ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೧.೧೫ — ಪಶ್ಯಾಮಿ ದೇವಾಂಸ್ತವ ದೇವ ದೇಹೇ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१५ — पश्यामि देवांस्तव देव देहे
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अर्जुनः उवाच
arjunaḥ uvācha
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು
पश्यामि
paśhyāmi
ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ
देवान्
devān
ದೇವತೆಗಳನ್ನು; ದಿವ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು
तव देव देहे
tava deva dehe
ನಿನ್ನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ, ಓ ದೇವ
सर्वान्
sarvān
ಸಮಸ್ತ
तथा
tathā
ಹಾಗೆಯೇ
भूतविशेषसङ्घान्
bhūta-viśheṣha-saṅghān
ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು
ब्रह्माणम्
brahmāṇam
ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನನ್ನು)
ईशम्
īśham
ಈಶನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು)
कमलासनस्थम्
kamala-āsana-stham
ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ
ऋषीन्
ṛiṣhīn
ಋಷಿಗಳನ್ನು
च सर्वान्
cha sarvān
ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ
उरगान्
uragān
ಸರ್ಪಗಳನ್ನು
च दिव्यान्
cha divyān
ಮತ್ತು ದಿವ್ಯರನ್ನು
Complete Translation
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ದೇವ! ನಿನ್ನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು, ಸಮಸ್ತ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸರ್ಪಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 15
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವಾದ ವಿಶ್ವರೂಪ ದರ್ಶನ ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಿದಾಗ ಅರ್ಜುನನು ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಾಣಲು ಮತ್ತು ವರ್ಣಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅವನ ವರ್ಣನೆಯ ಆರಂಭ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಭಗವಂತನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು, ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.
Frequently Asked Questions
ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೧.೧೫ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಏನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ?▼
ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಲಭಿಸಿದಾಗ ಅರ್ಜುನನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು, ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಶಿವನನ್ನು, ಸಮಸ್ತ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯ ಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವನ ವಿಶ್ವರೂಪ ವರ್ಣನೆಯ ಆರಂಭ.
ವಿಶ್ವರೂಪ ಎಂದರೇನು?▼
ವಿಶ್ವರೂಪವು ಭಗವಂತನ ಆ ವಿರಾಟ್, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ರೂಪ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸಿ ತನ್ನ ಅನಂತ, ಪರಮ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವ ಏಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ?▼
ಭಗವಂತನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಮಹಾ ದೇವತೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಪರಮ ಪುರುಷನಲ್ಲಿ ಉದಿಸಿ ಅವನನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದರ್ಶನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿ, ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ?▼
ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಭಗವಂತನಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಧಕನು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಅನಂತ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕಾಣಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಭಕ್ತಿ ಭಗವಂತನ ಸೀಮಿತ ರೂಪವನ್ನು ಮೀರಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪರಮ ತತ್ತ್ವದ ಬಗೆಗಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →