લલિતા સહસ્રનામમ્ — Word-by-Word Meaning

હું પરમ માતા (પરા-અંબિકા)નું ધ્યાન કરું છું — સિંદૂર સમાન અરુણ વર્ણના દેહવાળી, ત્રિનેત્રી, માણિક્ય અને ચંદ્રકલાથી શોભતા મુકુટ ધારણ કરનારી, સ્મિતયુક્ત મુખવાળી, પોતાના હાથોમાં મધથી ભરેલું રત્નપાત્ર અને રક્ત કમળ ધારણ કરનારી, જેના ચરણ રત્નજડિત કળશ પર ટેકવેલા છે. પાશ, અંકુશ, પુષ્પબાણ અને શેરડીનું ધનુષ ધારણ કરી, ચારે બાજુથી અણિમા આદિ શક્તિઓની કિરણોથી ઘેરાયેલી, કરુણાથી ભરેલા નેત્રોવાળી, અરુણ વર્ણની મહારાજ્ઞી ભવાનીનું હું ચિંતન કરું છું. તે શ્રીવિદ્યા છે, શાંતિનું સ્વરૂપ, સર્વ દેવો દ્વારા સ્તુત, સર્વ ઐશ્વર્યની દાત્રી. આગળ આવનારા સહસ્ર નામ — બ્રહ્માંડ પુરાણના ઉત્તર-ખંડમાં પ્રગટ, ઋષિ હયગ્રીવ દ્વારા અગસ્ત્યને શીખવાડેલા — તેને શ્રીમાતા, મંગલમયી માતા તરીકે; શ્રીમહારાજ્ઞી, સિંહાસન પર બિરાજમાન મહાન સામ્રાજ્ઞી તરીકે ઘોષિત કરે છે; જે દેવોનું કાર્ય સિદ્ધ કરવા ચિત્-અગ્નિમાંથી ઉત્પન્ન થઈ; જે સહસ્ર સૂર્યો સમાન દેદીપ્યમાન, ચતુર્ભુજા, કામનો પાશ, ક્રોધનો અંકુશ, મનનું ધનુષ અને પંચ તન્માત્રોના પાંચ બાણ ધારણ કરનારી. તેઓ તેને શ્રીચક્રના હૃદયમાં ચિંતામણિ ભવનની અંદર શ્રીપુરની રાણી તરીકે, ચક્રો દ્વારા ઉપર ઊઠીને સહસ્રદલ કમળ પર અમૃત વરસાવનારી કુંડલિની તરીકે, મહા-ત્રિપુર-સુંદરી, રાજરાજેશ્વરી અને શિવ-શક્તિના મિલન તરીકે ગાય છે — સમસ્ત રોગ અને મૃત્યુની નિવારિણી, અને મોક્ષની દાત્રી. તેના સહસ્ર નામોનો ભક્તિપૂર્વક પાઠ એ ભક્તો માટે માતાની સર્વોત્તમ ઉપાસના માનવામાં આવે છે જે શ્રીચક્રની પૂજા કરી શકતા નથી.