ಭವಂತಿ ನಮ್ರಾಸ್ತರವಃ ಫಲೋದ್ಗಮೈಃ (ವಿನಯದ ಶ್ಲೋಕ) — Word-by-Word Meaning
भवन्ति नम्रास्तरवः फलोद्गमैः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
भवन्ति
bhavanti
ಭವಂತಿ — ಆಗುತ್ತವೆ, ಇರುತ್ತವೆ
नम्राः
namrāḥ
ನಮ್ರಾಃ — ಬಾಗಿದವು, ವಿನಯವುಳ್ಳವು, ಕೆಳಗೆ ಬಾಗುವವು
तरवः
taravaḥ
ತರವಃ — ಮರಗಳು
फलोद्गमैः
phalodgamaiḥ
ಫಲೋದ್ಗಮೈಃ — ಹಣ್ಣುಗಳ ಉದ್ಗಮ / ಭಾರದಿಂದ
नवाम्बुभिः
navāmbubhiḥ
ನವಾಂಬುಭಿಃ — ಹೊಸ (ಮಳೆ) ನೀರಿನಿಂದ
भूमिविलम्बिनः
bhūmi-vilambinaḥ
ಭೂಮಿವಿಲಂಬಿನಃ — ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬಾಗಿದವು
घनाः
ghanāḥ
ಘನಾಃ — ಮೋಡಗಳು
अनुद्धताः
anuddhatāḥ
ಅನುದ್ಧತಾಃ — ಅನುದ್ಧತರು, ಅಹಂಕಾರರಹಿತರು, ಗರ್ವವಿಲ್ಲದವರು
सत्पुरुषाः
sat-puruṣāḥ
ಸತ್ಪುರುಷಾಃ — ಸಜ್ಜನರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಸದಾಚಾರಿಗಳು
समृद्धिभिः
samṛddhibhiḥ
ಸಮೃದ್ಧಿಭಿಃ — ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ವೈಭವದಿಂದ
स्वभावः
svabhāvaḥ
ಸ್ವಭಾವಃ — ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರಕೃತಿ
एव एषः
eva eṣaḥ
ಏವ ಏಷಃ — ಇದೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (ಆಗುತ್ತದೆ)
परोपकारिणाम्
paropakāriṇām
ಪರೋಪಕಾರಿಣಾಮ್ — ಪರೋಪಕಾರಿಗಳ, ಇತರರಿಗೆ ಹಿತ ಮಾಡುವವರ
Complete Translation
ಮರಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಬಾಗುತ್ತವೆ; ಹೊಸ (ಮಳೆ) ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೋಡಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತವೆ; ಸಜ್ಜನರು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಅನುದ್ಧತರಾಗಿ (ಅಹಂಕಾರರಹಿತರಾಗಿ) ಇರುತ್ತಾರೆ — ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವಿನಯವೇ ಪರೋಪಕಾರಿಗಳ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ. ಭರ್ತೃಹರಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿ ತೋರಿಸಿ, ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ತ್ವ ಅಹಂಕಾರದಿಂದಲ್ಲ, ವಿನಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Origin & History
Source: Niti Shataka of Bhartrhari (Subhashita)
Author: Bhartrhari
Period: Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)
ಭರ್ತೃಹರಿ ತಮ್ಮ ನೀತಿಶತಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನನ — ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷನ — ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪದೇಪದೇ ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬೋಧನೆಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ: ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೋಡ ಎರಡೂ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ವಿನಯದಿಂದ ಬಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಂದ ಅವರು ಪರೋಪಕಾರಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೋ ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವಿನಯವಂತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ — ಹೀಗೆ ವಿನಯ ಔದಾರ್ಯ ಆತ್ಮದ ಗುರುತಾಗುತ್ತದೆ.
Frequently Asked Questions
'ಭವಂತಿ ನಮ್ರಾಸ್ತರವಃ ಫಲೋದ್ಗಮೈಃ' ಅರ್ಥವೇನು?▼
ಇದರ ಅರ್ಥ 'ಮರಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಬಾಗುತ್ತವೆ.' ಪೂರ್ಣ ಶ್ಲೋಕ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳನ್ನು, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೋಡಗಳನ್ನು — ಎರಡೂ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಬಾಗುತ್ತವೆ — ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲೂ ವಿನಯವಂತರಾಗಿ ಇರುವ ಸಜ್ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ, ವಿನಯ ಪರೋಪಕಾರಿಗಳ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಯಾರು?▼
ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿ-ದಾರ್ಶನಿಕ ಭರ್ತೃಹರಿಯ ನೀತಿಶತಕದಿಂದ, ನೀತಿ, ಸದಾಚಾರದ ಕುರಿತ ಅವರ ನೂರು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಕಲನದಿಂದ ಬಂದದ್ದು.
ಈ ಸುಭಾಷಿತ ಯಾವ ಜೀವನ ಪಾಠವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ?▼
ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿನಯವಂತನಾಗಿ, ಔದಾರ್ಯಶೀಲನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಮತ್ತಷ್ಟು ಗರ್ವಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಆದರ್ಶ: ಸಮೃದ್ಧಿ ಮರವನ್ನು, ಮೋಡವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಸಜ್ಜನನನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ, ಅನುದ್ಧತನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →