ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೬.೨೧ — ತ್ರಿವಿಧಂ ನರಕಸ್ಯೇದಂ ದ್ವಾರಮ್ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता 16.21 — त्रिविधं नरकस्येदं द्वारम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
त्रिविधम्
tri-vidham
ಮೂರು ಬಗೆಯ
नरकस्य
narakasya
ನರಕದ
इदम्
idam
ಇದು
द्वारम्
dvāram
ದ್ವಾರ, ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ
नाशनम्
nāśhanam
ನಾಶಕಾರಿ, ವಿನಾಶಕಾರಿ
आत्मनः
ātmanaḥ
ಆತ್ಮದ
कामः
kāmaḥ
ಕಾಮ, ವಾಂಛೆ
क्रोधः
krodhaḥ
ಕ್ರೋಧ
तथा
tathā
ಹಾಗೆಯೇ, ಕೂಡ
लोभः
lobhaḥ
ಲೋಭ
तस्मात्
tasmāt
ಆದ್ದರಿಂದ
एतत्
etat
ಇವುಗಳನ್ನು
त्रयम्
trayam
ಮೂರನ್ನೂ
त्यजेत्
tyajet
ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು
Complete Translation
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭ — ಇವು ಆತ್ಮನಾಶದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ದ್ವಾರಗಳು, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 16, Verse 21
Author: Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa)
Period: Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)
ಹದಿನಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸುರ ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ವೈರುಧ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆಸುರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅದರ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕ ಬೇರುಗಳಿಗೆ — ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ — ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಇವು ವಿನಾಶದ ದ್ವಾರಗಳು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಂಛೆ ಹೇಗೆ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಪತನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗವನ್ನು (೨.೬೨–೬೩) ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಶ್ಲೋಕ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ನೈತಿಕ ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಪ್ರತಿ ಸಾಧಕನಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಲಾತೀತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
Frequently Asked Questions
ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೬.೨೧ ರಲ್ಲಿ ನರಕದ ಮೂರು ದ್ವಾರಗಳು ಯಾವುವು?▼
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕಾಮ (ವಾಂಛೆ), ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭವನ್ನು ನರಕದ ಮೂರು ದ್ವಾರಗಳಾಗಿ, ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಅವನು ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಲೌಕಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಎರಡನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಈ ಮೂರನ್ನೇ ಏಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ?▼
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ದೋಷಗಳು ಹುಟ್ಟುವ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು. ಇವು ವಿವೇಕವನ್ನು ಮಂಕಾಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಡುತ್ತವೆ, ಆತ್ಮವನ್ನು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇವನ್ನು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಎಂದು ಕರೆದು ಇವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೆಲ್ಲಬಹುದು?▼
ಗೀತೆ ಆತ್ಮ-ಸಂಯಮ, ವಿವೇಕ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಾಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು 'ನರಕದ ದ್ವಾರಗಳು' ಎಂದು ಅರಿತು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡದೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉನ್ನತ ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಭಗವಂತನ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮನುಷ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ಇವುಗಳ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಇವುಗಳ ತ್ಯಾಗದ ನಂತರ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆಯೇ?▼
ಮುಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ (೧೬.೨೨) ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈ ಮೂರು ಅಂಧಕಾರ-ದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು ಆತ್ಮದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭದ ತ್ಯಾಗ ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →