pranayamagayatrivyahritisandhyavandana

ప్రాణాయామ మన్త్ర

Pranayama Mantra (Gayatri with Vyahritis and Shiras) in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 3× జపం·🕐 మూడు సంధ్యలలో — ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం — మరియు ఏదైనా ధ్యానం లేదా పూజ ముందు·📜 Yajurveda / Taittiriya tradition (Sandhyavandana ritual); Gayatri verse from Rigveda 3.62.10

మీ భాష/లిపిలో చదవండి

हिन्दी / देवनागरीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ అర్థం

ఇది గాయత్రీ మంత్రం దాని పూర్తి ఆచార రూపంలో పఠించబడేది — ముందు ఏడు వ్యాహృతులు (భూః నుండి సత్యం వరకు, ఏడు లోకాల పేర్లు) తర్వాత గాయత్రీ-శిరస్సు ('ఆపో జ్యోతి…'). దీనిని నిత్య సంధ్యావందనంలో ప్రాణాయామ సమయంలో ఉపయోగిస్తారు: సాధకుడు పూరక, కుంభక, రేచకాల ద్వారా శ్వాసను నియంత్రిస్తూ దీనిని ఒకసారి మానసికంగా జపిస్తాడు. దీని ఉచ్చారణ శ్వాస, మనస్సు, విశ్వాన్ని దివ్య సౌర-జ్యోతి ధ్యానంలో ఏకం చేస్తుంది.

మూలం & కథ

Yajurveda / Taittiriya tradition (Sandhyavandana ritual); Gayatri verse from Rigveda 3.62.10 · Sage Vishvamitra (the Gayatri verse); the Vyahritis and Shiras from Vedic ritual · Vedic

కేంద్ర శ్లోకం ప్రసిద్ధ గాయత్రీ మంత్రం, ఇది ఋగ్వేదంలో ఋషి విశ్వామిత్రునికి ప్రకటించబడింది. త్రికాల సంధ్యావందనంలో ఆచార ఉపయోగం కోసం వైదిక సంప్రదాయం దీనిని ఏడు వ్యాహృతులతో చుట్టుముడుతుంది — తైత్తిరీయ ఆరణ్యకం ప్రకారం ప్రజాపతి లోకాలపై ధ్యానించినప్పుడు ఇవి జన్మించాయి — మరియు దీనిని గాయత్రీ-శిరస్సుతో కిరీటం చేస్తుంది. ఈ పూర్తి రూపంలోనే ఇది ప్రాణాయామ మంత్రమైంది, నియంత్రిత శ్వాసను సవిత జ్యోతి ధ్యానంతో జోడిస్తూ ప్రతి బ్రాహ్మణుని దినాన్ని ప్రారంభిస్తుంది.

✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఈ మంత్రంతో చేసే ప్రాణాయామం శ్వాస, ఇంద్రియాల అశుద్ధులను అగ్ని బంగారాన్ని శుద్ధం చేసినట్లుగా దహించివేస్తుందని సంప్రదాయంగా భావిస్తారు; వ్యాహృతులు, ప్రణవంతో కూడిన ప్రాణాయామం ఇంద్రియాల పాపాలను దహిస్తుందని మనుస్మృతి ప్రకటిస్తుంది. గాయత్రిపై శ్వాసను స్థిరపరిచేవాడు హృదయంలో అంతర సౌర-జ్యోతి ఉదయాన్ని చూస్తాడని ఋషులు చెబుతారు.

0మొత్తం జపం

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

ఓం భూః। ఓం భువః। ఓం సువః। ఓం మహః। ఓం జనః। ఓం తపః। ఓం సత్యమ్। ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహి। ధియో యో నః ప్రచోదయాత్॥ ఓం ఆపో జ్యోతీ రసోఽమృతం బ్రహ్మ భూర్భువఃసువరోమ్॥

Om Bhuh. Om Bhuvah. Om Suvah. Om Mahah. Om Janah. Om Tapah. Om Satyam. Om Tat-Savitur Varenyam Bhargo Devasya Dhimahi. Dhiyo Yo Nah Prachodayat. Om Apo Jyoti Raso-mritam Brahma Bhur-Bhuvah-Suvar-Om.

అర్థం:ఓం, భూమి. ఓం, అంతరిక్షం. ఓం, స్వర్గం. ఓం, మహర్లోకం. ఓం, జనలోకం. ఓం, తపోలోకం. ఓం, సత్యలోకం. ఆ పరమ వరణీయమైన, దివ్యమైన, పాపనాశక సవిత (సూర్యదేవుని) తేజస్సును మనం ధ్యానిస్తాము; ఆయన మన బుద్ధిని ప్రేరేపించి ప్రకాశింపజేయుగాక. ఓం — జలం, జ్యోతి, రసం, అమృతం, బ్రహ్మం — భూః, భువః, సువః, ఓంతో ముద్రింపబడ్డవి. (ఏడు వ్యాహృతులు ఏడు లోకాలకు పేర్లు; మధ్య పంక్తి గాయత్రీ మంత్రం; చివరి పంక్తి దాని 'శిరస్సు' లేదా కిరీటం, ఇది ఆచార ప్రాణాయామ సమయంలో పఠిస్తారు.)

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

ఓం🔊Omఆదినాదం, ప్రణవం, బ్రహ్మమే — ప్రతి వ్యాహృతి ముందు ఉచ్చరించబడేది

భూః🔊Bhuhభూలోకం — మొదటి వ్యాహృతి (స్థూల భౌతిక ప్రపంచం)

భువః🔊Bhuvahఅంతరిక్షం / మధ్య ప్రదేశం — రెండవ వ్యాహృతి

సువః🔊Suvahస్వర్గలోకం — మూడవ వ్యాహృతి ('స్వః' అని కూడా ఉచ్చరిస్తారు)

మహః🔊Mahahమహర్లోకం, గొప్పతనపు లోకం — నాల్గవ వ్యాహృతి

జనః🔊Janahజనలోకం, సృష్టి లోకం — ఐదవ వ్యాహృతి

తపః🔊Tapahతపోలోకం, తపస్సు లోకం — ఆరవ వ్యాహృతి

సత్యమ్🔊Satyamసత్యలోకం, సత్య లోకం — ఏడవ వ్యాహృతి, బ్రహ్మ నివాసం

తత్సవితుః🔊Tat-Savituhఆ (పరమ), సవిత యొక్క — అందరి దీప్తిమంత సౌర మూలం

వరేణ్యమ్🔊Varenyamపరమ వరణీయం, కోరదగిన అత్యున్నతం

భర్గో దేవస్య🔊Bhargo Devasyaఆ దేవుని దివ్యమైన, పాపనాశక తేజస్సు (భర్గం)

ధీమహి🔊Dhimahiమనం ధ్యానిస్తాము, మనం చింతిస్తాము

ధియో యో నః ప్రచోదయాత్🔊Dhiyo Yo Nah Prachodayatఆయన మన బుద్ధిని (మతిని) ప్రేరేపించి ప్రకాశింపజేయుగాక

ఆపో జ్యోతీ🔊Apo Jyotiజలం, జ్యోతి (పోషక, ప్రకాశక తత్త్వాలు)

రసోఽమృతమ్🔊Raso-mritamరసం (సారం), అమృతం (అమరత్వ నెక్టర్)

బ్రహ్మ🔊Brahmaబ్రహ్మం, పరమ తత్త్వం

భూర్భువఃసువరోమ్🔊Bhur-Bhuvah-Suvar-Omఓంతో ముద్రింపబడిన మూడు లోకాలు — గాయత్రి శిరస్సు (శిరం)

Pranayama Mantra (Gayatri with Vyahritis and Shiras) పారాయణ ప్రయోజనాలు

✦

నిత్య సంధ్యావందన ఆచారంలో ప్రాణాయామానికి నిర్దేశించిన మంత్రం

✦

శ్వాస-నియంత్రణను గాయత్రి ధ్యానంతో జోడిస్తుంది, శరీరం, మనస్సును కలిసి స్థిరపరుస్తుంది

✦

ఏడు వ్యాహృతులు ఏడు లోకాలను పవిత్రం చేస్తాయి, భూమి నుండి సత్యలోకం వరకు చైతన్యాన్ని విస్తరిస్తాయి

✦

బుద్ధిని శుద్ధం చేసి ప్రేరేపించడానికి సవిత ప్రకాశక కృపను ఆహ్వానిస్తాయి (ప్రచోదయాత్)

✦

శిరస్సు ('ఆపో జ్యోతి…') జలం, జ్యోతి, రసం, అమృతం, బ్రహ్మం ఏకత్వాన్ని ధృవీకరిస్తుంది

✦

జపం, పూజ లేదా ధ్యానం ముందు ప్రశాంతత, ఏకాగ్రత, ప్రాణిక సమతుల్యతను పెంపొందిస్తుంది

Pranayama Mantra (Gayatri with Vyahritis and Shiras) పారాయణ విధి

జప సంఖ్య3సార్లు

ఉత్తమ సమయంమూడు సంధ్యలలో — ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం — మరియు ఏదైనా ధ్యానం లేదా పూజ ముందు

తూర్పు (లేదా ఉత్తరం) వైపు ముఖం చేసి నిటారుగా కూర్చోండి. బొటనవేలితో కుడి ముక్కును మూసి, ఎడమ ద్వారా నెమ్మదిగా శ్వాస తీసుకోండి (పూరక), మంత్రాన్ని పూర్తిగా ఒకసారి మానసికంగా జపిస్తూ. రెండు ముక్కులను మూసి శ్వాసను పట్టుకోండి (కుంభక), రెండవసారి జపిస్తూ. తర్వాత కుడి ముక్కు ద్వారా వదలండి (రేచక), మూడవసారి జపిస్తూ. ఇది ప్రాణాయామ ఒక చక్రం; సాధారణంగా మూడు చక్రాలు చేస్తారు. వెన్నెముకను నిటారుగా ఉంచి, మనస్సును సవిత సౌర-జ్యోతిపై నిలపండి.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి Pranayama Mantra (Gayatri with Vyahritis and Shiras) తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.

అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.

సాధారణ గాయత్రి కేవలం ఒక శ్లోకం 'ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం…'. ప్రాణాయామ, సంధ్యావందనానికి దీని విస్తృత రూపాన్ని పఠిస్తారు: ముందు ప్రణవం 'ఓం', తర్వాత ఏడు వ్యాహృతులు (భూః, భువః, సువః, మహః, జనః, తపః, సత్యం), తర్వాత గాయత్రీ శ్లోకం, చివరికి గాయత్రీ-శిరస్సు ('ఓం ఆపో జ్యోతి రసోమృతం బ్రహ్మ భూర్భువఃసువరోం').'

వ్యాహృతులు ఏడు విశ్వ లోకాలకు పేరు పెట్టే పవిత్ర ఉచ్చారణలు: భూః (భూమి), భువః (అంతరిక్షం), సువః/స్వః (స్వర్గం), మహః, జనః, తపః, సత్యం. మొదటి మూడు 'మహా-వ్యాహృతులు', అత్యధికంగా ఉపయోగించబడేవి; పూర్తి ప్రాణాయామ రూపంలో ఏడూ వస్తాయి.

శిరస్సు ('శిరం' లేదా కిరీటం) గాయత్రి తర్వాత చేర్చే పంక్తి 'ఓం ఆపో జ్యోతి రసోమృతం బ్రహ్మ భూర్భువఃసువరోం'. ఇది దివ్య జ్యోతిని జలం, సారం, అమృతం, బ్రహ్మంతో ఏకీకరిస్తుంది, ధ్యానాన్ని ముద్రిస్తుంది. దీనిని ప్రత్యేకంగా ఆచార ప్రాణాయామంలో ఉపయోగిస్తారు.

సంప్రదాయంగా ఈ ఆచార రూపంలోని గాయత్రి ఉపనయనం/గాయత్రీ దీక్ష ద్వారా పొందబడుతుంది, సంధ్యావందనంలో ఉపయోగించబడుతుంది. అయితే అనేక గురువులు భక్తులను శ్రద్ధతో, శుభ్రమైన ప్రశాంత ఆసనంతో సరళ గాయత్రీ శ్లోకాన్ని శ్వాస-అవగాహన, ధ్యానం కోసం ఉపయోగించమని ప్రోత్సహిస్తారు.

ఇవి కూడా చదవండి

Gayatri Mantraगायत्री मंत्र Surya Gayatri Mantraसूर्य गायत्री मंत्र Om Purnamadah Purnamidamॐ पूर्णमदः पूर्णमिदम्Asato Ma Sadgamaya (Pavamana Mantra)असतो मा सद्गमय Mantra Pushpamमन्त्र पुष्पम्Aghamarshana Suktamअघमर्षण सूक्तम्Shanti Mantraशांति मंत्र

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

ॐ

పూర్తి Pranayama Mantra (Gayatri with Vyahritis and Shiras)ను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి

పూర్తి Pranayama Mantra (Gayatri with Vyahritis and Shiras) (దేవనాగరి)అన్ని మంత్రాలు ప్రయోజనం ద్వారా వెతకండి