ગોવર્ધનધરં વન્દે
Govardhana Dharam Vande (Govardhan Puja Mantra) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
આ ગોવર્ધન પૂજા (અન્નકૂટ)નું પ્રિય આવાહન છે, જેમાં શ્રીકૃષ્ણની ગોવર્ધનધારી — ગોવર્ધન પર્વતના ધારક — તરીકે ઉપાસના થાય છે. એ એમને ગોપાલ, ગોવિંદ અને ગોપીઓના પ્રાણ કહીને વંદના કરે છે, સ્મરણ કરાવે છે કે એમણે ઇન્દ્રની વર્ષાથી વ્રજની રક્ષા માટે મહામેરુ સમાન પર્વતને કેવી રીતે ઊંચક્યો, અને ગોવર્ધનને પ્રાર્થે છે કે એ ગોવાળો અને એમના ગોધનના સદા રક્ષક બને. એને દીપાવલીના બીજા દિવસે કૃષ્ણને અન્નકૂટ અર્પણ કરતી વખતે બોલાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Govardhan Puja / Annakut tradition (rooted in the Bhagavata Purana, Canto 10) · Unknown (devotional invocation of the Vaishnava tradition) · Puranic / classical
ગોવર્ધનનું ઊંચકવું કૃષ્ણની વ્રજ-લીલાના સૌથી પ્રસિદ્ધ પ્રસંગોમાંનો એક છે, જે શ્રીમદ્ભાગવતના દશમ સ્કંધમાં વર્ણિત છે. ઇન્દ્રના અભિમાનને ચૂર કરવા અને વ્રજને પોષનાર પર્વત તથા ગાયો પ્રત્યે ભક્તિ સ્થાપવા બાળ કૃષ્ણે ગોવર્ધન પર્વતને એક આંગળી પર ઊંચક્યો અને સાત દિવસની વર્ષામાં સૌ લોકો અને પશુઓને એની નીચે આશ્રય આપ્યો. એની સ્મૃતિમાં દીપાવલીના બીજા દિવસે ગોવર્ધન પૂજા મનાવાય છે, અને ભગવાનને અન્નકૂટ અર્પણ કરતી વખતે આ આવાહન — 'ગોવર્ધનધરં વંદે' — ગવાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
શ્રીમદ્ભાગવતમાં વર્ણિત છે કે સાત વર્ષના કૃષ્ણે સંપૂર્ણ પર્વતને પોતાના ડાબા હાથની ટચલી આંગળી પર સાત દિવસ-રાત અનાયાસ ધારણ કર્યો, ન થાક્યા ન પોતાના જનો પર વર્ષાનું એક ટીપું પડવા દીધું, ત્યાં સુધી કે નતમસ્તક ઇન્દ્રે વર્ષા રોકીને એમને પ્રણામ કર્યો. ભક્તો માને છે કે જે ગોવર્ધનની પૂજા કરે છે, એ પણ જીવનની પ્રત્યેક વિપત્તિથી સુરક્ષિત રહે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ગોવર્ધનધરં વન્દે ગોપાલં ગોકુલોત્સવમ્। ગોવિન્દં ગોકુલાનન્દં ગોપિકાપ્રાણવલ્લભમ્॥
Govardhana-Dharam Vande Gopalam Gokulotsavam. Govindam Gokulanandam Gopika-Prana-Vallabham.
અર્થ:હું ગોવર્ધન પર્વતને ધારણ કરનારને પ્રણામ કરું છું — એ ગોપાલ જે ગોકુલના ઉત્સવ છે, ગોવિંદ છે, ગોકુલના આનંદ છે, ગોપીઓના પ્રાણોના પરમ પ્રિય છે. હે ગોવર્ધન, જે મહામેરુ સમાન ગોવિંદના કર પર ઊંચકાયા — આપ સદા ગોવાળો અને એમના ગોધન (ગાયો)ના રક્ષક બનો.
ગોવર્ધનો મહામેરુર્ગોવિન્દેન ધૃતઃ કરે। ગોપાનાં ગોધનાનાં ચ રક્ષકો ભવ શાશ્વતમ્॥
Govardhano Maha-Merur Govindena Dhritah Kare. Gopanam Go-Dhananam Cha Rakshako Bhava Shashvatam.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Govardhana Dharam Vande (Govardhan Puja Mantra) પાઠના લાભ
દીપાવલી પછી ગોવર્ધન પૂજા અને અન્નકૂટ અર્પણનો પરંપરાગત મંત્ર
કૃષ્ણનું આવાહન ગોવર્ધનધારી — પોતાની શરણ આવનારાઓના રક્ષક — તરીકે કરે છે
ગોવર્ધનને ઊંચકવાનું સ્મરણ — વિપત્તિથી દિવ્ય રક્ષાનું પરમ આશ્વાસન
પશુધન, આજીવિકા અને ગૃહસ્થીની સુરક્ષા અને સમૃદ્ધિ માટે પ્રાર્થના કરે છે
કૃષ્ણ પ્રત્યે વ્રજના મધુર ગોવાળ — ગોપાલ — રૂપે ભક્તિને ગાઢ કરે છે
પ્રકૃતિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા જગાવે છે — પર્વત, ગાયો અને જીવનનો આધાર ભૂમિ
Govardhana Dharam Vande (Govardhan Puja Mantra) જપ વિધિ
ગોવર્ધન પૂજાની સવારે ગોવર્ધનના પ્રતીક રૂપે છાણ (કે માટી)નો નાનો પર્વત બનાવો, એને ફૂલો, ઘાસ અને ગાય-ગોવાળોની આકૃતિઓથી શણગારો, અને કૃષ્ણની મૂર્તિ એના પર કે પાસે મૂકો. અન્નકૂટ — વિવિધ પકાવેલ ભોજન અને મીઠાઈઓનો પર્વત — કૃષ્ણને અર્પણ કરો. અર્પણ કરતી વખતે હાથ જોડીને આ મંત્ર બોલો, પછી ગોવર્ધન-પ્રતીકની પ્રદક્ષિણા કરો. આરતીથી સમાપન કરી પ્રસાદ વહેંચો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Govardhana Dharam Vande (Govardhan Puja Mantra) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ