સર્વધર્માન્ પરિત્યજ્ય (ભગવદ્ગીતા 18.66) — Word-by-Word Meaning
सर्वधर्मान्परित्यज्य
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्वधर्मान् परित्यज्य
Sarva-dharman parityajya
સર્વ ધર્મોને (કર્તવ્યો, માર્ગો, ઉચિત-અનુચિતની ધારણાઓને) ત્યજીને
माम् एकं शरणं व्रज
Mam ekam sharanam vraja
કેવળ મારું જ શરણ લે
अहं त्वा सर्वपापेभ्यः
Aham tva sarva-papebhyah
હું તને સર્વ પાપોમાંથી
मोक्षयिष्यामि मा शुचः
Mokshayishyami ma shuchah
મુક્ત કરીશ — શોક ન કર
Complete Translation
સર્વ ધર્મોને ત્યજીને કેવળ મારું જ શરણ લે; હું તને સર્વ પાપોમાંથી મુક્ત કરીશ — શોક ન કર.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita, Chapter 18, Verse 66
Author: Veda Vyasa (Lord Krishna's teaching)
Period: Itihasa (Mahabharata)
ભગવદ્ગીતાના અંતે, કર્મ, જ્ઞાન અને ભક્તિ પરના પોતાના સર્વ ઉપદેશો પછી, ભગવાન કૃષ્ણ અર્જુનને પોતાનો અંતિમ અને સર્વોચ્ચ ઉપદેશ આપે છે: સર્વ અન્ય માર્ગોને ત્યજીને કેવળ પોતાનું જ શરણ લેવું, તેને સર્વ પાપોમાંથી મુક્ત કરીશ એ વચન સાથે. ચરમ શ્લોક રૂપે પૂજાતો, ભક્તિ પરંપરાઓ દ્વારા તેને સંપૂર્ણ ગીતાનું હૃદય અને નિષ્કર્ષ મનાય છે.
Frequently Asked Questions
સર્વધર્માન્પરિત્યજ્યનો શો અર્થ છે?▼
ભગવદ્ગીતા 18.66 માંથી, તેનો અર્થ છે: 'સર્વ ધર્મો (કર્તવ્યો તથા ઉચિત-અનુચિતની ધારણાઓ)ને ત્યજીને કેવળ મારું શરણ લે; હું તને સર્વ પાપોમાંથી મુક્ત કરીશ — શોક ન કર.' તે કૃષ્ણનો અંતિમ ઉપદેશ છે, ઈશ્વર પ્રત્યે પૂર્ણ સમર્પણનું સર્વોચ્ચ આહ્વાન.
ગીતા 18.66ને ચરમ શ્લોક કેમ કહેવાય છે?▼
'ચરમ શ્લોક'નો અર્થ છે અંતિમ કે પરમ શ્લોક. ગીતા 18.66ને એમ એટલા માટે કહેવાય છે કારણ કે તે અર્જુનને કૃષ્ણનો સમાપન ઉપદેશ છે — સંપૂર્ણ ગીતાની પરાકાષ્ઠા — જે શીખવે છે કે ઈશ્વર પ્રત્યે પૂર્ણ શરણાગતિ સર્વ અન્ય ધર્મોથી પર સર્વોચ્ચ માર્ગ છે.
'સર્વ ધર્મોને ત્યજવા'નો શો અર્થ છે?▼
તેનો અર્થ કર્તવ્ય ત્યજવું નહીં, પણ મુક્તિના સાધન રૂપે પોતાના ધર્મો અને પ્રયાસો પરની નિર્ભરતા છોડવી અને તેને બદલે પૂર્ણપણે ઈશ્વરનું શરણ લેવું, એ વિશ્વાસ સાથે કે તેઓ પાર ઉતારશે. તે શરણાગતિનો ઉપદેશ છે — પોતાનું કર્તવ્ય કરતા પૂર્ણપણે પ્રભુની કૃપા પર નિર્ભર રહેવું.
સર્વધર્માન્પરિત્યજ્ય ક્યારે પાઠ કરાય છે?▼
તેને ભક્તો દ્વારા શરણાગતિના કાર્ય રૂપે પ્રતિદિન, ચિંતા, અપરાધભાવ કે શોકના સમયે, તથા ભગવદ્ગીતાના અધ્યયન સમયે પાઠ કરાય છે. ભક્તિ અને શરણાગતિ (પ્રપત્તિ) પરંપરાઓમાં તેને ગીતાના સાર રૂપે વિશેષ પ્રિય મનાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →