કૃષ્ણ ચાલીસા — Complete Lyrics
कृष्ण चालीसा
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
बंशी शोभित कर मधुर, नील जलद तन श्याम।
अरुण अधर जनु बिम्बा फल, पिताम्बर शुभ साज॥
Bamshi shobhita kara madhura, nila jalada tana shyama
Aruna adhara janu bimba phala, pitambara shubha saja
તેમના મધુર હાથોમાં વાંસળી શોભે છે; તેમનું શરીર નીલ જલધર સમું શ્યામ છે; તેમના લાલ અધર બિંબ ફળ સમા છે, અને શુભ પીતાંબર તેમને શોભાવે છે.
Verse 2
जय मनमोहन मदन छवि, कृष्णचन्द्र महाराज।
करहु कृपा हे रवि तनय, राखहु जन की लाज॥
Jaya manamohana madana chhavi, krishnachandra maharaja
Karahu kripa he ravi tanaya, rakhahu jana ki laja
મનમોહનને જય, કામદેવ સમી છવિવાળા, કૃષ્ણચંદ્ર મહારાજ! કૃપા કરો, હે સૂર્યપુત્ર (ના લોકના સ્વામી), અને તમારા ભક્તોની લાજ રાખો.
Verse 3
जय यदुनन्दन जय जगवन्दन।
जय वसुदेव देवकी नन्दन॥
Jaya yadunandana jaya jagavandana
Jaya vasudeva devaki nandana
જય, હે યદુઓના આનંદ, જગતના વંદનીય; જય, હે વસુદેવ અને દેવકીના નંદન!
Verse 4
जय यशुदा सुत नन्द दुलारे।
जय प्रभु भक्तन के दृग तारे॥
Jaya yashuda suta nanda dulare
Jaya prabhu bhaktana ke driga tare
જય, હે યશોદા અને નંદના દુલારા; જય, હે પ્રભુ, ભક્તોના નેત્રોના તારા!
Verse 5
जय नट-नागर नाग नथैया।
कृष्ण कन्हैया धेनु चरैया॥
Jaya nata-nagara naga nathaiya
Krishna kanhaiya dhenu charaiya
જય, હે નટ-નાગર જેણે નાગ (કાલિય)ને નાથ્યો; કૃષ્ણ કન્હૈયા, ગાયો ચરાવનાર!
Verse 6
पुनि नख पर प्रभु गिरिवर धारो।
आओ दीनन कष्ट निवारो॥
Puni nakha para prabhu girivara dharo
Ao dinana kashta nivaro
ફરી, હે પ્રભુ, તમે નખ પર મહાન ગિરિવર ધારણ કર્યો; આવો અને દીનોના કષ્ટ નિવારો.
Verse 7
वंशी मधुर अधर धरी तेरी।
होवे पूर्ण मनोरथ मेरो॥
Vamshi madhura adhara dhari teri
Hove purna manoratha mero
તમારા અધરો પર મધુર વાંસળી સજી છે; મારા મનનો મનોરથ પૂર્ણ થાય.
Verse 8
आओ हरि पुनि माखन चाखो।
आज लाज भारत की राखो॥
Ao hari puni makhana chakho
Aja laja bharata ki rakho
આવો, હે હરિ, અને ફરી માખણ ચાખો; આજે ભારતની લાજ રાખો.
Verse 9
गोल कपोल, चिबुक अरुणारे।
मृदु मुस्कान मोहिनी डारे॥
Gola kapola, chibuka arunare
Mridu muskana mohini dare
ગોળ કપોલ, અરુણ ચિબુક, અને મૃદુ મોહિની મુસ્કાન;
Verse 10
रंजित राजिव नयन विशाला।
मोर मुकुट वैजयंती माला॥
Ramjita rajiva nayana vishala
Mora mukuta vaijayamti mala
— વિશાળ સુંદર કમળ સમા નયન, મોર મુકુટ અને વૈજયંતી માળા.
Verse 11
कुण्डल श्रवण पीतपट आछे।
कटि किंकणी काछन काछे॥
Kundala shravana pitapata achhe
Kati kimkani kachhana kachhe
કાનમાં કુંડળ, ઉત્તમ પીતપટ, કટિ પર નાની કિંકિણીનો કંદોરો;
Verse 12
नील जलज सुन्दर तनु सोहे।
छवि लखि, सुर नर मुनिमन मोहे॥
Nila jalaja sundara tanu sohe
Chhavi lakhi, sura nara munimana mohe
— તમારું સુંદર નીલ શરીર એવું શોભે છે કે દેવ, મનુષ્ય અને મુનિ સૌ છવિ જોઈ મોહિત થઈ જાય છે.
Verse 13
मस्तक तिलक, अलक घुंघराले।
आओ कृष्ण बांसुरी वाले॥
Mastaka tilaka, alaka ghumgharale
Ao krishna bamsuri vale
મસ્તક પર તિલક અને ઘૂંઘરાળી અલકો — આવો, હે વાંસળી વાળા કૃષ્ણ!
Verse 14
करि पय पान, पुतनहि तारयो।
अका बका कागासुर मारयो॥
Kari paya pana, putanahi tarayo
Aka baka kagasura marayo
તેનું વિષભર્યું દૂધ પીને તમે પૂતનાને તારી; તમે અઘાસુર, બકાસુર અને કાગાસુરનો વધ કર્યો.
Verse 15
मधुवन जलत अग्नि जब ज्वाला।
भै शीतल, लखितहिं नन्दलाला॥
Madhuvana jalata agni jaba jvala
Bhai shitala, lakhitahim nandalala
જ્યારે મધુવન અગ્નિની જ્વાળાથી બળ્યું, ત્યારે નંદલાલના જોતાં જ તે શીતળ થઈ ગયું.
Verse 16
सुरपति जब ब्रज चढ़यो रिसाई।
मसूर धार वारि वर्षाई॥
Surapati jaba braja chadha़yo risai
Masura dhara vari varshai
જ્યારે દેવરાજ ઇન્દ્ર બ્રજ પર ક્રોધિત થઈ ચઢી આવ્યા અને મુશળધાર વર્ષા વરસાવી,
Verse 17
लगत-लगत ब्रज चहन बहायो।
गोवर्धन नखधारि बचायो॥
Lagata-lagata braja chahana bahayo
Govardhana nakhadhari bachayo
— જ્યારે બ્રજ વહેવાને હતું, ત્યારે તમે ગોવર્ધનને નખ પર ધારણ કરી તેને બચાવ્યું.
Verse 18
लखि यसुदा मन भ्रम अधिकाई।
मुख महं चौदह भुवन दिखाई॥
Lakhi yasuda mana bhrama adhikai
Mukha maham chaudaha bhuvana dikhai
આ જોઈ યશોદાનું મન ભ્રમથી ભરાઈ ગયું — અને તમે તમારા મુખમાં ચૌદ ભુવન દેખાડ્યાં.
Verse 19
दुष्ट कंस अति उधम मचायो।
कोटि कमल जब फूल मंगायो॥
Dushta kamsa ati udhama machayo
Koti kamala jaba phula mamgayo
જ્યારે દુષ્ટ કંસે અતિ ઉધમ મચાવ્યો અને કરોડ કમળ ફૂલ મંગાવ્યાં,
Verse 20
नाथि कालियहिं तब तुम लीन्हें।
चरणचिन्ह दै निर्भय किन्हें॥
Nathi kaliyahim taba tuma linhem
Charanachinha dai nirbhaya kinhem
— ત્યારે તમે કાલિય નાગને નાથ્યો, અને તેના પર ચરણ-ચિહ્ન દઈ સૌને નિર્ભય કર્યા.
Verse 21
करि गोपिन संग रास विलासा।
सबकी पूरण करी अभिलाषा॥
Kari gopina samga rasa vilasa
Sabaki purana kari abhilasha
ગોપીઓ સંગ રાસ વિલાસ કરી, તમે તે સૌની અભિલાષા પૂર્ણ કરી.
Verse 22
केतिक महा असुर संहारयो।
कंसहि केस पकड़ि दै मारयो॥
Ketika maha asura samharayo
Kamsahi kesa pakaड़i dai marayo
તમે કેટલાય મહાન અસુરોનો સંહાર કર્યો, અને કંસને કેશ પકડી મારી નાખ્યો.
Verse 23
मात-पिता की बन्दि छुड़ाई।
उग्रसेन कहं राज दिलाई॥
Mata-pita ki bandi chhuड़ai
Ugrasena kaham raja dilai
તમે તમારા માતા-પિતાને બંદીગૃહથી છોડાવ્યાં અને ઉગ્રસેનને રાજ અપાવ્યું.
Verse 24
महि से मृतक छहों सुत लायो।
मातु देवकी शोक मिटायो॥
Mahi se mritaka chhahom suta layo
Matu devaki shoka mitayo
તમે મૃત્યુલોકથી છએ મૃત પુત્રોને લાવી માતા દેવકીનો શોક મિટાવ્યો.
Verse 25
भौमासुर मुर दैत्य संहारी।
लाये षट दश सहसकुमारी॥
Bhaumasura mura daitya samhari
Laye shata dasha sahasakumari
ભૌમાસુર અને મુર દૈત્યોનો સંહાર કરી, તમે સોળ હજાર કન્યાઓને લાવ્યા.
Verse 26
दै भिन्हीं तृण चीर सहारा।
जरासिंधु राक्षस कहं मारा॥
Dai bhinhim trina chira sahara
Jarasimdhu rakshasa kaham mara
તણખલા અને ચીરનો પણ સહારો દઈ, તમે રાક્ષસરાજ જરાસંધનો વધ કર્યો.
Verse 27
असुर बकासुर आदिक मारयो।
भक्तन के तब कष्ट निवारियो॥
Asura bakasura adika marayo
Bhaktana ke taba kashta nivariyo
તમે બકાસુર અને અન્ય અસુરોનો વધ કર્યો, અને આમ તમારા ભક્તોના કષ્ટ નિવાર્યા.
Verse 28
दीन सुदामा के दुःख टारयो।
तंदुल तीन मूंठ मुख डारयो॥
Dina sudama ke duhkha tarayo
Tamdula tina mumtha mukha darayo
તમે દીન સુદામાનું દુઃખ દૂર કર્યું, તેમના વિનમ્ર ત્રણ મુઠ્ઠી તંદુલને સ્વીકારી.
Verse 29
प्रेम के साग विदुर घर मांगे।
दुर्योधन के मेवा त्यागे॥
Prema ke saga vidura ghara mamge
Duryodhana ke meva tyage
તમે વિદુરના ઘરે સાધારણ સાગ માગ્યો અને દુર્યોધનના મેવા ત્યાગ્યા;
Verse 30
लखि प्रेम की महिमा भारी।
ऐसे श्याम दीन हितकारी॥
Lakhi prema ki mahima bhari
Aise shyama dina hitakari
— પ્રેમની મહિમા જોઈ, એવા છે શ્યામ, દીનોના હિતકારી.
Verse 31
भारत के पारथ रथ हांके।
लिए चक्र कर नहिं बल ताके॥
Bharata ke paratha ratha hamke
Lie chakra kara nahim bala take
ભારતના યુદ્ધમાં તમે પાર્થ (અર્જુન)નો રથ હાંક્યો, ચક્ર હાથમાં લઈ, જોકે તમને બળની જરૂર ન હતી.
Verse 32
निज गीता के ज्ञान सुनाये।
भक्तन हृदय सुधा वर्षाये॥
Nija gita ke jnana sunaye
Bhaktana hridaya sudha varshaye
તમે તમારી ગીતાનું જ્ઞાન સંભળાવ્યું, ભક્તોના હૃદય પર સુધા વરસાવતા.
Verse 33
मीरा थी ऐसी मतवाली।
विष पी गई बजाकर ताली॥
Mira thi aisi matavali
Visha pi gai bajakara tali
મીરા તમારા પ્રેમમાં એવી મતવાલી હતી કે તે તાળી પાડી વિષ પી ગઈ;
Verse 34
राना भेजा सांप पिटारी।
शालिग्राम बने बनवारी॥
Rana bheja sampa pitari
Shaligrama bane banavari
— રાણાએ પિટારીમાં સાપ મોકલ્યો, પણ તે તમારી કૃપાથી શાલિગ્રામ બની ગયો.
Verse 35
निज माया तुम विधिहिं दिखायो।
उर ते संशय सकल मिटायो॥
Nija maya tuma vidhihim dikhayo
Ura te samshaya sakala mitayo
તમે તમારી માયા સૌને દેખાડી, અને હૃદયથી બધો સંશય મિટાવ્યો.
Verse 36
तब शत निन्दा करी तत्काला।
जीवन मुक्त भयो शिशुपाला॥
Taba shata ninda kari tatkala
Jivana mukta bhayo shishupala
જ્યારે શિશુપાલે સો નિંદાઓ કરી, ત્યારે તે તત્કાળ જીવનમુક્ત થઈ ગયો.
Verse 37
जबहिं द्रौपदी टेर लगाई।
दीनानाथ लाज अब जाई॥
Jabahim draupadi tera lagai
Dinanatha laja aba jai
જે ક્ષણે દ્રૌપદીએ પુકાર કર્યો, 'હે દીનાનાથ, હવે મારી લાજ જાય છે!' —
Verse 38
तुरतहिं वसन बने ननन्दलाला।
बढ़े चीर भै अरि मुँह काला॥
Turatahim vasana bane nanandalala
Baढ़e chira bhai ari munha kala
— તે જ ક્ષણે તમે, નંદલાલ, તેના અનંત વસ્ત્ર બની ગયા; ચીર વધતું જ ગયું, શત્રુઓના મુખ કાળાં કરતું.
Verse 39
अस नाथ के नाथ कन्हैया।
डूबत भंवर बचावत नैया॥
Asa natha ke natha kanhaiya
Dubata bhamvara bachavata naiya
એવા છે કન્હૈયા, નાથોના નાથ, જે ભમરમાં ડૂબતી નૈયાને પાર લગાવે છે.
Verse 40
सुन्दरदास आस उर धारी।
दयादृष्टि कीजै बनवारी॥
Sundaradasa asa ura dhari
Dayadrishti kijai banavari
સુંદરદાસ હૃદયમાં આસ ધારી પ્રાર્થના કરે છે: દયાદૃષ્ટિ કરો, હે બનવારી.
Verse 41
नाथ सकल मम कुमति निवारो।
क्षमहु बेगि अपराध हमारो॥
Natha sakala mama kumati nivaro
Kshamahu begi aparadha hamaro
હે નાથ, મારી બધી કુમતિ દૂર કરો અને શીઘ્ર મારા અપરાધ ક્ષમા કરો.
Verse 42
खोलो पट अब दर्शन दीजै।
बोलो कृष्ण कन्हैया की जै॥
Kholo pata aba darshana dijai
Bolo krishna kanhaiya ki jai
હવે પટ ખોલો અને મને દર્શન દો; બોલો, કૃષ્ણ કન્હૈયાની જય!
Verse 43
अष्ट सिद्धि नवनिधि फल, लहै पदारथ चारि॥
Ashta siddhi navanidhi phala, lahai padaratha chari
જે કોઈ આનો પાઠ કરે છે, તે અષ્ટ સિદ્ધિ, નવનિધિ અને ચારે પદાર્થ (પુરુષાર્થ) પ્રાપ્ત કરે છે.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →