શનિ ચાલીસા — Complete Lyrics
शनि चालीसा
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
जय गणेश गिरिजा सुवन, मंगल करण कृपाल ।
दीनन के दुःख दूर करि , कीजै नाथ निहाल ॥
Jaya ganesha girija suvana, mamgala karana kripala
Dinana ke duhkha dura kari , kijai natha nihala
ગિરિજા-પુત્ર (ગણેશ)નો જય હો; મંગળકારી અને કૃપાળુ; હે નાથ, દીનોના દુઃખ દૂર કરો અને તેમને નિહાલ કરો.
Verse 2
जय जय श्री शनिदेव प्रभु , सुनहु विनय महाराज ।
करहु कृपा हे रवि तनय , राखहु जन की लाज ॥
Jaya jaya shri shanideva prabhu , sunahu vinaya maharaja
Karahu kripa he ravi tanaya , rakhahu jana ki laja
જય જય હે શનિદેવ પ્રભુ; હે મહારાજ, મારી વિનંતી સાંભળો; હે રવિ-પુત્ર, કૃપા કરો અને તમારા ભક્તની લાજ રાખો.
Verse 3
जयति जयति शनिदेव दयाला ।
करत सदा भक्तन प्रतिपाला ॥
Jayati jayati shanideva dayala
Karata sada bhaktana pratipala
દયાળુ શનિદેવનો જય હો, જય હો; તેઓ સદા પોતાના ભક્તોનું પાલન કરે છે.
Verse 4
चारि भुजा, तनु श्याम विराजै ।
माथे रतन मुकुट छवि छाजै ॥
Chari bhuja, tanu shyama virajai
Mathe ratana mukuta chhavi chhajai
ચાર ભુજાવાળા, શ્યામ વર્ણ દેહથી શોભતા; તેમના મસ્તક પર રત્નજડિત મુકુટની છવિ શોભે છે.
Verse 5
परम विशाल मनोहर भाला ।
टेढ़ी दृष्टि भृकुटि विकराला ॥
Parama vishala manohara bhala
Tedha़i drishti bhrikuti vikarala
તેમનું ભાલ અત્યંત વિશાળ અને મનોહર છે; તેમની દૃષ્ટિ વાંકી અને ભૃકુટિ વિકરાળ છે.
Verse 6
कुण्डल श्रवन चमाचम चमके ।
हिये माल मुक्तन मणि दमकै ॥
Kundala shravana chamachama chamake
Hiye mala muktana mani damakai
તેમના કાનમાં કુંડળ ચમચમ ચમકે છે; તેમના વક્ષસ્થળ પર મોતી અને મણિઓની માળા દમકે છે.
Verse 7
कर में गदा त्रिशूल कुठारा ।
पल बिच करैं अरिहिं संहारा ॥
Kara mem gada trishula kuthara
Pala bicha karaim arihim samhara
તેમના હાથમાં ગદા, ત્રિશૂળ અને કુહાડી છે; ક્ષણમાં તેઓ શત્રુઓનો સંહાર કરી દે છે.
Verse 8
पिंगल, कृष्णो, छाया, नन्दन ।
यम, कोणस्थ, रौद्र, दुःख भंजन ॥
Pimgala, krishno, chhaya, nandana
Yama, konastha, raudra, duhkha bhamjana
પિંગળ, કૃષ્ણ (શ્યામ), છાયાનંદન (છાયા-પુત્ર); યમ, કોણસ્થ, રૌદ્ર, દુઃખનો નાશ કરનાર —
Verse 9
सौरी, मन्द शनी दश नामा ।
भानु पुत्र पूजहिं सब कामा ॥
Sauri, manda shani dasha nama
Bhanu putra pujahim saba kama
— સૌરી, મંદ, શનિ: આ તેમના દસ નામ છે. ભાનુ (સૂર્ય)ના પુત્ર, પૂજાય ત્યારે દરેક કામના પૂર્ણ કરે છે.
Verse 10
जापर प्रभु प्रसन्न हवैं जाहीं ।
रंकहुं राव करैं क्षण माहीं ॥
Japara prabhu prasanna havaim jahim
Ramkahum rava karaim kshana mahim
જેના પર પણ પ્રભુ પ્રસન્ન થાય છે, તેને ક્ષણમાં રંકમાંથી રાજા બનાવી દે છે.
Verse 11
पर्वतहू तृण होइ निहारत ।
तृणहू को पर्वत करि डारत ॥
Parvatahu trina hoi niharata
Trinahu ko parvata kari darata
તેઓ પર્વતને પણ તણખલા સમાન દેખાડે છે, અને તણખલાને પર્વત બનાવી દે છે.
Verse 12
राज मिलत वन रामहिं दीन्हयो ।
कैकेइहुँ की मति हरि लीन्हयो ॥
Raja milata vana ramahim dinhayo
Kaikeihun ki mati hari linhayo
રાજ્યાભિષેકના ઠીક સમયે તેમણે રામને વન મોકલ્યા, કૈકેયીની બુદ્ધિ હરી લીધી.
Verse 13
वनहुं में मृग कपट दिखाई ।
मातु जानकी गई चुराई ॥
Vanahum mem mriga kapata dikhai
Matu janaki gai churai
વનમાં તેમણે કપટનું (સ્વર્ણ) મૃગ બતાવ્યું, જેથી માતા જાનકી (સીતા) ચોરાઈ ગયાં.
Verse 14
लषणहिं शक्ति विकल करिडारा ।
मचिगा दल में हाहाकारा ॥
Lashanahim shakti vikala karidara
Machiga dala mem hahakara
તેમણે લક્ષ્મણને શક્તિ-બાણથી વિહ્વળ કરી દીધા; સેનામાં હાહાકાર મચી ગયો.
Verse 15
रावण की गति-मति बौराई ।
रामचन्द्र सों बैर बढ़ाई ॥
Ravana ki gati-mati baurai
Ramachandra som baira badha़ai
તેમણે રાવણની બુદ્ધિ અને મતિ ભ્રષ્ટ કરી દીધી, રામચંદ્ર સાથે તેનું વેર વધાર્યું.
Verse 16
दियो कीट करि कंचन लंका ।
बजि बजरंग बीर की डंका ॥
Diyo kita kari kamchana lamka
Baji bajaramga bira ki damka
તેમણે સ્વર્ણ-લંકાને ભસ્મ કરાવી; વીર બજરંગ (હનુમાન)નો ડંકો વાગ્યો.
Verse 17
नृप विक्रम पर तुहि पगु धारा ।
चित्र मयूर निगलि गै हारा ॥
Nripa vikrama para tuhi pagu dhara
Chitra mayura nigali gai hara
તેમણે રાજા વિક્રમાદિત્ય પર પગ ધર્યો; ચિત્રનો મયૂર હારને ગળી ગયો (એમ લાગ્યું).
Verse 18
हार नौलखा लाग्यो चोरी ।
हाथ पैर डरवायो तोरी ॥
Hara naulakha lagyo chori
Hatha paira daravayo tori
નવલખા હારની ચોરીનો આરોપ તેમના પર લાગ્યો; આપના પ્રભાવથી તેના હાથ-પગ ભયથી ધ્રૂજી ઊઠ્યા.
Verse 19
भारी दशा निकृष्ट दिखायो ।
तेलहिं घर कोल्हू चलवायो ॥
Bhari dasha nikrishta dikhayo
Telahim ghara kolhu chalavayo
તેમણે ભારે અને નિકૃષ્ટ દશા બતાવી — તેને તેલીના ઘરે ઘાણી ચલાવી.
Verse 20
विनय राग दीपक महँ कीन्हयों ।
तब प्रसन्न प्रभु ह्वै सुख दीन्हयों ॥
Vinaya raga dipaka mahan kinhayom
Taba prasanna prabhu hvai sukha dinhayom
જ્યારે વિક્રમે દીપક રાગમાં વિનંતી કરી, ત્યારે પ્રભુ પ્રસન્ન થઈ તેને સુખ આપ્યું.
Verse 21
हरिश्चन्द्र नृप नारि बिकानी ।
आपहुं भरे डोम घर पानी ॥
Harishchandra nripa nari bikani
Apahum bhare doma ghara pani
રાજા હરિશ્ચંદ્રની પત્ની વેચાઈ ગઈ, અને સ્વયં તેમણે ડોમના ઘરે પાણી ભર્યું.
Verse 22
तैसे नल पर दशा सिरानी ।
भूंजी-मीन कूद गई पानी ॥
Taise nala para dasha sirani
Bhumji-mina kuda gai pani
એ જ રીતે આ દશા રાજા નળ પર પણ આવી; શેકેલી માછલી પાણીમાં કૂદીને જીવિત થઈ ગઈ.
Verse 23
श्री शंकरहिं गह्यो जब जाई ।
पारवती को सती कराई ॥
Shri shamkarahim gahyo jaba jai
Paravati ko sati karai
જ્યારે આએ ભગવાન શંકરને પકડ્યા, ત્યારે એવું કષ્ટ આપ્યું કે પાર્વતીને સતી જેવી વિહ્વળ દશામાં પહોંચાડ્યાં.
Verse 24
तनिक विकलोकत ही करि रीसा ।
नभ उड़ि गतो गौरिसुत सीसा ॥
Tanika vikalokata hi kari risa
Nabha uda़i gato gaurisuta sisa
તેમની જરા ક્રોધભરી દૃષ્ટિથી જ ગૌરી-પુત્ર (ગણેશ)નું માથું આકાશમાં ઊડી ગયું.
Verse 25
पाण्डव पर भै दशा तुम्हारी ।
बची द्रोपदी होति उधारी ॥
Pandava para bhai dasha tumhari
Bachi dropadi hoti udhari
આપની આ દશા પાંડવો પર પણ આવી; દ્રૌપદી ભારે મુશ્કેલીથી અપમાનથી બચ્યાં.
Verse 26
कौरव के भी गति मति मारयो ।
युद्ध महाभारत करि डारयो ॥
Kaurava ke bhi gati mati marayo
Yuddha mahabharata kari darayo
તેમણે કૌરવોની પણ બુદ્ધિ-મતિ મારી નાખી, અને મહાભારતનું મહાયુદ્ધ કરાવ્યું.
Verse 27
रवि कहँ मुख महँ धरि तत्काला ।
लेकर कूदि परयो पाताला ॥
Ravi kahan mukha mahan dhari tatkala
Lekara kudi parayo patala
તત્કાળ સૂર્ય (રવિ)ને મુખમાં ધરીને, તેઓ પાતાળમાં કૂદી પડ્યા.
Verse 28
शेष देव-लखि विनती लाई ।
रवि को मुख ते दियो छुड़ाई ॥
Shesha deva-lakhi vinati lai
Ravi ko mukha te diyo chhuda़ai
શેષ અને દેવતાઓએ વિનંતી કરી, અને સૂર્યને તેમના મુખમાંથી છોડાવ્યો.
Verse 29
वाहन प्रभु के सात सुजाना ।
जग दिग्गज गर्दभ मृग स्वाना ॥
Vahana prabhu ke sata sujana
Jaga diggaja gardabha mriga svana
પ્રભુનાં વાહન સાત અને સુજાન છે: હાથી, ગધેડો, મૃગ, શ્વાન —
Verse 30
जम्बुक सिह आदि नख धारी ।
सो फल ज्योतिष कहत पुकारी ॥
Jambuka siha adi nakha dhari
So phala jyotisha kahata pukari
— શિયાળ, સિંહ આદિ પર તેઓ સવારી કરે છે; જ્યોતિષ દરેકનું ફળ પોકારીને કહે છે.
Verse 31
गज वाहन लक्ष्मी गृह आवैं ।
हय ते सुख सम्पत्ति उपजावै ॥
Gaja vahana lakshmi griha avaim
Haya te sukha sampatti upajavai
હાથી પર (સવારી હોય તો) લક્ષ્મી (ધન) ઘરે આવે છે; ઘોડા પર સુખ અને સંપત્તિ ઉત્પન્ન થાય છે.
Verse 32
गर्दभ हानि करै बहु काजा ।
सिह सिद्ध्कर राज समाजा ॥
Gardabha hani karai bahu kaja
Siha siddhkara raja samaja
ગધેડો કાર્યોમાં ઘણી હાનિ કરે છે; સિંહ સિદ્ધિ અને રાજ-સમાજ આપે છે.
Verse 33
जम्बुक बुद्धि नष्ट कर डारै ।
मृग दे कष्ट प्राण संहारै ॥
Jambuka buddhi nashta kara darai
Mriga de kashta prana samharai
શિયાળ બુદ્ધિનો નાશ કરી નાખે છે; મૃગ કષ્ટ આપે છે અને પ્રાણ હરી લે છે.
Verse 34
जब आवहिं स्वान सवारी ।
चोरी आदि होय डर भारी ॥
Jaba avahim svana savari
Chori adi hoya dara bhari
જ્યારે તેઓ શ્વાન પર સવાર થઈને આવે છે, ત્યારે ચોરી આદિ થાય છે અને ભારે ભય રહે છે.
Verse 35
तैसहि चारि चरण यह नामा ।
स्वर्ण लौह चाँदी अरु तामा ॥
Taisahi chari charana yaha nama
Svarna lauha chandi aru tama
એ જ રીતે તેમના ચાર 'ચરણ' (દશાઓ) નામ ધારણ કરે છે: સ્વર્ણ, લોખંડ, ચાંદી અને તાંબુ.
Verse 36
लौह चरण पर जब प्रभु आवैं ।
धन जन सम्पत्ति नष्ट करावैं ॥
Lauha charana para jaba prabhu avaim
Dhana jana sampatti nashta karavaim
જ્યારે પ્રભુ લોહ-ચરણ પર આવે છે, ત્યારે ધન, જન અને સંપત્તિનો નાશ કરાવી દે છે.
Verse 37
समता ताम्र रजत शुभकारी ।
स्वर्ण सर्वसुख मंगल भारी ॥
Samata tamra rajata shubhakari
Svarna sarvasukha mamgala bhari
તાંબુ અને રજત મધ્યમ અને શુભકારી છે; સ્વર્ણ-ચરણ સર્વસુખ અને મહા-મંગળ લાવે છે.
Verse 38
जो यह शनि चरित्र नित गावै ।
कबहुं न दशा निकृष्ट सतावै ॥
Jo yaha shani charitra nita gavai
Kabahum na dasha nikrishta satavai
જે કોઈ સદા શનિનું આ ચરિત્ર ગાય છે — નિકૃષ્ટ દશા તેને ક્યારેય સતાવતી નથી.
Verse 39
अद्भुत नाथ दिखावैं लीला ।
करैं शत्रु के नशि बलि ढीला ॥
Adbhuta natha dikhavaim lila
Karaim shatru ke nashi bali dhila
પ્રભુ અદ્ભુત લીલા બતાવે છે; તેઓ શત્રુના બળને ક્ષીણ કરી ઢીલું કરી દે છે.
Verse 40
जो पण्डित सुयोग्य बुलवाई ।
विधिवत शनि ग्रह शांति कराई ॥
Jo pandita suyogya bulavai
Vidhivata shani graha shamti karai
જે વિદ્વાન, સુયોગ્ય પંડિતને બોલાવી શનિ-ગ્રહની શાંતિ વિધિવત્ કરાવે છે,
Verse 41
पीपल जल शनि दिवस चढ़ावत ।
दीप दान दै बहु सुख पावत ॥
Pipala jala shani divasa chadha़avata
Dipa dana dai bahu sukha pavata
— શનિવારે પીપળા પર જળ ચઢાવે છે અને દીપ-દાન કરે છે, તે ઘણું સુખ પામે છે.
Verse 42
कहत राम सुन्दर प्रभु दासा ।
शनि सुमिरत सुख होत प्रकाशा ॥
Kahata rama sundara prabhu dasa
Shani sumirata sukha hota prakasha
કવિ રામ, પ્રભુના વિનમ્ર દાસ, કહે છે: શનિનું સ્મરણ કરવાથી સુખ પ્રકાશિત થાય છે.
Verse 43
पाठ शनिश्चर देव को, की हों ‘भक्त’ तैयार ।
करत पाठ चालीस दिन, हो भवसागर पार ॥
Patha shanishchara deva ko, ki hom ‘bhakta’ taiyara
Karata patha chalisa dina, ho bhavasagara para
શનિશ્ચર દેવના આ સ્તોત્રનો પાઠ કરતાં, જે ભક્ત તૈયાર થઈને ચાલીસ દિવસ તેનો પાઠ કરે છે, તે ભવસાગર પાર કરી જાય છે.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →