bhagavad-gitagitakrishnakarma-sanyasa-yoga

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૫.૨૨ — યે હિ સંસ્પર્શજા ભોગા

Bhagavad Gita 5.22 — Ye Hi Sansparsha-ja Bhoga in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 પ્રાતઃ કે સાંજના ચિંતનમાં, અથવા જ્યારે પણ મન તૃષ્ણા તરફ ખેંચાય·📜 Bhagavad Gita Chapter 5, Verse 22

તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો

हिन्दी / देवनागरी తెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളംગુજરાતીবাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ અર્થ

સંન્યાસ-યોગ વાળા અધ્યાયના આ શ્લોકમાં ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ ઇન્દ્રિય-ભોગોનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ ઉદ્ઘાટિત કરે છે. ઇન્દ્રિયોના સંયોગથી ઉત્પન્ન ભોગ ભલે મધુર લાગે, પણ વાસ્તવમાં તે દુઃખની જ યોનિ છે — ક્ષણભંગુર, આદિ-અંતવાળા, અને પાછળ માત્ર રિક્તતા છોડનારા. તેને જાણનાર બુદ્ધિમાન પુરુષ એવા નશ્વર સુખોમાં પોતાને ખોતો નથી. આ શ્લોક સાધકને સંસારના ક્ષણિક સુખોને બદલે આત્માના શાશ્વત આંતરિક આનંદ તરફ વાળે છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 5, Verse 22 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

પાંચમા અધ્યાય, કર્મ-સંન્યાસ યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ એ પુરુષનું વર્ણન કરે છે જે બ્રહ્મમાં સ્થિત છે, જે ભીતર જ આનંદ પામે છે અને બાહ્ય સુખોથી અવિચલિત રહે છે. આ શ્લોક તેનું કારણ જણાવે છે: ઇન્દ્રિય-સંયોગથી ઉત્પન્ન ભોગ નશ્વર તથા દુઃખની યોનિ છે, તેથી બુદ્ધિમાન પુરુષ તેમાં નહીં, પરંતુ શાશ્વત આત્મામાં પોતાનો આનંદ શોધે છે.

✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

આ શ્લોકની ભાવનાનું અનુસરણ કરતા જે સંન્યાસીઓ અને સંતોએ ક્ષણિક ઇન્દ્રિય-ભોગોથી મુખ ફેરવી લીધું, તેમણે કોઈ પણ સાંસારિક ભોગ કરતાં ઘણો વધુ અખંડ આંતરિક આનંદ અનુભવ્યો — એવો સંતોષ જેને કોઈ હાનિ વિચલિત ન કરી શકે.

0કુલ જપ

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

યે હિ સંસ્પર્શજા ભોગા દુઃખયોનય એવ તે। આદ્યન્તવન્તઃ કૌન્તેય ન તેષુ રમતે બુધઃ॥

ye hi sansparśha-jā bhogā duḥkha-yonaya eva te ādyantavantaḥ kaunteya na teṣhu ramate budhaḥ

અર્થ:હે કૌન્તેય! ઇન્દ્રિયો અને વિષયોના સંયોગથી ઉત્પન્ન થનારા જે ભોગ છે, તે દુઃખનું જ કારણ છે, કેમ કે તે આદિ અને અંતવાળા છે; તેથી બુદ્ધિમાન પુરુષ તેમાં રમતો નથી.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

યે🔊yeજે

હિ🔊hiનિશ્ચય જ

સંસ્પર્શજાઃ🔊sansparśha-jāḥઇન્દ્રિય-વિષયોના સંયોગથી ઉત્પન્ન

ભોગાઃ🔊bhogāḥભોગ, સુખ

દુઃખયોનયઃ🔊duḥkha-yonayaḥદુઃખનું કારણ, દુઃખની યોનિ

એવ🔊evaજ, કેવળ

તે🔊teતે છે

આદ્યન્તવન્તઃ🔊ādya-antavantaḥઆદિ અને અંતવાળા

કૌન્તેય🔊kaunteyaહે કુંતીપુત્ર (અર્જુન)

ન🔊naનહીં, ક્યારેય નહીં

તેષુ🔊teṣhuતેમાં

રમતે🔊ramateરમે છે, આસક્ત થાય છે

બુધઃ🔊budhaḥબુદ્ધિમાન પુરુષ

Bhagavad Gita 5.22 — Ye Hi Sansparsha-ja Bhoga પાઠના લાભ

✦

આ ભ્રમને કાપે છે કે ઇન્દ્રિય-ભોગ સ્થાયી સુખ આપે છે

✦

વૈરાગ્ય તથા તૃષ્ણાથી મુક્તિને વિકસાવે છે

✦

મનને ઇચ્છા, ભોગ અને શોકના ચક્રથી બચાવે છે

✦

સાધકને ભીતરના આત્માના અનંત આનંદ તરફ વાળે છે

✦

બાહ્ય ભોગોથી સ્વતંત્ર ગહન, સ્થિર શાંતિ પ્રદાન કરે છે

✦

નશ્વર અને શાશ્વત વચ્ચેના વિવેકને દૃઢ કરે છે

Bhagavad Gita 5.22 — Ye Hi Sansparsha-ja Bhoga જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર

ઉત્તમ સમયપ્રાતઃ કે સાંજના ચિંતનમાં, અથવા જ્યારે પણ મન તૃષ્ણા તરફ ખેંચાય

જ્યારે પણ ક્ષણિક સુખોની ઇચ્છા પ્રબળ થાય, ત્યારે આ શ્લોકનો પાઠ કરો અને તેના જ્ઞાનથી મનને શીતળ થવા દો. ચિંતન કરો કે દરેક ઇન્દ્રિય-સુખ કેવી રીતે આરંભ થાય છે, ચરમ પર પહોંચે છે અને સમાપ્ત થઈ જાય છે, હૃદયને ફરી અશાંત છોડીને. તેને એક ચિંતન રૂપે પ્રયોજો જેથી આસક્તિ શિથિલ થાય અને ભીતરથી ઊઠનારા એ સ્થિર આનંદની શોધ થાય, જેનો ન આદિ છે ન અંત.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 5.22 — Ye Hi Sansparsha-ja Bhoga ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.

હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.

શ્રીકૃષ્ણ શીખવે છે કે ઇન્દ્રિયોના સંયોગથી ઉત્પન્ન ભોગ વાસ્તવમાં દુઃખનું કારણ છે, કેમ કે તે ક્ષણિક છે, આદિ અને અંતવાળા છે. તેથી બુદ્ધિમાન પુરુષ તેમાં આસક્ત થતો નથી, પરંતુ આત્માના શાશ્વત આનંદને શોધે છે.

કેમ કે દરેક ઇન્દ્રિય-સુખ ક્ષણભંગુર છે — તે ઉત્પન્ન થાય છે, ક્ષીણ થાય છે, અને પાછળ તૃષ્ણા તથા અસંતોષ છોડી જાય છે. એવા સુખોની શોધ મનને નિરંતર અશાંત અને બંધાયેલું રાખે છે, અને અંતે સુખ કરતાં વધુ દુઃખ જ ઉત્પન્ન કરે છે.

તે કઠોર દમનની માગ કરતો નથી, પરંતુ વિવેકનું આહ્વાન કરે છે. બુદ્ધિમાન પુરુષ જીવનનો આનંદ તો માણે છે, પણ ઇન્દ્રિય-ભોગો પર આશ્રિત કે તેમનો દાસ થતો નથી, કેમ કે તે જાણે છે કે સાચું અને સ્થાયી સુખ ભીતરથી આવે છે, ક્ષણિક બાહ્ય પદાર્થોથી નહીં.

ગીતા આત્માના આનંદ તરફ સંકેત કરે છે — યોગમાં સ્થિત પુરુષની આંતરિક શાંતિ અને સંતોષ. ઇન્દ્રિય-ભોગોથી વિપરીત, આ આનંદ સ્થિર, સ્વયંસિદ્ધ તથા આદિ-અંતથી રહિત છે.

આ પણ વાંચો

Bhagavad Gita 2.69 — Ya Nisha Sarva-bhutanamश्रीमद्भगवद्गीता २.६९ — या निशा सर्वभूतानां Bhagavad Gita 6.34 — Chanchalam Hi Manah Krishnaश्रीमद्भगवद्गीता ६.३४ — चञ्चलं हि मनः कृष्ण Bhagavad Gita 3.19 — Tasmad Asaktah Satatamश्रीमद्भगवद्गीता ३.१९ — तस्मादसक्तः सततम्Asato Ma Sadgamaya (Pavamana Mantra)असतो मा सद्गमय Gita Dhyanamगीता ध्यानम्Krishna Mantraकृष्ण मंत्र

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

ॐ

સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 5.22 — Ye Hi Sansparsha-ja Bhoga શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ

સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 5.22 — Ye Hi Sansparsha-ja Bhoga (દેવનાગરી)બધા મંત્રો હેતુ પ્રમાણે શોધો