યા દેવી સર્વભૂતેષુ (તંત્રોક્ત દેવીસૂક્તમ્) — Word-by-Word Meaning
या देवी सर्वभूतेषु (तन्त्रोक्त देवीसूक्तम्)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
या देवी सर्वभूतेषु
yā devī sarvabhūteṣu
સમસ્ત પ્રાણીઓમાં (વિદ્યમાન) તે દેવી
शक्तिरूपेण संस्थिता
śaktirūpeṇa saṃsthitā
શક્તિ રૂપે સ્થિત છે
नमस्तस्यै
namastasyai
તેમને નમસ્કાર
नमो नमः
namo namaḥ
વારંવાર નમસ્કાર
नमो देव्यै महादेव्यै
namo devyai mahādevyai
દેવીને નમસ્કાર, મહાદેવીને નમસ્કાર
Complete Translation
તંત્રોક્ત દેવીસૂક્તમ્ — લોકપ્રિય રૂપે 'યા દેવી સર્વભૂતેષુ' કહેવાય છે — દુર્ગા સપ્તશતી (દેવી માહાત્મ્ય) ના પાંચમા અધ્યાયમાં દેવો દ્વારા કરવામાં આવેલી સ્તુતિ છે, જેને અપરાજિતા સ્તુતિ પણ કહે છે. શુંભ-નિશુંભ દ્વારા સ્વર્ગમાંથી વંચિત દેવો સમસ્ત પ્રાણીઓમાં વસતી તે એક શક્તિ રૂપે દિવ્ય માતાની સ્તુતિ કરે છે — ચેતના, બુદ્ધિ, નિદ્રા, ક્ષુધા, છાયા, શક્તિ, તૃષ્ણા, ક્ષાંતિ, દયા, લજ્જા, શાંતિ, શ્રદ્ધા, કાંતિ, લક્ષ્મી, વૃત્તિ, સ્મૃતિ, કરુણા, તુષ્ટિ, માતા રૂપે, અને જગતમાં વ્યાપ્ત ચિતિ (ચૈતન્ય) રૂપે. દરેક આવાહન પછી પ્રિય ટેક આવે છે: 'નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ' — 'તેમને નમસ્કાર, તેમને નમસ્કાર, તેમને નમસ્કાર, વારંવાર નમસ્કાર.' આ દેવીની સૌથી વધુ પાઠ થતી અને સૌથી પ્રિય સ્તુતિઓમાંની એક છે, જેનો પાઠ પ્રતિદિન અને વિશેષ કરીને નવરાત્રિમાં થાય છે.
Origin & History
Source: Durga Saptashati (Devi Mahatmyam), Chapter 5 — Markandeya Purana
Author: Sage Markandeya (traditional)
Period: c. 5th–6th century CE
જ્યારે શુંભ અને નિશુંભે ત્રણેય લોકને કબજે કરી લીધા, ત્યારે દેવો હિમાલય ગયા અને આ સ્તુતિ — તંત્રોક્ત દેવીસૂક્તમ્ — થી દેવીની વંદના કરી. સમસ્ત પ્રાણીઓમાં વિદ્યમાન તે એક શક્તિ રૂપે તેમની આરાધના કરતાં, આ દુર્ગા સપ્તશતીના પાંચમા અધ્યાયનું ભક્તિમય હૃદય બને છે.
Frequently Asked Questions
'યા દેવી સર્વભૂતેષુ' શું છે?▼
આ તંત્રોક્ત દેવીસૂક્તમ્ (અપરાજિતા સ્તુતિ પણ કહેવાય છે) ની ટેક છે, જે દુર્ગા સપ્તશતીના પાંચમા અધ્યાયમાંથી દેવોની સ્તુતિ છે. દરેક શ્લોક કહે છે 'યા દેવી સર્વભૂતેષુ [X]-રૂપેણ સંસ્થિતા' — 'જે દેવી સમસ્ત પ્રાણીઓમાં [X] રૂપે સ્થિત છે' — તે પછી 'નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ.'
'નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ' નો અર્થ શું છે?▼
'તેમને નમસ્કાર, તેમને નમસ્કાર, તેમને નમસ્કાર, વારંવાર નમસ્કાર.' આ ત્રિવિધ નમસ્કાર તે એક દેવીને અર્પિત છે જે દરેક પ્રાણીમાં ચેતના, બુદ્ધિ, શક્તિ, શાંતિ, દયા તથા સમસ્ત વસ્તુઓ રૂપે વસે છે.
દેવીસૂક્તમ્ ક્યાંથી આવ્યું છે?▼
આ માર્કંડેય પુરાણના અંગ રૂપ દુર્ગા સપ્તશતી / દેવી માહાત્મ્યના પાંચમા અધ્યાય (દેવ્યા દૂત સંવાદ) માંથી છે. તેને તંત્રોક્ત દેવીસૂક્તમ્ અથવા અપરાજિતા સ્તુતિ પણ કહે છે અને તેનો પાઠ સ્વતંત્ર રૂપે તથા સપ્તશતીની અંદર બંને રીતે થાય છે.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →