Mantra.Tips

હનુમાન વડવાનલ સ્તોત્રમ્ Meaning — Line by Line

हनुमान् वडवानल स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of હનુમાન વડવાનલ સ્તોત્રમ્ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. asya śrī-hanumad-vaḍavānala-stotra-mantrasya śrī-rāmachandra ṛṣiḥ,
  2. Verse 2. oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate
  3. Verse 3. oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate mahāvīra-vīrāya
  4. Verse 4. oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate
  5. Verse 5. oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate
  6. Verse 6. oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate
  7. Verse 7. iti śrī-vibhīṣaṇa-kṛtaṁ hanumad-vaḍavānala-stotraṁ sampūrṇam॥
Verse 1#

asya śrī-hanumad-vaḍavānala-stotra-mantrasya śrī-rāmachandra ṛṣiḥ,

अस्य श्रीहनुमद्वडवानलस्तोत्रमन्त्रस्य श्रीरामचन्द्र ऋषिः, श्रीवडवानलहनुमान् देवता, मम सर्वोपद्रवशान्त्यर्थे जपे विनियोगः॥

asya śrī-hanumad-vaḍavānala-stotra-mantrasya śrī-rāmachandra ṛṣiḥ, śrī-vaḍavānala-hanumān devatā, mama sarvopadrava-śāntyarthe jape viniyogaḥ॥

Meaningવિનિયોગ — આ શ્રીહનુમદ્વડવાનલ સ્તોત્રમંત્રના ઋષિ શ્રીરામચંદ્ર છે, દેવતા શ્રીવડવાનલ હનુમાન છે; મારા સમસ્ત ઉપદ્રવોની શાંતિ માટે જપમાં તેનો વિનિયોગ છે.

Verse 2#

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate

ह्रां ह्रीं नमो भगवते श्रीमहाहनुमते प्रकटपराक्रम सकलदिग्मण्डल यशोवितान धवलीकृत जगत्त्रितय वज्रदेह रुद्रावतार लङ्कापुरीदहन उमाअर्गलमन्त्र उदधिबन्धन दशशिरःकृन्तन सीताआश्वासन वायुपुत्र अञ्जनीगर्भसम्भूत श्रीरामलक्ष्मणानन्दकर कपिसैन्यप्राकार सुग्रीवसाह्यकारक पर्वतोत्पाटन कुमारब्रह्मचारिन् गम्भीरनाद सर्वपापग्रहवारण सर्वज्वरोच्चाटन डाकिनीविध्वंसन॥

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate prakaṭa-parākrama sakala-dig-maṇḍala yaśo-vitāna dhavalī-kṛta jagat-tritaya vajra-deha rudrāvatāra laṅkā-purī-dahana umā-argala-mantra udadhi-bandhana daśa-śiraḥ-kṛntana sītā-āśvāsana vāyu-putra añjanī-garbha-sambhūta śrī-rāma-lakṣmaṇānanda-kara kapi-sainya-prākāra sugrīva-sāhya-kāraka parvatotpāṭana kumāra-brahmachārin gambhīra-nāda sarva-pāpa-graha-vāraṇa sarva-jvarochchāṭana ḍākinī-vidhvaṁsana॥

Meaningૐ હ્રાં હ્રીં ૐ. પ્રકટ પરાક્રમવાળા, પોતાના યશના વિતાનથી સમસ્ત દિશાઓ અને ત્રણે લોકને ધવલ કરનાર, વજ્રદેહ, રુદ્રના અવતાર, લંકાપુરીને દગ્ધ કરનાર, ઉમાના અર્ગલા-મંત્રના સ્વામી, સમુદ્રને બાંધનાર, દશમુખ (રાવણ)ના શિરોને કાપનાર, સીતાને આશ્વાસન આપનાર, વાયુપુત્ર, અંજનીના ગર્ભથી ઉત્પન્ન, શ્રીરામ-લક્ષ્મણને આનંદ આપનાર, વાનરસેનાના પ્રાકાર, સુગ્રીવના સહાયક, પર્વતોને ઉખાડનાર, કુમાર બ્રહ્મચારી, ગંભીર નાદવાળા, સમસ્ત પાપ-ગ્રહોના નિવારક, સમસ્ત જ્વરોના ઉચ્ચાટક, ડાકિનીઓના વિધ્વંસક — શ્રીમહાહનુમાનને નમસ્કાર.

Verse 3#

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate mahāvīra-vīrāya

ह्रां ह्रीं नमो भगवते महावीरवीराय सर्वदुःखनिवारणाय ग्रहमण्डल सर्वभूतमण्डल सर्वपिशाचमण्डलोच्चाटन भूतज्वर एकाहिकज्वर द्वयाहिकज्वर त्र्याहिकज्वर चातुर्थिकज्वर सन्ततज्वर विषमज्वर तापज्वर माहेश्वर वैष्णवज्वरान् छिन्धि छिन्धि भिन्धि भिन्धि यक्षब्रह्मराक्षस भूतप्रेतपिशाचान् उच्चाटय उच्चाटय॥

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate mahāvīra-vīrāya sarva-duḥkha-nivāraṇāya graha-maṇḍala sarva-bhūta-maṇḍala sarva-piśācha-maṇḍalochchāṭana bhūta-jvara ekāhika-jvara dvyāhika-jvara tryāhika-jvara chāturthika-jvara santata-jvara viṣama-jvara tāpa-jvara māheśvara vaiṣṇava-jvarān chhindhi chhindhi bhindhi bhindhi yakṣa-brahma-rākṣasa bhūta-preta-piśāchān uchchāṭaya uchchāṭaya॥

Meaningૐ હ્રાં હ્રીં ૐ. મહાવીરોમાં વીર, સમસ્ત દુઃખોના નિવારક ભગવાનને નમસ્કાર: ગ્રહમંડળ, સમસ્ત ભૂતમંડળ અને સમસ્ત પિશાચમંડળને ઉચ્ચાટિત કરો! ભૂતજ્વર, એકાહિક, દ્વયાહિક, ત્ર્યાહિક, ચાતુર્થિક જ્વર, સતતજ્વર, વિષમજ્વર, તાપજ્વર તથા માહેશ્વર અને વૈષ્ણવ જ્વરોને છિન્ન કરો, છિન્ન કરો! ભિન્ન કરો, ભિન્ન કરો! યક્ષ, બ્રહ્મરાક્ષસ, ભૂત, પ્રેત, પિશાચોને ઉચ્ચાટિત કરો, ઉચ્ચાટિત કરો!

Verse 4#

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate

ह्रां ह्रीं नमो भगवते श्रीमहाहनुमते ह्रां ह्रीं ह्रूं ह्रैं ह्रौं ह्रः आं हां हां हां सौं एहि एहि हं हं हं हं नमो भगवते श्रीमहाहनुमते श्रवणचक्षुर्भूतानां शाकिनी डाकिनीनां विषमदुष्टानां सर्वविषं हर हर आकाशभुवनं भेदय भेदय छेदय छेदय मारय मारय शोषय शोषय मोहय मोहय ज्वालय ज्वालय प्रहारय प्रहारय सकलमायां भेदय भेदय॥

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate oṁ hrāṁ hrīṁ hrūṁ hraiṁ hrauṁ hraḥ oṁ āṁ hāṁ hāṁ hāṁ oṁ sauṁ ehi ehi oṁ haṁ oṁ haṁ oṁ haṁ oṁ haṁ oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate śravaṇa-chakṣur-bhūtānāṁ śākinī ḍākinīnāṁ viṣama-duṣṭānāṁ sarva-viṣaṁ hara hara ākāśa-bhuvanaṁ bhedaya bhedaya chhedaya chhedaya māraya māraya śoṣaya śoṣaya mohaya mohaya jvālaya jvālaya prahāraya prahāraya sakala-māyāṁ bhedaya bhedaya॥

Meaningૐ હ્રાં હ્રીં ૐ. શ્રીમહાહનુમાનને નમસ્કાર. ૐ હ્રાં હ્રીં હ્રૂં હ્રૈં હ્રૌં હ્રઃ; ૐ આં હાં હાં હાં ૐ સૌં — આવો, આવો! ૐ હં ૐ હં ૐ હં ૐ હં. શ્રીમહાહનુમાનને નમસ્કાર: કાન અને નેત્રને પીડિત કરનાર ભૂતોનું, શાકિની-ડાકિનીઓનું, વિષમ-દુષ્ટોનું સમસ્ત વિષ હરી લો, હરી લો! આકાશ અને ભુવનને ભેદો, ભેદો! છેદો, છેદો! મારો, મારો! શોષો, શોષો! મોહિત કરો, મોહિત કરો! બાળો, બાળો! પ્રહાર કરો, પ્રહાર કરો! સમસ્ત માયાને ભેદો, ભેદો!

Verse 5#

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate

ह्रां ह्रीं नमो भगवते महाहनुमते ह्रां ह्रीं हूं फट् स्वाहा।

oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ namo bhagavate mahā-hanumate oṁ hrāṁ hrīṁ hūṁ phaṭ svāhā।

Meaningૐ હ્રાં હ્રીં ૐ. શ્રીમહાહનુમાનને નમસ્કાર. ૐ હ્રાં હ્રીં હું ફટ્ સ્વાહા.

Verse 6#

oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate

नमो भगवते श्रीमहाहनुमते भूतप्रेतपिशाचब्रह्मराक्षस शाकिनीडाकिनीगणान् सर्वग्रहान् सर्वज्वरान् सर्वोपद्रवान् सर्वापत्तीः सर्वदारिद्र्यं हर हर भक्तानां रक्षां कुरु कुरु ह्रां ह्रीं हुं फट् स्वाहा॥

oṁ namo bhagavate śrī-mahā-hanumate bhūta-preta-piśācha-brahma-rākṣasa śākinī-ḍākinī-gaṇān sarva-grahān sarva-jvarān sarvopadravān sarvāpattīḥ sarva-dāridryaṁ hara hara bhaktānāṁ rakṣāṁ kuru kuru oṁ hrāṁ hrīṁ oṁ huṁ phaṭ svāhā॥

Meaningૐ. શ્રીમહાહનુમાનને નમસ્કાર: ભૂત-પ્રેત-પિશાચ-બ્રહ્મરાક્ષસ, શાકિની-ડાકિની ગણોને, સમસ્ત ગ્રહોને, સમસ્ત જ્વરોને, સમસ્ત ઉપદ્રવોને, સમસ્ત આપત્તિઓને, સમસ્ત દારિદ્ર્યને હરી લો, હરી લો! ભક્તોની રક્ષા કરો, રક્ષા કરો! ૐ હ્રાં હ્રીં ૐ હું ફટ્ સ્વાહા.

Verse 7#

iti śrī-vibhīṣaṇa-kṛtaṁ hanumad-vaḍavānala-stotraṁ sampūrṇam॥

इति श्रीविभीषणकृतं हनुमद्वडवानलस्तोत्रं सम्पूर्णम्॥

iti śrī-vibhīṣaṇa-kṛtaṁ hanumad-vaḍavānala-stotraṁ sampūrṇam॥

Meaningઆ રીતે શ્રીવિભીષણ દ્વારા રચિત હનુમદ્વડવાનલ સ્તોત્ર સંપૂર્ણ થયું.

Word-by-Word Breakdown

वडवानल
vaḍavānala
વડવાનલ — સમુદ્રની અંદર બળતી બડવાગ્નિ (અશ્વમુખી અગ્નિ) — હનુમાનની સર્વભક્ષી શક્તિનું રૂપક
ॐ ह्रां ह्रीं
oṁ hrāṁ hrīṁ
ૐ હ્રાં હ્રીં — હનુમાનની રક્ષાત્મક ઊર્જાનું આવાહન કરનાર શક્તિશાળી બીજાક્ષર
नमो भगवते श्रीमहाहनुमते
namo bhagavate śrī-mahā-hanumate
ભગવાન શ્રીમહાહનુમાનને નમસ્કાર
प्रकटपराक्रम
prakaṭa-parākrama
પ્રકટ, સ્પષ્ટ પરાક્રમવાળા
वज्रदेह
vajra-deha
વજ્ર સમાન કઠોર (હીરક) દેહવાળા
रुद्रावतार
rudrāvatāra
રુદ્ર (શિવ)ના અવતાર
लङ्कापुरीदहन
laṅkā-purī-dahana
લંકાપુરીને દગ્ધ કરનાર
उदधिबन्धन
udadhi-bandhana
જેમણે સમુદ્રને બાંધવા/સેતુ બાંધવામાં સહાય કરી
वायुपुत्र
vāyu-putra
વાયુ (પવનદેવ)ના પુત્ર
अञ्जनीगर्भसम्भूत
añjanī-garbha-sambhūta
અંજનીના ગર્ભથી ઉત્પન્ન
कुमारब्रह्मचारिन्
kumāra-brahmachārin
યુવા, આજીવન બ્રહ્મચારી
सर्वपापग्रहवारण
sarva-pāpa-graha-vāraṇa
સમસ્ત પાપ અને અનિષ્ટકારી ગ્રહોના નિવારક
सर्वज्वरोच्चाटन
sarva-jvarochchāṭana
સમસ્ત જ્વરોના ઉચ્ચાટક (નાશ કરનાર)
डाकिनीविध्वंसन
ḍākinī-vidhvaṁsana
ડાકિનીઓ (દુષ્ટ આત્માઓ)ના વિધ્વંસક
सर्वदुःखनिवारणाय
sarva-duḥkha-nivāraṇāya
સમસ્ત દુઃખોને દૂર કરનારને (નમસ્કાર)
एकाहिकज्वर
ekāhika-jvara
એકાહિક જ્વર — પ્રતિદિન આવનાર જ્વર
चातुर्थिकज्वर
chāturthika-jvara
ચાતુર્થિક જ્વર — દર ચોથા દિવસે આવનાર જ્વર
विषमज्वर
viṣama-jvara
વિષમ / દુઃસાધ્ય જ્વર
छिन्धि छिन्धि भिन्धि भिन्धि
chhindhi chhindhi bhindhi bhindhi
છિન્ન કરો, છિન્ન કરો! ભિન્ન કરો, ભિન્ન કરો! (આપત્તિઓના નાશની આજ્ઞા)
उच्चाटय उच्चाटय
uchchāṭaya uchchāṭaya
ઉચ્ચાટિત કરો, ઉચ્ચાટિત કરો (દુષ્ટ શક્તિઓને ભગાવો)
शाकिनी डाकिनीनाम्
śākinī ḍākinīnām
શાકિની-ડાકિનીઓનું (હાનિકારક આત્માઓના વર્ગ)
सर्वविषं हर हर
sarva-viṣaṁ hara hara
સમસ્ત વિષ હરી લો, હરી લો
शोषय शोषय
śoṣaya śoṣaya
શોષો, શોષો (આપત્તિને સૂકવી નાખો)
हुं फट् स्वाहा
huṁ phaṭ svāhā
હું ફટ્ સ્વાહા — આવાહનને સીલ અને વિસર્જિત કરનાર ઉગ્ર સમાપન મંત્રાક્ષર
सर्वदारिद्र्यं हर हर
sarva-dāridryaṁ hara hara
સમસ્ત દારિદ્ર્યને હરી લો, હરી લો
भक्तानां रक्षां कुरु कुरु
bhaktānāṁ rakṣāṁ kuru kuru
ભક્તોની રક્ષા કરો, રક્ષા કરો
इति श्रीविभीषणकृतम्
iti śrī-vibhīṣaṇa-kṛtam
આ રીતે (આ સ્તોત્ર) વિભીષણ દ્વારા રચિત

Origin & History

Source: Hanumad Vadvanala Stotra — a Tantric protective hymn from the Hanuman devotional tradition

Author: Traditionally ascribed to Vibhishana (the viniyoga names Sri Ramachandra as the rishi)

Period: Classical / medieval Tantric tradition, rooted in the Ramayana legend

પરંપરા અનુસાર, આ સ્તોત્રની રચના રાવણના ભાઈ તથા રામના મહાન ભક્ત વિભીષણે કરી. હનુમાનને પોતાની બળતી પૂંછડીથી લંકાને ભસ્મ કરતા તથા રાક્ષસસેનાને કચડતા જોઈને, વિભીષણ તે વાનર-વીરની શક્તિથી અભિભૂત થઈ ગયા અને તેમને 'વડવાનલ' — સમુદ્રની અંદર બધું ગળી જનાર બડવાગ્નિ — કહીને સ્તુતિ કરી. આ સ્તોત્ર એક ઉગ્ર રક્ષાત્મક મંત્રના રૂપમાં રચાયું છે: કેવળ હનુમાનનાં કાર્યો (લંકા દહન, સમુદ્ર-સેતુ, રાવણના શિર કાપવા, સીતાને સાંત્વના)નું વર્ણન કરવાને બદલે, તે સીધા જ્વરો, આત્માઓ, અનિષ્ટકારી ગ્રહો તથા પ્રત્યેક સંકટના નિવારણની આજ્ઞા આપે છે, જે તેને રક્ષા અને આરોગ્ય માટે હનુમાનનાં સૌથી શક્તિશાળી કવચ-તુલ્ય સ્તોત્રોમાંનું એક બનાવે છે.

Frequently Asked Questions

'વડવાનલ'નો અર્થ શું છે?
'વડવાનલ' (કે વડવાનલ) પૌરાણિક બડવાગ્નિ છે — એક અશ્વમુખી અગ્નિ જે સમુદ્રની નીચે નિરંતર બળતી રહે છે. આ સ્તોત્ર હનુમાનની પ્રચંડ, સર્વભક્ષી શક્તિની તુલના આ અગ્નિ સાથે કરે છે, એ સંકેત કરતાં કે તેઓ પ્રત્યેક રોગ, દુષ્ટ આત્મા અને સંકટને એ જ રીતે ભસ્મ કરી શકે છે જેમ બડવાગ્નિ જળને.
હનુમાન વડવાનલ સ્તોત્રની રચના કોણે કરી?
પરંપરા તેનો શ્રેય વિભીષણને આપે છે, જે રાવણના ધર્માત્મા નાના ભાઈ હતા અને રામના ભક્ત બન્યા. લંકા દહન તથા યુદ્ધ સમયે હનુમાનની પ્રબળ શક્તિ જોઈને, વિભીષણે તેમની સ્તુતિમાં આ રક્ષાત્મક સ્તોત્ર રચ્યું કહેવાય છે; અંતિમ પંક્તિ 'ઇતિ વિભીષણકૃતમ્' છે.
આ સ્તોત્ર શા માટે પાઠ કરાય છે?
આ એક રક્ષાત્મક અને આરોગ્યકારી સ્તોત્ર છે, જે દરેક પ્રકારના સંકટો વિરુદ્ધ આવાહિત કરાય છે — જિદ્દી જ્વર અને જૂના રોગો, કાળો જાદુ અને ખરાબ નજર, ભૂત-પ્રેત, અનિષ્ટકારી ગ્રહ દશા (ગ્રહ દોષ), વિષ, તથા સામાન્ય વિપત્તિ, દારિદ્ર્ય અને ભય. તે હનુમાનને આ આપત્તિઓને કાપવા, ભગાવવા અને ભસ્મ કરવા તથા ભક્તની રક્ષા કરવાની પ્રાર્થના કરે છે.
આ તાંત્રિક સ્તોત્રનો પાઠ કેવી રીતે કરવો જોઈએ?
કેમ કે આ બીજાક્ષરો યુક્ત એક ઉગ્ર મંત્ર-સ્તોત્ર છે, તેને સ્વચ્છતા, ભક્તિ અને એકાગ્રતા સાથે, આદર્શ રીતે મંગળવાર કે શનિવારે પાઠ કરવો શ્રેષ્ઠ છે. કોઈ વિશેષ રોગ કે સંકટથી મુક્તિ ઇચ્છતી વખતે એક સામાન્ય અભ્યાસ છે તેને 41 દિવસ સુધી પ્રતિદિન અખંડ એક વાર પાઠ કરવો, સાથે હનુમાનની રક્ષામાં શ્રદ્ધા જાળવી રાખવી.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →