ହଯଗ୍ରୀଵ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ (ହଯଗ୍ରୀଵ ସମ୍ପଦା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍)
Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ହୟଗ୍ରୀବ ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଶ୍ୱ-ମୁଖ ସ୍ୱରୂପ ହୟଗ୍ରୀବ — ଜ୍ଞାନ, ବିଦ୍ୟା ଓ ବେଦର ପରମ ଦେବ — ଙ୍କ ସ୍ତୁତି, ଯାହାଙ୍କୁ ବିଶେଷ କରି କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଓ ମାଧ୍ୱ ପରମ୍ପରାରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଶ୍ରୀ ବାଦିରାଜ ତୀର୍ଥ ରଚିତ ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତୋତ୍ର ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଓ ସାଧକ ବାଣୀର ସ୍ପଷ୍ଟତା, ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସଫଳତା ପାଇଁ ପଢ଼ନ୍ତି। ଏହାର ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପାଠକଙ୍କୁ ବାଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସମ୍ପଦର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Composed by Sri Vadiraja Tirtha · Sri Vadiraja Tirtha · 16th century
ହୟଗ୍ରୀବ ସମ୍ପଦା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମହାନ ମାଧ୍ୱ ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀ ବାଦିରାଜ ତୀର୍ଥ ରଚନା କଲେ। ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ହୟଗ୍ରୀବ — ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଶ୍ୱ-ମୁଖ ସ୍ୱରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱାମୀ — ପ୍ରତିଦିନ ବାଦିରାଜଙ୍କ ରନ୍ଧା ଚଣା (ହୟଗ୍ରୀବ ପ୍ରସାଦ)ର ଭୋଗ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରକଟ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଉତ୍ସ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରେ, ଓ ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ଏହି ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାଣୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସମ୍ପଦର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
କୁହାଯାଏ ଯେ ଯିଏ ଭକ୍ତିରେ 'ହୟଗ୍ରୀବ' ନାମ ଜପ କରେ, ତାହାର ବାଣୀ ଗଙ୍ଗା-ଧାରା ପରି ବହିବାକୁ ଲାଗେ ଓ ବୈକୁଣ୍ଠର ଦ୍ୱାର ହିଁ ଖୋଲିଯାଏ — ଯେପରି ଶ୍ଲୋକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଅନ୍ତି, ଜଡ଼ତା, ବୁଦ୍ଧିର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୂର ହୋଇଯାଏ।
ମନ୍ତ୍ର
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଜ୍ଞାନାନନ୍ଦମଯଂ ଦେଵଂ ନିର୍ମଲସ୍ଫଟିକାକୃତିମ୍ । ଆଧାରଂ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାନାଂ ହଯଗ୍ରୀଵମୁପାସ୍ମହେ ॥ ୧॥ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵେତି ଵାଦିନମ୍ । ନରଂ ମୁଞ୍ଚନ୍ତି ପାପାନି ଦରିଦ୍ରମିଵ ଯୋଷିତଃ ॥ ୨॥ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵେତି ଯୋ ଵଦେତ୍ । ତସ୍ଯ ନିଃସରତେ ଵାଣୀ ଜହ୍ନୁକନ୍ଯା ପ୍ରଵାହଵତ୍ ॥ ୩॥ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵ ହଯଗ୍ରୀଵେତି ଯୋ ଧ୍ଵନିଃ । ଵିଶୋଭତେ ସ ଵୈକୁଣ୍ଠକଵାଟୋଦ୍ଘାଟନକ୍ଷମଃ ॥ ୪॥ ଶ୍ଲୋକତ୍ରଯମିଦଂ ପୁଣ୍ଯଂ ହଯଗ୍ରୀଵପଦାଙ୍କିତମ୍ । ଵାଦିରାଜଯତିପ୍ରୋକ୍ତଂ ପଠତାଂ ସମ୍ପଦାଂ ପଦମ୍ ॥ ୫॥
jñānānandamayaṃ devaṃ nirmalasphaṭikākṛtim | ādhāraṃ sarvavidyānāṃ hayagrīvamupāsmahe || 1|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti vādinam | naraṃ muñcanti pāpāni daridramiva yoṣitaḥ || 2|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti yo vadet | tasya niḥsarate vāṇī jahnukanyā pravāhavat || 3|| hayagrīva hayagrīva hayagrīveti yo dhvaniḥ | viśobhate sa vaikuṇṭhakavāṭodghāṭanakṣamaḥ || 4|| ślokatrayamidaṃ puṇyaṃ hayagrīvapadāṅkitam | vādirājayatiproktaṃ paṭhatāṃ sampadāṃ padam || 5||
ଅର୍ଥ:ଭଗବାନ ହୟଗ୍ରୀବ — ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଶ୍ୱ-ମୁଖ ସ୍ୱରୂପ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଦାତା — ଙ୍କ ସ୍ତୁତି। "ଆମେ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କ ଉପାସନା କରୁ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ, ନିର୍ମଳ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଶୁଦ୍ଧ, ଓ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଆଧାର।" କର୍ଣ୍ଣାଟକର ମାଧ୍ୱ ସନ୍ଥ ଶ୍ରୀ ବାଦିରାଜ ତୀର୍ଥ ରଚିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର, ଏହାର ତିନୋଟି ପବିତ୍ର ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବାଣୀ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମ୍ପଦ ପ୍ରଦାନ କରେ।
Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) ପାଠର ଲାଭ
ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ, ବିଦ୍ୟା, ସ୍ମୃତି ଓ ବାଣୀର ସ୍ପଷ୍ଟତା ପାଇଁ ପଢ଼ାଯାଏ — ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ।
ବିଦ୍ୟା ଓ ବାକ୍ପଟୁତାର 'ସମ୍ପଦା' (ସମୃଦ୍ଧି) ପ୍ରଦାନକାରୀ ବୋଲି ବିଚାର କରାଯାଏ, ଯେପରି ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ପାଠକଙ୍କୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଏ।
ଭକ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତ, ଏକାଗ୍ର ମନ ବିକଶିତ କରେ, ଜଡ଼ତା ଓ ସଂଶୟ ଦୂର କରେ।
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବାରୁ ନିତ୍ୟ ପାଠ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ, ବିଶେଷ କରି ଗୁରୁବାର ଓ ନବରାତ୍ରି ତଥା ବିଜୟାଦଶମୀ ଅଧ୍ୟୟନ-କାଳରେ।
Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) ପାଠ ବିଧି
ସ୍ନାନ କରି ଭଗବାନ ହୟଗ୍ରୀବ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଖ କରି ବସନ୍ତୁ। ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ, ଶ୍ୱାସକୁ ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ, ଓ ଅର୍ଥ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ସ୍ତୋତ୍ର ଧୀରେ ଧୀରେ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ପ୍ରାୟ ଏହାକୁ ଅଧ୍ୟୟନ କିମ୍ବା ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବରୁ ଜପ କରନ୍ତି; ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ତିନିଥର କିମ୍ବା ଅଧିକ ଥର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ Hayagriva Stotram (Hayagriva Sampada Stotram) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ