મંગળા ગૌરી વ્રત કથા
પતિ અને પુત્રોના દીર્ઘાયુ માટે મંગળવારનું ગૌરી દેવીનું વ્રત
મંગળા ગૌરી વ્રત નવપરિણીત સ્ત્રીઓ પવિત્ર શ્રાવણ માસના મંગળવારોએ રાખે છે, અને ગૌરી દેવી (પાર્વતી)ની પૂજા કરી પોતાના પતિના દીર્ઘાયુ અને કલ્યાણ માટે, સ્વસ્થ સંતાન માટે તથા અખંડ વૈવાહિક સૌભાગ્ય માટે પ્રાર્થના કરે છે. નીચેની કથા પૂજા દરમિયાન સંભળાવવામાં આવે છે.
શરત સહિતનું વરદાન
કોઈ નગરમાં ધર્મપાલ નામનો એક ધનિક વેપારી પોતાની પત્ની સાથે રહેતો હતો. તેમની પાસે દરેક પ્રકારનું સુખ-વૈભવ હતું, પરંતુ કોઈ સંતાન ન હતું, અને તેના માટે તેઓ દુઃખી રહેતા હતા. પોતાની ભક્તિ અને પૂજા-અર્ચનાથી અંતે તેમને એક પુત્રની પ્રાપ્તિ થઈ — પરંતુ એવી ભવિષ્યવાણી થઈ કે તે બાળક ફક્ત સોળ વર્ષ જ જીવશે અને સર્પદંશથી તેનું મૃત્યુ થશે. માતા-પિતાએ તેને ખૂબ પ્રેમથી ઉછેર્યો, પરંતુ તેમની પ્રસન્નતા પર સદા તે ભવિષ્યવાણીની છાયા રહેતી.
જ્યારે બાળક સોળમા વર્ષની નજીક પહોંચ્યો, ત્યારે તેના મૃત્યુને ટાળવાની આશામાં તેને તેના મામા સાથે યાત્રા પર મોકલવામાં આવ્યો. માર્ગમાં તેઓ એક નગરમાં રોકાયા, જ્યાં ભાગ્યવશ એક સુંદર અને સુશીલ કન્યા સાથે તેનું લગ્ન નક્કી થયું — તે એ સ્ત્રીની પુત્રી હતી જેણે જીવનભર પૂર્ણ ભક્તિથી મંગળા ગૌરી વ્રત રાખ્યું હતું.
આયુ વધારનારું વ્રત
કેમ કે કન્યાની માતાએ આટલી શ્રદ્ધાથી મંગળા ગૌરી વ્રત રાખ્યું હતું, તેથી ગૌરી માતાએ તેને એ વરદાન આપ્યું હતું કે તેની પુત્રી ક્યારેય વિધવા નહીં થાય. આથી જ્યારે નિયત રાત્રિ આવી અને મૃત્યુનો સર્પ તે યુવકના પ્રાણ લેવા આવ્યો, ત્યારે તે વ્રતથી પ્રાપ્ત રક્ષક કૃપાને કારણે તે તેનું કંઈ અનિષ્ટ ન કરી શક્યો. જે બાળક સોળ વર્ષે મૃત્યુ પામવાનું નક્કી હતું, તે બચી ગયો અને જીવિત રહ્યો.
મંગળા ગૌરીની કૃપાથી તેને પોતાની અનુરક્ત પત્ની સહિત સો વર્ષનું પૂર્ણ અને સમૃદ્ધ જીવન પ્રાપ્ત થયું. આ સાંભળીને સર્વત્ર પરિણીત સ્ત્રીઓ શ્રાવણના મંગળવારોએ મંગળા ગૌરી વ્રત રાખવા લાગી, અને પોતાના પતિના દીર્ઘાયુ તથા સંતાનના કલ્યાણની કામના કરવા લાગી. આ રીતે જે કોઈ શ્રદ્ધાપૂર્વક મંગળા ગૌરી વ્રત રાખે છે, તેને અખંડ સૌભાગ્યનો આશીર્વાદ પ્રાપ્ત થાય છે.
The Fruit of the Vrat
મંગળા ગૌરી વ્રત સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ પતિના દીર્ઘાયુ, આરોગ્ય અને સફળતા માટે, સંતાનના કલ્યાણ અને દીર્ઘાયુ માટે તથા સ્થાયી વૈવાહિક સૌભાગ્ય (અખંડ સૌભાગ્ય) માટે રાખે છે. તે લગ્નના પ્રથમ વર્ષથી શરૂ કરી પરંપરાગત રીતે પાંચ વર્ષ સુધી રાખવામાં આવે છે, અને ઉદ્યાપનથી પૂર્ણ થાય છે.
Mantras & Aarti for this Puja
Frequently Asked Questions
When is the Mangala Gauri vrat kept?
On every Tuesday of the holy month of Shravan (Sawan). It is begun by women in the first year of their marriage and usually continued for five years, after which the udyapan ceremony is performed.
Which goddess is worshipped in the Mangala Gauri vrat?
Goddess Mangala Gauri — a form of Parvati (Gauri). She is worshipped with sixteen of each offering (sixteen flowers, garlands, bel-patra, laddoos, etc.), reflecting the sixteen marks of a married woman's good fortune (solah shringar).
Why do newly married women keep this vrat?
As the katha shows, the vrat earns the grace of Gauri for an unbroken marriage and the long life of one's husband and children, so it is especially observed by women in the early years of married life.