું, અને મુદ્ગલને તથા મહર્ષિ માંડવ્યને (પરંપરાથી પ્રાપ્ત થયું). જે પ્રતિદિન ત્રિસંધ્યામાં તેનો પાઠ કરે છે, તે સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે, સમસ્ત કામનાઓને પામે છે અને ગાણપત્ય (ગણપતિના સાયુજ્ય) ને પ્રાપ્ત કરે છે.