Mantra.Tips

ಅರ್ಧನಾರೀನಟೇಶ್ವರ ಸ್ತೋತ್ರಂ Meaning — Line by Line

अर्धनारीनटेश्वर स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ಅರ್ಧನಾರೀನಟೇಶ್ವರ ಸ್ತೋತ್ರಂ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai
  2. Verse 2. Kasturika-Kunkuma-Charchitayai
  3. Verse 3. Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai
  4. Verse 4. Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai
  5. Verse 5. Mandara-Mala-Kalita-Alakayai
  6. Verse 6. Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai
  7. Verse 7. Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai
  8. Verse 8. Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai
  9. Verse 9. Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo
Verse 1#

Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai

चाम्पेयगौरार्धशरीरकायै कर्पूरगौरार्धशरीरकाय। धम्मिल्लकायै जटाधराय नमः शिवायै नमः शिवाय॥१॥

Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai Karpura-Gaura-Ardha-Sharira-Kaya Dhammilla-Kayai Cha Jata-Dharaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (1)

Meaningಆ ದೇವಿಗೆ ಮತ್ತು ಆ ದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ — ಅರ್ಧ ಶರೀರ ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಅವಳಿಗೆ (ಪಾರ್ವತಿ), ಅರ್ಧ ಶರೀರ ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾಗಿರುವ ಅವನಿಗೆ (ಶಿವ); ಸುಂದರ ಜಡೆಯುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ಜಟಾಧಾರಿಯಾದ ಅವನಿಗೆ.

Verse 2#

Kasturika-Kunkuma-Charchitayai

कस्तूरिकाकुङ्कुमचर्चितायै चितारजःपुञ्जविचर्चिताय। कृतस्मरायै विकृतस्मराय नमः शिवायै नमः शिवाय॥२॥

Kasturika-Kunkuma-Charchitayai Chita-Rajah-Punja-Vicharchitaya Krita-Smarayai Vikrita-Smaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (2)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಅವಳಿಗೆ, ಚಿತಾಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತನಾದ ಅವನಿಗೆ; ಕಾಮವನ್ನು (ಪ್ರೇಮವನ್ನು) ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವ ಅವಳಿಗೆ, ಕಾಮದೇವನನ್ನು ವಿಕೃತ (ಭಸ್ಮ) ಮಾಡಿದ ಅವನಿಗೆ.

Verse 3#

Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai

झणत्क्वणत्कङ्कणनूपुरायै पादाब्जराजत्फणिनूपुराय। हेमाङ्गदायै भुजगाङ्गदाय नमः शिवायै नमः शिवाय॥३॥

Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai Pada-Abja-Rajat-Phani-Nupuraya Hema-Angadayai Bhujaga-Angadaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (3)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ಝಣಝಣಿಸುವ ಕಂಕಣ, ನೂಪುರಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು ನೂಪುರಗಳಾಗಿ ಶೋಭಿಸುವ ಅವನಿಗೆ; ಸ್ವರ್ಣ ಅಂಗದಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ಸರ್ಪ ಅಂಗದಗಳುಳ್ಳ ಅವನಿಗೆ.

Verse 4#

Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai

विशालनीलोत्पललोचनायै विकासिपङ्केरुहलोचनाय। समेक्षणायै विषमेक्षणाय नमः शिवायै नमः शिवाय॥४॥

Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai Vikasi-Pankeruha-Lochanaya Samekshanayai Vishamekshanaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (4)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ವಿಶಾಲ ನೀಲೋತ್ಪಲ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ವಿಕಸಿತ ಪದ್ಮದಂತ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಅವನಿಗೆ; ಸಮ (ಎರಡು) ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ವಿಷಮ (ಮೂರು) ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಅವನಿಗೆ.

Verse 5#

Mandara-Mala-Kalita-Alakayai

मन्दारमालाकलितालकायै कपालमालाङ्कितकन्धराय। दिव्याम्बरायै दिगम्बराय नमः शिवायै नमः शिवाय॥५॥

Mandara-Mala-Kalita-Alakayai Kapala-Mala-Ankita-Kandharaya Divya-Ambarayai Cha Digambaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (5)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ಮಂದಾರ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಕೇಶಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ಕಪಾಲ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಂಕಿತ ಕಂಠವುಳ್ಳ ಅವನಿಗೆ; ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ದಿಗಂಬರನಾದ ಅವನಿಗೆ.

Verse 6#

Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai

अम्भोधरश्यामलकुन्तलायै तडित्प्रभाताम्रजटाधराय। निरीश्वरायै निखिलेश्वराय नमः शिवायै नमः शिवाय॥६॥

Ambhodhara-Shyamala-Kuntalayai Tadit-Prabha-Tamra-Jata-Dharaya Nir-Ishvarayai Nikhila-Ishvaraya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (6)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ ಕೇಶಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ತಾಮ್ರವರ್ಣ ಜಟೆಗಳುಳ್ಳ ಅವನಿಗೆ; ನಿರೀಶ್ವರಿಯಾದ (ಸ್ವಯಂ ಪರಾ) ಅವಳಿಗೆ, ನಿಖಿಲೇಶ್ವರನಾದ ಅವನಿಗೆ.

Verse 7#

Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai

प्रपञ्चसृष्ट्युन्मुखलास्यकायै समस्तसंहारकताण्डवाय। जगज्जनन्यै जगदेकपित्रे नमः शिवायै नमः शिवाय॥७॥

Prapancha-Srishti-Unmukha-Lasya-Kayai Samasta-Samhara-Kata-Tandavaya Jagaj-Jananyai Jagad-Eka-Pitre Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (7)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ಲಾಸ್ಯ ನೃತ್ಯದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಉನ್ಮುಖವಾಗುವ ಅವಳಿಗೆ, ತಾಂಡವದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಸಂಹಾರ ಮಾಡುವ ಅವನಿಗೆ; ಜಗಜ್ಜನನಿಯಾದ ಅವಳಿಗೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ತಂದೆಯಾದ ಅವನಿಗೆ.

Verse 8#

Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai

प्रदीप्तरत्नोज्ज्वलकुण्डलायै स्फुरन्महापन्नगभूषणाय। शिवान्वितायै शिवान्विताय नमः शिवायै नमः शिवाय॥८॥

Pradipta-Ratna-Ujjvala-Kundalayai Sphuran-Maha-Pannaga-Bhushanaya Shiva-Anvitayai Cha Shiva-Anvitaya Namah Shivayai Cha Namah Shivaya (8)

Meaningನಮಸ್ಕಾರ — ಪ್ರದೀಪ್ತ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಕುಂಡಲಗಳುಳ್ಳ ಅವಳಿಗೆ, ಸ್ಫುರಿತ ಮಹಾಸರ್ಪದಿಂದ ಭೂಷಿತನಾದ ಅವನಿಗೆ; ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಅವಳಿಗೆ, ಶಿವಾ (ಶಕ್ತಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಅವನಿಗೆ.

Verse 9#

Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo

एतत्पठेदष्टकमिष्टदं यो भक्त्या मान्यो भुवि दीर्घजीवी। प्राप्नोति सौभाग्यमनन्तकालं भूयात्सदा तस्य समस्तसिद्धिः॥९॥

Etat-Pathed-Ashtakam-Ishtadam Yo Bhaktya Sa Manyo Bhuvi Dirgha-Jivi Prapnoti Saubhagyam-Ananta-Kalam Bhuyat-Sada Tasya Samasta-Siddhih (9)

Meaningಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಇಷ್ಟಪ್ರದ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯನೂ ದೀರ್ಘಜೀವಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಅನಂತ ಕಾಲ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಸದಾ ಅವನಿಗೆ ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಲಭಿಸಲಿ.

Word-by-Word Breakdown

चाम्पेयगौर-अर्ध-शरीरकायै
Champeya-Gaura-Ardha-Sharira-Kayai
ಅವಳಿಗೆ (ದೇವಿಗೆ) ಅರ್ಧ ಶರೀರ ವರ್ಣ ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಸ್ವರ್ಣಿಮವಾದ (ಪಾರ್ವತಿ)
कर्पूरगौर-अर्ध-शरीरकाय
Karpura-Gaura-Ardha-Sharira-Kaya
ಅವನಿಗೆ (ಶಿವನಿಗೆ) ಅರ್ಧ ಶರೀರ ವರ್ಣ ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ
धम्मिल्लकायै
Dhammilla-Kayai
ಸುಂದರ ಜಡೆ (ವೇಣಿ) ಉಳ್ಳ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
जटाधराय
Jata-Dharaya
ಜಟೆ ಧರಿಸುವ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
नमः शिवायै च नमः शिवाय
Namah Shivayai Cha Namah Shivaya
ಶಿವಾ (ದೇವಿ) ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಶಿವ (ಪ್ರಭು) ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ
कस्तूरिकाकुङ्कुमचर्चितायै
Kasturika-Kunkuma-Charchitayai
ಕಸ್ತೂರಿ, ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
चितारजःपुञ्जविचर्चिताय
Chita-Rajah-Punja-Vicharchitaya
ಚಿತಾಭಸ್ಮ ರಾಶಿಯಿಂದ ಲೇಪಿತನಾದ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
कृतस्मरायै
Krita-Smarayai
ಕಾಮವನ್ನು (ಪ್ರೇಮವನ್ನು) ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡುವ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
विकृतस्मराय
Vikrita-Smaraya
ಕಾಮದೇವನನ್ನು ವಿಕೃತ (ಭಸ್ಮ) ಮಾಡಿದ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
झणत्क्वणत्कङ्कणनूपुरायै
Jhanat-Kvanat-Kankana-Nupurayai
ಝಣಝಣಿಸುವ ಕಂಕಣ, ನೂಪುರಗಳುಳ್ಳ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
पादाब्जराजत्फणिनूपुराय
Pada-Abja-Rajat-Phani-Nupuraya
ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಪಗಳು ನೂಪುರಗಳಾಗಿ ಶೋಭಿಸುವ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
विशालनीलोत्पललोचनायै
Vishala-Nila-Utpala-Lochanayai
ವಿಶಾಲ ನೀಲೋತ್ಪಲದಂತ ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
समेक्षणायै
Samekshanayai
ಸಮ (ಎರಡು) ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
विषमेक्षणाय
Vishamekshanaya
ವಿಷಮ (ಮೂರು) ನೇತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
दिव्याम्बरायै
Divya-Ambarayai
ದಿವ್ಯ (ತೇಜೋಮಯ) ವಸ್ತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
दिगम्बराय
Digambaraya
ದಿಗಂಬರನಾದ (ದಿಕ್ಕುಗಳೇ ವಸ್ತ್ರವಾದ) ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
जगज्जनन्यै
Jagaj-Jananyai
ಜಗತ್ತಿನ ಜನನಿಯಾದ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ
जगदेकपित्रे
Jagad-Eka-Pitre
ಜಗತ್ತಿನ ಏಕೈಕ ತಂದೆಯಾದ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
शिवान्वितायै च शिवान्विताय
Shiva-Anvitayai Cha Shiva-Anvitaya
ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಆ (ದೇವಿ) ಗೆ, ಶಿವಾ (ಶಕ್ತಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಆ (ಶಿವ) ನಿಗೆ
एतत्पठेदष्टकम् इष्टदं यः
Etat-Pathed-Ashtakam Ishtadam Yah
ಈ ಇಷ್ಟ (ಮನೋವಾಂಛಿತ) ಫಲ ನೀಡುವ ಅಷ್ಟಕವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು

Origin & History

Source: Shaiva-Shakta stotra corpus attributed to Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya (traditionally)

Period: c. 8th century CE

ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು, ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಶಿವ, ಶಕ್ತಿ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದವರು, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ — ದಿವ್ಯತ್ವದ ಅರ್ಧ-ಪುರುಷ, ಅರ್ಧ-ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವರೂಪ — ದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿ ಶ್ಲೋಕವೂ ಒಂದು ಸುಚಿಂತಿತ ಜೋಡಿ: ಒಂದೆಡೆ ದೇವಿ ಕುಂಕುಮ, ರತ್ನ, ರೇಷ್ಮೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ; ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪ್ರಭು ಭಸ್ಮದಿಂದ ಲೇಪಿತ, ಕಪಾಲ-ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ, ದಿಗಂಬರ — ಆದರೂ ಒಂದೇ ಶರೀರ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಸೃಷ್ಟಿ ನರ್ತಕ (ಲಾಸ್ಯ), ಸಂಹಾರ ನರ್ತಕ (ತಾಂಡವ) ಸದಾ ಒಂದೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.

Frequently Asked Questions

ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಎಂದರೆ ಯಾರು?
ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಶಿವ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರೂಪ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಿದ ಒಂದೇ ಶರೀರವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ — ಬಲ ಅರ್ಧ ಶಿವ, ಎಡ ಅರ್ಧ ಪಾರ್ವತಿ. ಇದು ಪರಮ ತತ್ತ್ವ (ಶಿವ), ಅದರ ಸೃಷ್ಟಿ ಶಕ್ತಿ (ಶಕ್ತಿ) ಅಭಿನ್ನವೆಂದು, ಒಂದೇ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಎರಡು ಮುಖಗಳೆಂದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಧನಾರೀನಟೇಶ್ವರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಯಾರು ರಚಿಸಿದರು?
'ಚಾಂಪೇಯಗೌರಾರ್ಧಶರೀರಕಾಯೈ' ಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಈ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸ್ತೋತ್ರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಸ್ವರೂಪದ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
'ನಮಃ ಶಿವಾಯೈ ಚ ನಮಃ ಶಿವಾಯ' ಪಲ್ಲವಿಯ ಅರ್ಥವೇನು?
ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಶಿವಾ (ದೇವಿ) ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಶಿವ (ಪ್ರಭು) ಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ'. ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ 'ಶಿವಾಯೈ' ಪಾರ್ವತಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಪುಲ್ಲಿಂಗ 'ಶಿವಾಯ' ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ — ಒಂದೇ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಏಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಈ ಸ್ತೋತ್ರ ದಿವ್ಯ ದಂಪತಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವುದರಿಂದ, ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ವಿವಾಹಿತ ದಂಪತಿಗಳು, ವೈವಾಹಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪರಸ್ಪರ ತಿಳಿವಳಿಕೆ, ಶಾಶ್ವತ ಸಹಚರ್ಯ ಬಯಸುವವರು ಇದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದರ ಅಂತಿಮ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ, ಸೌಭಾಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →