Mantra.Tips

ગુરુ વંદના Meaning — Line by Line

गुरु वंदना

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ગુરુ વંદના with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Gurur Brahma Gurur Vishnu

गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः। गुरुर्साक्षात् परं ब्रह्म तस्मै श्री गुरवे नमः॥

Gurur Brahma Gurur Vishnu Gurur Devo Maheshwarah Gurur Sakshat Param Brahma Tasmai Shri Gurave Namah

Meaningગુરુ જ બ્રહ્મા (સર્જનહાર), ગુરુ જ વિષ્ણુ (પાલનહાર), ગુરુ જ ભગવાન મહેશ્વર (શિવ, સંહારક). ગુરુ જ સાક્ષાત્ પરમ પરબ્રહ્મ. તે ગુરુને હું નમન કરું છું.

Verse 2#

Akhandamandalakaram

अखण्डमण्डलाकारं व्याप्तं येन चराचरम्। तत्पदं दर्शितं येन तस्मै श्री गुरवे नमः॥

Akhandamandalakaram Vyaptam Yena Characharam Tatpadam Darshitam Yena Tasmai Shri Gurave Namah

Meaningચરાચર જગતમાં — જે કંઈ ચાલે છે અને જે સ્થિર છે તે સર્વમાં — વ્યાપેલા અખંડ મંડલાકાર સ્વરૂપ એવા તે પરમ પદને જેમણે મને દર્શાવ્યું, તે ગુરુને હું નમન કરું છું.

Verse 3#

Agyaana Timirandhasya

अज्ञानतिमिरान्धस्य ज्ञानाञ्जनशलाकया। चक्षुरुन्मीलितं येन तस्मै श्री गुरवे नमः॥

Agyaana Timirandhasya Gyananjana Shalakaya Chakshur Unmilitam Yena Tasmai Shri Gurave Namah

Meaningઅજ્ઞાનના અંધકારથી અંધ બનેલા મારા નેત્રોને જ્ઞાનરૂપી અંજનની શલાકાથી ઉઘાડનાર તે ગુરુને હું નમન કરું છું.

Verse 4#

Tvameva Mata Cha Pita Tvameva

त्वमेव माता पिता त्वमेव त्वमेव बन्धुश्च सखा त्वमेव। त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव त्वमेव सर्वं मम देव देव॥

Tvameva Mata Cha Pita Tvameva Tvameva Bandhush Cha Sakha Tvameva Tvameva Vidya Dravinam Tvameva Tvameva Sarvam Mama Deva Deva

Meaningતમે જ મારી માતા, તમે જ મારા પિતા. તમે જ મારા બંધુ અને મિત્ર. તમે જ વિદ્યા અને ધન. હે દેવાધિદેવ, મારે માટે તમે જ સર્વસ્વ છો.

Word-by-Word Breakdown

गुरु
Guru
ગુરુ — શિક્ષક, અંધકારના નાશક (ગુ=અંધકાર, રુ=નાશક)
ब्रह्मा
Brahma
બ્રહ્મા — સર્જનહાર દેવ
विष्णुः
Vishnu
વિષ્ણુ — પાલનહાર દેવ
महेश्वरः
Maheshwarah
મહેશ્વર — મહાન ઈશ્વર (શિવ)
साक्षात्
Sakshat
સાક્ષાત્ — પ્રત્યક્ષ, સ્વયં
परं ब्रह्म
Param Brahma
પરં બ્રહ્મ — પરમ પરબ્રહ્મ સત્ય
अखण्डमण्डलाकारं
Akhandamandalakaram
અખંડમંડલાકારં — જેમનું સ્વરૂપ બ્રહ્માંડનું અખંડ મંડળ છે
चराचरम्
Characharam
ચરાચરમ્ — ચર અને અચર સર્વ પ્રાણીઓ
अज्ञान
Agyaana
અજ્ઞાન — અજ્ઞાનતા
तिमिरान्धस्य
Timirandhasya
તિમિરાંધસ્ય — અંધકારથી અંધ બનેલાના
ज्ञानाञ्जन
Gyananjana
જ્ઞાનાંજન — જ્ઞાનરૂપી અંજન (કાજળ)
शलाकया
Shalakaya
શલાકયા — શલાકાથી (સળી)
चक्षुः उन्मीलितं
Chakshuh Unmilitam
ચક્ષુઃ ઉન્મીલિતં — નેત્રો ઉઘાડવામાં આવ્યાં
त्वमेव
Tvameva
ત્વમેવ — તમે જ
माता
Mata
માતા — માતા
पिता
Pita
પિતા — પિતા
बन्धु
Bandhu
બંધુ — બંધુ, સગાં-સંબંધી
सखा
Sakha
સખા — મિત્ર
विद्या
Vidya
વિદ્યા — જ્ઞાન
द्रविणं
Dravinam
દ્રવિણં — ધન

Origin & History

Source: Guru Gita (Skanda Purana)

Author: Attributed to Lord Shiva (taught to Parvati)

Period: Ancient (Puranic era)

ગુરુ ગીતા સ્કંદ પુરાણમાં ભગવાન શિવ અને દેવી પાર્વતી વચ્ચેનો એક સંવાદ છે. પાર્વતી શિવને ગુરુના સ્વરૂપ અને મહત્ત્વ વિશે પૂછે છે. શિવ આ શ્લોકોથી ઉત્તર આપે છે, એ ઘોષિત કરતાં કે ગુરુ સંપૂર્ણ દેવત્રયી — બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ્વર — નું સ્વરૂપ છે, કારણ કે ગુરુ જ્ઞાનનું સર્જન કરે છે, વિદ્યાનું પાલન કરે છે અને અજ્ઞાનનો નાશ કરે છે. 'ત્વમેવ માતા' શ્લોક એક ભિન્ન સ્રોતમાંથી છે અને સમર્પણની એક સાર્વભૌમ પ્રાર્થના છે.

Frequently Asked Questions

ગુરુર્બ્રહ્મા ગુરુર્વિષ્ણુઃનો અર્થ શું છે?
તેનો અર્થ છે કે ગુરુ (શિક્ષક) બ્રહ્મા (જ્ઞાનના સ્રષ્ટા) છે, ગુરુ વિષ્ણુ (જ્ઞાનના પાલક) છે, ગુરુ શિવ (જ્ઞાન દ્વારા રૂપાંતરકર્તા) છે, અને ગુરુ જ સાક્ષાત્ પરમ સત્ય છે. તે શિક્ષકને દેવત્રયીના સ્તર સુધી ઉન્નત કરે છે.
ગુરુ વંદના કોણે લખી?
આ શ્લોકો ગુરુ ગીતામાંથી છે, જે સ્કંદ પુરાણનો એક અંશ છે, અને ગુરુના મહત્ત્વ પર ભગવાન શિવ તથા દેવી પાર્વતી વચ્ચેના સંવાદ રૂપે પ્રસ્તુત છે.
ગુરુ વંદનાનું પઠન ક્યારે કરાય છે?
પારંપરિક ભારતીય શિક્ષણમાં પ્રત્યેક વર્ગ પૂર્વે, આધ્યાત્મિક સાધનાઓના આરંભમાં, ગુરુ પૂર્ણિમા (જુલાઈની પૂર્ણિમા) સમયે, અને જ્યારે પણ જ્ઞાન કે માર્ગદર્શનની કામના હોય.
ત્વમેવ માતા ચ પિતાનો અર્થ શું છે?
તમે જ મારી માતા, પિતા, બંધુ, સખા, વિદ્યા અને ધન છો — તમે જ મારું સર્વસ્વ છો. આ શ્લોક ઈશ્વર કે ગુરુ પ્રત્યે પૂર્ણ સમર્પણ અને ભક્તિને વ્યક્ત કરે છે, તેમને જીવનમાં સર્વસ્વના સ્રોત માનતાં.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →