હુંકારેણૈવ તં ભસ્મ (ધૂમ્રલોચનનું ભસ્મ થવું) — Word-by-Word Meaning
हुङ्कारेणैव तं भस्म (धूम्रलोचन का भस्म होना)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
देव्युवाच
devyuvāca
દેવી (ભગવતી) બોલ્યાં
दैत्येश्वरेण प्रहितः
daityeśvareṇa prahitaḥ
દૈત્યેશ્વર દ્વારા (શુંભ દ્વારા) મોકલાયેલ
बलवान्
balavān
બળવાન, શક્તિશાળી
बलसंवृतः
bala-saṃvṛtaḥ
સેનાથી ઘેરાયેલ
बलात् नयसि माम् एवम्
balāt nayasi mām evam
જો તું આ રીતે મને બળપૂર્વક લઈ જઈશ
ततः किं ते करोमि अहम्
tataḥ kiṃ te karomi aham
તો હું તારું શું કરી શકું (કેવી રીતે રોકી શકું)?
ऋषिरुवाच
ṛṣiruvāca
ઋષિ બોલ્યા
इति उक्तः
iti uktaḥ
આ રીતે કહેવાતાં
सः अभ्यधावत् ताम्
saḥ abhyadhāvat tām
તે તેમના પર ધસ્યો
असुरः धूम्रलोचनः
asuraḥ dhūmralocanaḥ
અસુર ધૂમ્રલોચન ('ધૂમ્ર-નયન')
हुङ्कारेण एव
huṅkāreṇa eva
માત્ર એક 'હું' ધ્વનિથી (હુંકારથી) તેને ભસ્મ કરી દીધો
तं भस्म सा चकार
taṃ bhasma sā cakāra
અંબિકા (માતા) એ, ત્યારે
अम्बिका तदा
ambikā tadā
Ambika (the Mother), then
Complete Translation
દેવી બોલ્યાં — 'તું દૈત્યેશ્વર દ્વારા (શુંભ દ્વારા) મોકલાયેલ છે, બળવાન છે અને સેનાથી ઘેરાયેલ છે; જો તું આ રીતે મને બળપૂર્વક લઈ જઈશ — તો હું તારું શું કરી શકું?' ઋષિ બોલ્યા — આ રીતે કહેવાતાં અસુર ધૂમ્રલોચન તેમના પર ધસ્યો; અને ત્યારે અંબિકાએ માત્ર એક હુંકારથી તેને ભસ્મ કરી દીધો.
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 6
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
દૈત્યરાજ શુંભના પ્રથમ દૂતના દેવીને મનાવવામાં અસફળ થયા પછી, શુંભે દૈત્ય ધૂમ્રલોચનને સાઠ હજાર અસુરો સાથે તેમને બળપૂર્વક લાવવા મોકલ્યો. હિમાલય પર બિરાજમાન દેવીએ શાંતભાવે તેને કહ્યું કે તેઓ તેને પ્રયાસ કરવાથી રોકી શકતાં નથી. જ્યારે ધૂમ્રલોચન ધસ્યો, ત્યારે અંબિકાએ તેને માત્ર એક હુંકારથી ભસ્મ કરી દીધો, અને તેમના સિંહે તેની સેનાનો નાશ કર્યો.
Frequently Asked Questions
ધૂમ્રલોચન કોણ હતો?▼
ધૂમ્રલોચન, જેનો અર્થ છે 'ધૂમ્ર-નયન', દૈત્યોમાં એક પ્રમુખ હતો. દૈત્યરાજ શુંભે તેને સાઠ હજાર અસુરો સાથે દેવીને બળપૂર્વક પકડવા અને વાળથી ઘસડી લાવવા મોકલ્યો. દેવીએ તેને માત્ર એક હુંકારથી ભસ્મ કરી દીધો.
'હુંકાર'નું શું મહત્ત્વ છે?▼
હુંકાર શક્તિશાળી બીજ-ધ્વનિ 'હું' છે. દેવી દ્વારા આ એક ઉચ્ચારણ માત્રથી એક બળશાળી દૈત્યનો નાશ એ દર્શાવે છે કે તેમની શક્તિ સહજ છે અને તેમની ઇચ્છાથી આવેશિત પવિત્ર ધ્વનિ સ્વયં જ મહાનતમ બુરાઈને ભસ્મ કરી શકે છે.
આ દુર્ગા સપ્તશતીના કયા અધ્યાયમાંથી છે?▼
આ દુર્ગા સપ્તશતીના છઠ્ઠા અધ્યાય (ધૂમ્રલોચન-વધ) ના 8મા અને 9મા શ્લોક છે, જે દેવી મહાસરસ્વતી દ્વારા અધિષ્ઠિત ઉત્તમ ચરિતમાં આવે છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →