બૃહસ્પતિકવચમ્
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕವಚಂ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
બૃહસ્પતિ કવચમ્ બૃહસ્પતિ — ગ્રહ બૃહસ્પતિ (ગુરુ) અને દેવગુરુ — ની રક્ષાત્મક કવચ-સ્તુતિ છે, જે બ્રહ્મયામલમાંથી લેવાઈ છે અને જેના ઋષિ ઈશ્વર છે. અભીષ્ટદાયક, સર્વજ્ઞ, અક્ષમાલાધારી દેવગુરુ બૃહસ્પતિને પ્રણામ કરી તે તેમને અનેક નામોથી (સુરાચાર્ય, વાગીશ, આંગિરસ, દેવગુરુ) ભક્તના શિરથી પાદ સુધી રક્ષા માટે આમંત્રે છે. તેનો અંતિમ શ્લોક વચન આપે છે કે જે તેનો ત્રિસંધ્યા પાઠ કરે છે તે સમસ્ત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરી સર્વત્ર વિજયી થાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Brahma Yamala (Brihaspati Kavacha Stotram) · Traditional; rishi Ishvara · Tantric / Puranic
બૃહસ્પતિ કવચમ્ બ્રહ્મયામલમાં સચવાયેલું છે, જેમાં ઈશ્વર તેના ઋષિ અને 'ગં' બીજમંત્ર તરીકે નામાંકિત છે. તે બૃહસ્પતિનું ચિત્રણ કરે છે — શાંત, અક્ષમાલાધારી, ઋષિ અંગિરાના પુત્ર, જે દેવોના ગુરુ અને આચાર્ય, વેદોમાં પારંગત તથા વાણીના સ્વામી છે — અને આ મહાશુભ ગ્રહને ભક્તના અંગ-અંગની રક્ષા માટે પ્રાર્થે છે. ગુરુના કવચ-સ્તોત્ર તરીકે તે ગ્રહ-શાંતિ માટે પાઠ થતી નવગ્રહ કવચોમાં આવે છે, અને ખાસ કરીને બુદ્ધિ, સમૃદ્ધિ અને ધર્મમય કામનાઓની પૂર્તિ માટે તેનો આશ્રય લેવાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
કવચનો અંતિમ શ્લોક વચન આપે છે કે જે આ દિવ્ય કવચનો દિવસની ત્રણેય સંધ્યાઓમાં પાઠ કરે છે તે 'સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ' — સમસ્ત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે — અને સર્વત્ર વિજયી થાય છે; વિદ્યાર્થીઓ અને સાધકો ગુરુવારે તેનો પાઠ કરી દેવગુરુ પાસેથી બુદ્ધિ, વાક્-વૈભવ અને સૌભાગ્યની કૃપા પ્રાપ્ત કરે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥ અસ્ય શ્રીબૃહસ્પતિકવચસ્તોત્રમન્ત્રસ્ય ઈશ્વર ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્ છન્દઃ, ગુરુર્દેવતા, ગં બીજં, શ્રીશક્તિઃ, ક્લીં કીલકં, ગુરુપ્રીત્યર્થં જપે વિનિયોગઃ ॥
|| śrīgaṇeśāya namaḥ || asya śrībṛhaspatikavacastotramantrasya īśvara ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, gururdevatā, gaṃ bījaṃ, śrīśaktiḥ, klīṃ kīlakaṃ, guruprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||
અર્થ:શ્રીગણેશને નમસ્કાર. આ બૃહસ્પતિ કવચ સ્તોત્ર મંત્રના ઋષિ ઈશ્વર છે, છંદ અનુષ્ટુપ્ છે, દેવતા ગુરુ (બૃહસ્પતિ) છે, 'ગં' બીજ છે, શ્રી શક્તિ છે, 'ક્લીં' કીલક છે; ગુરુની પ્રસન્નતા માટે તેનો જપ કરાય છે.
અભીષ્ટફલદં દેવં સર્વજ્ઞં સુરપૂજિતમ્ । અક્ષમાલાધરં શાન્તં પ્રણમામિ બૃહસ્પતિમ્ ॥ ૧॥
abhīṣṭaphaladaṃ devaṃ sarvajñaṃ surapūjitam | akṣamālādharaṃ śāntaṃ praṇamāmi bṛhaspatim || 1||
અર્થ:સમસ્ત અભીષ્ટ ફળ આપનાર દેવ, સર્વજ્ઞ, દેવોથી પૂજિત, અક્ષમાલાધારી અને શાંત એવા બૃહસ્પતિને હું પ્રણામ કરું છું.
બૃહસ્પતિઃ શિરઃ પાતુ લલાટં પાતુ મે ગુરુઃ । કર્ણૌ સુરગુરુઃ પાતુ નેત્રે મેઽભીષ્ટદાયકઃ ॥ ૨॥
bṛhaspatiḥ śiraḥ pātu lalāṭaṃ pātu me guruḥ | karṇau suraguruḥ pātu netre me'bhīṣṭadāyakaḥ || 2||
અર્થ:બૃહસ્પતિ મારા શિરની રક્ષા કરે, ગુરુ લલાટની; સુરગુરુ મારા કાનની રક્ષા કરે, અભીષ્ટદાયક નેત્રોની.
જિહ્વાં પાતુ સુરાચાર્યો નાસાં મે વેદપારગઃ । મુખં મે પાતુ સર્વજ્ઞઃ કણ્ઠં મે દેવતાગુરુઃ ॥ ૩॥
jihvāṃ pātu surācāryo nāsāṃ me vedapāragaḥ | mukhaṃ me pātu sarvajñaḥ kaṇṭhaṃ me devatāguruḥ || 3||
અર્થ:સુરાચાર્ય મારી જિહ્વાની રક્ષા કરે, વેદપારગ મારી નાસિકાની; સર્વજ્ઞ મારા મુખની રક્ષા કરે, દેવતાગુરુ મારા કંઠની.
ભુજાવાઙ્ગિરસઃ પાતુ કરૌ પાતુ શુભપ્રદઃ । સ્તનૌ મે પાતુ વાગીશઃ કુક્ષિં મે શુભલક્ષણઃ ॥ ૪॥
bhujāvāṅgirasaḥ pātu karau pātu śubhapradaḥ | stanau me pātu vāgīśaḥ kukṣiṃ me śubhalakṣaṇaḥ || 4||
અર્થ:આંગિરસ મારી ભુજાઓની રક્ષા કરે, શુભપ્રદ હાથોની; વાગીશ મારા વક્ષની રક્ષા કરે, શુભલક્ષણ મારી કુક્ષિની.
નાભિં દેવગુરુઃ પાતુ મધ્યં પાતુ સુખપ્રદઃ । કટિં પાતુ જગદ્વન્દ્ય ઊરૂ મે પાતુ વાક્પતિઃ ॥ ૫॥
nābhiṃ devaguruḥ pātu madhyaṃ pātu sukhapradaḥ | kaṭiṃ pātu jagadvandya ūrū me pātu vākpatiḥ || 5||
અર્થ:દેવગુરુ મારી નાભિની રક્ષા કરે, સુખપ્રદ મારા મધ્યની; જગદ્વંદ્ય મારી કટિની રક્ષા કરે, વાક્પતિ મારી ઊરુઓની.
જાનુજઙ્ઘે સુરાચાર્યઃ પાદૌ વિશ્વાત્મકસ્તથા । અન્યાનિ યાનિ ચાઙ્ગાનિ રક્ષેન્મે સર્વતો ગુરુઃ ॥ ૬॥
jānujaṅghe surācāryaḥ pādau viśvātmakastathā | anyāni yāni cāṅgāni rakṣenme sarvato guruḥ || 6||
અર્થ:સુરાચાર્ય મારા જાનુ અને જંઘાઓની રક્ષા કરે, વિશ્વાત્મક મારા પાદોની; ગુરુ સર્વ બાજુથી મારા અન્ય સમસ્ત અંગોની રક્ષા કરે.
ઇત્યેતત્કવચં દિવ્યં ત્રિસન્ધ્યં યઃ પઠેન્નરઃ । સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ સર્વત્ર વિજયી ભવેત્ ॥ ૭॥
ityetatkavacaṃ divyaṃ trisandhyaṃ yaḥ paṭhennaraḥ | sarvānkāmānavāpnoti sarvatra vijayī bhavet || 7||
અર્થ:જે મનુષ્ય આ દિવ્ય કવચનો ત્રિસંધ્યા (પ્રાતઃ, મધ્યાહ્ન અને સાંજ) પાઠ કરે છે, તે સમસ્ત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે અને સર્વત્ર વિજયી થાય છે.
॥ ઇતિ શ્રીબ્રહ્મયામલોક્તં બૃહસ્પતિકવચં સમ્પૂર્ણમ્ ॥
|| iti śrībrahmayāmaloktaṃ bṛhaspatikavacaṃ sampūrṇam ||
અર્થ:આ પ્રકારે બ્રહ્મયામલમાં કથિત બૃહસ્પતિ કવચ સંપૂર્ણ થયું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕವಚಂ પાઠના લાભ
શિરથી પાદ સુધી સમગ્ર શરીર પર દેવગુરુ બૃહસ્પતિની રક્ષાનું આહ્વાન કરતું અંગ-અંગ 'કવચ' (રક્ષા).
બુદ્ધિ, જ્ઞાન, સંતાન, ધન અને ધર્મના સ્વામી મહાશુભ ગ્રહ ગુરુ નબળા કે પીડિત હોય ત્યારે તેને બળ આપવા પાઠ કરાય છે.
તેની ફળશ્રુતિ વચન આપે છે કે જે તેનો ત્રિસંધ્યા (દિવસમાં ત્રણ વાર) પાઠ કરે છે તે સમસ્ત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરી સર્વત્ર વિજયી થાય છે.
વિદ્યા, વાક્-વૈભવ (વાગીશ) અને બુદ્ધિની સ્પષ્ટતા માટે વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને સાધકો દ્વારા વિશેષ મૂલ્યવાન.
સમૃદ્ધિ, સંતાન, વૈવાહિક સુખ અને ગ્રહોમાં સૌથી શુભ ગુરુ આપે તે આશીર્વાદ માટે પાઠ કરાય છે.
ગુરુવાર (ગુરુનો વાર) અને બૃહસ્પતિ કે નવગ્રહ પૂજા સમયે પાઠ કરાય છે.
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕವಚಂ જપ વિધિ
સ્નાન કરી બૃહસ્પતિ (કે નવગ્રહ) ની પ્રતિમા સામે પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ મુખ રાખી બેસો, પીળાં ફૂલ, પીળું ચંદન અને ઘીનો દીપક રાખો; ચણા દાળ, હળદર કે કેળાનો ભોગ ગુરુ માટે યોગ્ય છે. પહેલાં 'ગં' બીજ સહિત વિનિયોગ, પછી ધ્યાન શ્લોક, પછી દરેક અંગની રક્ષા કરતા કવચ-શ્લોકો, અને અંતે ફળશ્રુતિ વાંચો. શ્લોક ત્રિસંધ્યમ્ (દિવસમાં ત્રણ વાર) પાઠ કરવાની સલાહ આપે છે; તે ગુરુવારે અને નબળા ગુરુને બળ આપવા સૌથી શુભ છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಕವಚಂ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ