ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ೧೭.೧೬ — ಮನಃಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಮ್
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 17.16 — ಮನಃಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಮ್ in Kannada · ಕನ್ನಡ
ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆ/ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಓದಿ
✦ ಅರ್ಥ
ಈ ಸೌಮ್ಯ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮನಸ್ಸಿನ ತಪಸ್ಸನ್ನು (ಮಾನಸ ತಪಸ್ಸು) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ — ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಹೃದಯ ಶುದ್ಧಿ. ಶರೀರದ ಕಠಿಣ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದು ಯಾರಾದರೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾದ ಆಂತರಿಕ ಪರಿಷ್ಕಾರ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸುಂದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ; ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ಸು ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು, ಭಾವಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿ, ಕರುಣೆ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ & ಕಥೆ
Bhagavad Gita Chapter 17, Verse 16 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ಹದಿನೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ, ಶ್ರದ್ಧಾತ್ರಯ ವಿಭಾಗ ಯೋಗದಲ್ಲಿ, ತಪಸ್ಸು (ತಪನ)ವನ್ನು ಶರೀರ, ಮಾತು, ಮನಸ್ಸಿನ ತಪಸ್ಸಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾರೀರಿಕ ಮತ್ತು ವಾಚಿಕ ತಪಸ್ಸನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ತಪಸ್ಸನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ — ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಹೃದಯ ಶುದ್ಧಿ — ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಕಿರೀಟವಿಡುವ ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತು.
✦ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳು ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ — ಸರ್ವೋಚ್ಚ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವ ಕಠಿಣ ತಪನವೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನ ತಾಳ್ಮೆಯ ಪರಿಷ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ; ಶಾಂತಿ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನವನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಯಾವ ಕಠಿಣ ಸಾಧನೆಗಿಂತಲೂ ಆಳವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತೆಂದು ಅನೇಕ ಸಾಧಕರು ಸಾಕ್ಷಿ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಂತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ
ಮನಃಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಂ ಮೌನಮಾತ್ಮವಿನಿಗ್ರಹಃ। ಭಾವಸಂಶುದ್ಧಿರಿತ್ಯೇತತ್ತಪೋ ಮಾನಸಮುಚ್ಯತೇ॥
manaḥ-prasādaḥ saumyatvaṁ maunam ātma-vinigrahaḥ bhāva-sanśhuddhir ity etat tapo mānasam uchyate
ಅರ್ಥ:ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಭಾವ ಶುದ್ಧಿ — ಇದನ್ನೇ ಮನಸ್ಸಿನ ತಪಸ್ಸು (ಮಾನಸ ತಪಸ್ಸು) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ
ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 17.16 — ಮನಃಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಮ್ ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು (ಮನಃಪ್ರಸಾದ) ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಇತರರ ಜೊತೆ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯತೆ, ಸಹೃದಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ
ಮೌನ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ
ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಚಂಚಲ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ
ತನ್ನ ಭಾವಗಳನ್ನು, ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದೈನಂದಿನ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ
ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 17.16 — ಮನಃಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಮ್ ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದಿನದ ರೂಪರೇಖೆಯಾಗಿ ಪಠಿಸಿ, ಅದರ ಐದು ಗುಣಗಳನ್ನು — ಪ್ರಸನ್ನತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಮೌನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಹೃದಯ ಶುದ್ಧಿ — ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪಗಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು, ಭಾವಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿ, ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ. ದಿನವಿಡೀ ಇದರೆಡೆಗೆ ಮರಳುವುದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಇವನ್ನೂ ಓದಿ
ॐ
ಪೂರ್ಣ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 17.16 — ಮನಃಪ್ರಸಾದಃ ಸೌಮ್ಯತ್ವಮ್ವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ