ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਵਚਮ੍
ಚಂದ್ರಕವಚಂ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਚੰਦ੍ਰਕਵਚਮ੍ ਚੰਦ੍ਰਦੇਵ (ਸੋਮ) ਦੀ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਕਵਚ-ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਹਨ। ਸ਼ਾਂਤ ਚਤੁਰਭੁਜ ਚੰਦ੍ਰ — ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਦਾ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ ਹਨ — ਦੇ ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕ ਪਿੱਛੋਂ, ਇਹ ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮਨੋਹਰ ਨਾਮਾਂ (ਸ਼ਸ਼ੀ, ਕਲਾਨਿਧਿ, ਸੁਧਾਕਰ, ਮ੍ਰਿਗਾਂਕ) ਨਾਲ ਭਗਤ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤਯੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Chandra Kavacha Stotram (Graha kavacha tradition) · Sage Gautama (rishi of the mantra) · Classical / Puranic
ਚੰਦ੍ਰਕਵਚਮ੍ ਨੌਂ-ਗ੍ਰਹ ਕਵਚਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ — ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਕਵਚ-ਸਤੁਤੀਆਂ — ਜਿਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਚੰਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਰਧਚੰਦ੍ਰ-ਭੂਸ਼ਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮਨੋਹਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਦੀ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤਯੰਗ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਦ੍ਰ ਮਨ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ, ਇਹ ਕਵਚ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਕਵਚ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ 'ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ' — ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਜਯੀ — ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਿਕ ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਭਗਤ ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ੀਤਲ, ਚਿਕਿਤਸਕ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਪਦੇ ਹਨ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
॥ ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ਾਯ ਨਮਃ ॥ ਅਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਚਨ੍ਦ੍ਰਕਵਚਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ਿਃ । ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ, ਸ਼੍ਰੀਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦੇਵਤਾ, ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਜਪੇ ਵਿਨਿਯੋਗਃ ॥
|| śrīgaṇeśāya namaḥ || asya śrīcandrakavacastotramantrasya gautama ṛṣiḥ | anuṣṭup chandaḥ, śrīcandro devatā, candraprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||
ਅਰਥ:ਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਚੰਦ੍ਰਕਵਚ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਤਮ ਹਨ, ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ੍ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਸ਼੍ਰੀਚੰਦ੍ਰ ਹਨ; ਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਂ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਂ ਵਨ੍ਦੇ ਕੇਯੂਰਮੁਕੁਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਮ੍ । ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਨਯਨਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਚ ਭੂਸ਼ਣਮ੍ ॥ ੧॥
samaṃ caturbhujaṃ vande keyūramukuṭojjvalam | vāsudevasya nayanaṃ śaṅkarasya ca bhūṣaṇam || 1||
ਅਰਥ:ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤ, ਚਤੁਰਭੁਜ, ਕੇਯੂਰ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਉਜਲ ਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦੇ ਨਯਨ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਭੂਸ਼ਣ (ਸਿਰ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰ) ਹਨ।
ਏਵਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਃ ਕਵਚਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਸ਼ਸ਼ੀ ਪਾਤੁ ਸ਼ਿਰੋਦੇਸ਼ਂ ਭਾਲਂ ਪਾਤੁ ਕਲਾਨਿਧਿਃ ॥ ੨॥
evaṃ dhyātvā japennityaṃ śaśinaḥ kavacaṃ śubham | śaśī pātu śirodeśaṃ bhālaṃ pātu kalānidhiḥ || 2||
ਅਰਥ:ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਨਿੱਤ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਚੰਦ੍ਰ-ਕਵਚ ਦਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਸਿਰ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਕਲਾਨਿਧਿ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਦੀ।
ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ ਪਾਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪਾਤੁ ਨਿਸ਼ਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਾਣਂ ਕ੍ਸ਼ਪਾਕਰਃ ਪਾਤੁ ਮੁਖਂ ਕੁਮੁਦਬਾਨ੍ਧਵਃ ॥ ੩॥
cakṣuṣī candramāḥ pātu śrutī pātu niśāpatiḥ | prāṇaṃ kṣapākaraḥ pātu mukhaṃ kumudabāndhavaḥ || 3||
ਅਰਥ:ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੇਰੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਨਿਸ਼ਾਪਤਿ ਕੰਨਾਂ ਦੀ; ਕ੍ਸ਼ਪਾਕਰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਕੁਮੁਦਬਾਂਧਵ ਮੁਖ ਦੀ।
ਪਾਤੁ ਕਣ੍ਠਂ ਚ ਮੇ ਸੋਮਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਜੈਵਾਤ੍ਰਿਕਸ੍ਤਥਾ । ਕਰੌ ਸੁਧਾਕਰਃ ਪਾਤੁ ਵਕ੍ਸ਼ਃ ਪਾਤੁ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ ॥ ੪॥
pātu kaṇṭhaṃ ca me somaḥ skandhe jaivātṛkastathā | karau sudhākaraḥ pātu vakṣaḥ pātu niśākaraḥ || 4||
ਅਰਥ:ਸੋਮ ਮੇਰੇ ਕੰਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਜੈਵਾਤ੍ਰਿਕ ਮੋਢਿਆਂ ਦੀ; ਸੁਧਾਕਰ ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਛਾਤੀ ਦੀ।
ਹ੍ਰਿਦਯਂ ਪਾਤੁ ਮੇ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਾਭਿਂ ਸ਼ਙ੍ਕਰਭੂਸ਼ਣਃ । ਮਧ੍ਯਂ ਪਾਤੁ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇਸ਼੍ਠਃ ਕਟਿਂ ਪਾਤੁ ਸੁਧਾਕਰਃ ॥ ੫॥
hṛdayaṃ pātu me candro nābhiṃ śaṅkarabhūṣaṇaḥ | madhyaṃ pātu suraśreṣṭhaḥ kaṭiṃ pātu sudhākaraḥ || 5||
ਅਰਥ:ਚੰਦ੍ਰ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਸ਼ੰਕਰਭੂਸ਼ਣ ਧੁੰਨੀ ਦੀ; ਸੁਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੇਰੇ ਮੱਧ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਸੁਧਾਕਰ ਲੱਕ ਦੀ।
ਊਰੂ ਤਾਰਾਪਤਿਃ ਪਾਤੁ ਮ੍ਰਿਗਾਙ੍ਕੋ ਜਾਨੁਨੀ ਸਦਾ । ਅਬ੍ਧਿਜਃ ਪਾਤੁ ਮੇ ਜਙ੍ਘੇ ਪਾਤੁ ਪਾਦੌ ਵਿਧੁਃ ਸਦਾ ॥ ੬॥
ūrū tārāpatiḥ pātu mṛgāṅko jānunī sadā | abdhijaḥ pātu me jaṅghe pātu pādau vidhuḥ sadā || 6||
ਅਰਥ:ਤਾਰਾਪਤਿ ਮੇਰੀਆਂ ਪੱਟਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਮ੍ਰਿਗਾਂਕ ਸਦਾ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ; ਅਬ੍ਧਿਜ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਵਿਧੁ ਸਦਾ ਪੈਰਾਂ ਦੀ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਚਾਙ੍ਗਾਨਿ ਪਾਤੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਖਿਲਂ ਵਪੁਃ । ਏਤਦ੍ਧਿ ਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛ੍ਰਿਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਭਵੇਤ੍ ॥ ੭॥
sarvāṇyanyāni cāṅgāni pātu candro'khilaṃ vapuḥ | etaddhi kavacaṃ divyaṃ bhuktimuktipradāyakam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sarvatra vijayī bhavet || 7||
ਅਰਥ:ਚੰਦ੍ਰ ਮੇਰੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
॥ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਚਨ੍ਦ੍ਰਕਵਚਂ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਮ੍ ॥
|| iti śrīcandrakavacaṃ sampūrṇam ||
ਅਰਥ:ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦ੍ਰਕਵਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ಚಂದ್ರಕವಚಂ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਇੱਕ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤਯੰਗ 'ਕਵਚ' (ਰੱਖਿਆ-ਕਵਚ) ਜੋ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜਨਮ-ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨੀਚ ਜਾਂ ਪੀੜਤ ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਬਲ ਦੇਣ ਲਈ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ।
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਚੰਦ੍ਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਕਾਰਕ ਹੈ।
ਇਸ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮਵਾਰ (ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਾਰ), ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਨੌਂ-ਗ੍ਰਹ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿੰਤਾ, ਅਨਿਦ੍ਰਾ, ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਦੀਆਂ ਦਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ಚಂದ್ರಕವಚಂ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਆਦਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰ (ਜਾਂ ਨੌਂ-ਗ੍ਰਹ) ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਹਮਣੇ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ, ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਬੈਠੋ; ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਚਾਵਲ ਦਾ ਅਰਪਣ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਵਿਨਿਯੋਗ, ਧਿਆਨ-ਸ਼ਲੋਕ, ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਵਚ-ਸ਼ਲੋਕ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ। ਇਹ ਸੋਮਵਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੱਤ ਵੀ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ಚಂದ್ರಕವಚಂ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ