ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೧.೨೪ — ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ ದೀಪ್ತಮ್
ಭಗವದ್ಗೀತಾ 11.24 — ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ ದೀಪ್ತಮ್ in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ವಿಶ್ವರೂಪ ತನ್ನ ಅಭಿಭವಿಸುವ, ವಿಸ್ಮಯಕರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಜುನನು ಭಯದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆಕಾಶವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾ, ತೆರೆದ ಬಾಯಿಗಳಿಂದ, ವಿಶಾಲ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಗವಂತನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಳಗೆ ನಡುಗುತ್ತಾ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ತನಗೆ ಧೈರ್ಯವೂ, ಶಾಂತಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಭಗವಂತನ ಅಪರಿಮಿತ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯ, ನಡುಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಆಶ್ವಾಸನೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಮುನ್ನ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 24 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಹನ್ನೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ಅಭಿಭವಿಸುವ ವಿಶ್ವರೂಪವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಉದಾತ್ತ, ಭಯಂಕರ ಪಕ್ಷ ಆತನನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳಿಂದ, ತೆರೆದ ಬಾಯಿಗಳಿಂದ, ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ರೂಪವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ, ತನಗೆ ಯಾವ ಧೈರ್ಯವೂ, ಶಾಂತಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಮಹಾಬಲಿ ಅರ್ಜುನನೂ ಭಗವಂತನ ಪೂರ್ಣ ಮಹಿಮೆಯ ಮುಂದೆ ನಡುಗಿದನೆಂದು, ಯಾರ ವಿಶಾಲತೆ ಹೃದಯವನ್ನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೋ ಆ ಭಗವಂತನೇ ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುವ ಭಕ್ತನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮರಳಿಸುತ್ತಾನೆಂದು ಭಕ್ತರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ — ಏಕೆಂದರೆ ಭಗವಂತ ವಿನಮ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಂತೈಸುತ್ತಾನೆ ಕೂಡ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ ದೀಪ್ತಮನೇಕವರ್ಣಂ ವ್ಯಾತ್ತಾನನಂ ದೀಪ್ತವಿಶಾಲನೇತ್ರಮ್। ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹಿ ತ್ವಾಂ ಪ್ರವ್ಯಥಿತಾನ್ತರಾತ್ಮಾ ಧೃತಿಂ ನ ವಿನ್ದಾಮಿ ಶಮಂ ಚ ವಿಷ್ಣೋ॥
nabhaḥ-spṛiśhaṁ dīptam aneka-varṇaṁ vyāttānanaṁ dīpta-viśhāla-netram dṛiṣhṭvā hi tvāṁ pravyathitāntar-ātmā dhṛitiṁ na vindāmi śhamaṁ cha viṣhṇo
ಅರ್ಥ:ಆಕಾಶವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ಬೆಳಗುತ್ತಾ, ತೆರೆದ ಬಾಯಿಗಳಿಂದ, ವಿಶಾಲ ಪ್ರಜ್ವಲಿತ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ನನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮ ಭಯದಿಂದ ವ್ಯಥೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ; ಓ ವಿಷ್ಣು! ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ, ಶಾಂತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಭಗವದ್ಗೀತಾ 11.24 — ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ ದೀಪ್ತಮ್ ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಭಗವಂತನ ಅನಂತ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಸ್ಮಯ, ನಡುಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ
ದೈವದ ಯಥಾರ್ಥ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ವಿನಮ್ರಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಸಾಧಕನಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ
ಶರಣಾಗತಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸುವ, ಭಗವಂತನ ಮುಂದೆ ಭಯದ ನಿಷ್ಕಪಟ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ
ಭಗವಂತನ ಅಭಿಭವಿಸುವ ಮಹತ್ತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
ಹೃದಯವನ್ನು ಭಗವಂತನ ಆಶ್ವಾಸನಕರ, ಮೃದು ಕೃಪೆಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ
ವಿಶ್ವರೂಪದ ಉದಾತ್ತ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲು ಸಜೀವ ಶ್ಲೋಕ
ಭಗವದ್ಗೀತಾ 11.24 — ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ ದೀಪ್ತಮ್ ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ವಿಶ್ವರೂಪದ ವಿಸ್ಮಯಕರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ಪಠಿಸಿ. ಪಠಿಸುವಾಗ, ಅರ್ಜುನನಂತೆ, ಭಗವಂತನ ಅಪರಿಮಿತ ಮಹಿಮೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ವಿನಮ್ರಗೊಳಿಸುವ ಭಯವನ್ನು ನಿಷ್ಕಪಟವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ನಿರಾಶೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅಲ್ಲ, ಶರಣಾಗತಿಯ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಸಲಿ, ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಭಗವಂತನ ಆಶ್ವಾಸನೆಗೆ ಹೃದಯವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಿ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ಭಗವದ್ಗೀತಾ 11.24 — ನಭಃಸ್ಪೃಶಂ ದೀಪ್ತಮ್ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ