ಭಗವದ್ಗೀತಾ 11.16 — ಅನೇಕಬಾಹೂದರವಕ್ತ್ರನೇತ್ರಮ್ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१६ — अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
अनेकबाहु
aneka-bāhu
ಅನೇಕ ಬಾಹುಗಳುಳ್ಳವನು
उदर
udara
ಉದರಗಳು
वक्त्र
vaktra
ಮುಖಗಳು
नेत्रम्
netram
ನೇತ್ರಗಳು
पश्यामि त्वाम्
paśhyāmi tvām
ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ
सर्वतः
sarvataḥ
ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ; ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ
अनन्तरूपम्
ananta-rūpam
ಅನಂತರೂಪನಾದ
न अन्तम्
na antam
ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ
न मध्यम्
na madhyam
ಮಧ್ಯವಿಲ್ಲ
न पुनः तव आदिम्
na punas tava ādim
ನಿನಗೆ ಆದಿಯೂ ಇಲ್ಲ
विश्वेश्वर
viśhveśhvara
ಓ ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯ
विश्वरूप
viśhva-rūpa
ಓ ವಿಶ್ವರೂಪ
Complete Translation
ಅನೇಕ ಬಾಹುಗಳು, ಉದರಗಳು, ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತರೂಪನಾದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಓ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ! ಓ ವಿಶ್ವರೂಪ! ನಿನಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ, ಮಧ್ಯವನ್ನಾಗಲೀ, ಆದಿಯನ್ನಾಗಲೀ ನಾನು ಕಾಣಲಾರೆ.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 16
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಅನಂತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬಾಹುಗಳು, ಮುಖಗಳು, ನೇತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಅಪರಿಮಿತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಸ್ಮಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
Frequently Asked Questions
ಭಗವದ್ಗೀತಾ 11.16 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಏನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ?▼
ಅರ್ಜುನನು ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಬಾಹುಗಳು, ಉದರಗಳು, ಮುಖಗಳು, ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಅನಂತವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯ, ವಿಶ್ವರೂಪ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ತನಗೆ ಭಗವಂತನ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಂತ್ಯ ಏಕೆ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ?▼
ಏಕೆಂದರೆ ವಿಶ್ವರೂಪ ಅನಂತ ಮತ್ತು ಅಪರಿಮಿತ. ಪರಮ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಭಗವಂತನು ಸಮಸ್ತ ದೇಶ-ಕಾಲದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ದರ್ಶನವು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಂತವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ, ಭಗವಂತನ ಅಪರಿಮಿತ, ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
'ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ', 'ವಿಶ್ವರೂಪ' ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳ ಅರ್ಥವೇನು?▼
'ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ' ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯ ಅಥವಾ ಆಳುವವನು, 'ವಿಶ್ವರೂಪ' ಎಂದರೆ ವಿಶ್ವರೂಪ (ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ರೂಪವಾದವನು). ಅರ್ಜುನನು ಈ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪರಮ ಸತ್ತೆಯಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆತನ ರೂಪವು ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →