ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ ಸ್ತೋತ್ರಂ Meaning — Line by Line
गजेन्द्रमोक्ष स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ ಸ್ತೋತ್ರಂ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. śrī-śuka uvāca -
- Verse 2. śrī-gajendra uvāca -
- Verse 3. yasminn-idaṃ yataś-cedaṃ yenedaṃ ya idaṃ svayam |
- Verse 4. yaḥ svātmanīdaṃ nija-māyayārpitaṃ
- Verse 5. kālena pañcatvam-iteṣu kṛtsnaśo
- Verse 6. na yasya devā ṛṣayaḥ padaṃ vidur-
- Verse 7. namo namas-tubhyam-asahya-vega-
- Verse 8. yaṃ dharma-kāmārtha-vimukti-kāmā
- Verse 9. ekāntino yasya na kañcanārthaṃ
- Verse 10. tasmai namaḥ pareśāya brahmaṇe'nanta-śaktaye |
śrī-śuka uvāca -
श्रीशुक उवाच - एवं व्यवसितो बुद्ध्या समाधाय मनो हृदि । जजाप परमं जाप्यं प्राग्जन्मन्यनुशिक्षितम् ॥
śrī-śuka uvāca - evaṃ vyavasito buddhyā samādhāya mano hṛdi | jajāpa paramaṃ jāpyaṃ prāg-janmany-anuśikṣitam ||
Meaningಶ್ರೀಶುಕದೇವ ಹೇಳಿದರು — ಈ ರೀತಿ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಗಜೇಂದ್ರನು ತಾನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಆ ಪರಮ ಜಪವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
śrī-gajendra uvāca -
श्रीगजेन्द्र उवाच - ॐ नमो भगवते तस्मै यत एतच्चिदात्मकम् । पुरुषायादिबीजाय परेशायाभिधीमहि ॥
śrī-gajendra uvāca - oṃ namo bhagavate tasmai yata etac-cid-ātmakam | puruṣāyādi-bījāya pareśāyābhidhīmahi ||
Meaningಗಜೇಂದ್ರ ಹೇಳಿದನು — ಓಂ. ಯಾರಿಂದ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿನ್ಮಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತೋ ಆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ. ಆ ಆದಿಪುರುಷನನ್ನು, ಎಲ್ಲರ ಆದಿಬೀಜವನ್ನು, ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ನಾವು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ.
yasminn-idaṃ yataś-cedaṃ yenedaṃ ya idaṃ svayam |
यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् । योऽस्मात्परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥
yasminn-idaṃ yataś-cedaṃ yenedaṃ ya idaṃ svayam | yo'smāt-parasmāc-ca paras-taṃ prapadye svayambhuvam ||
Meaningಯಾರಲ್ಲಿ ಈ ಜಗತ್ತು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಇದು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಇದು ಇದೆಯೋ, ಯಾರು ಸ್ವಯಂ ಈ ಜಗತ್ತೋ — ಆ ಸ್ವಯಂಭು, ಪರಾತ್ಪರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನಾನು ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ.
yaḥ svātmanīdaṃ nija-māyayārpitaṃ
यः स्वात्मनीदं निजमाययार्पितं क्वचिद्विभातं क्व च तत्तिरोहितम् । अविद्धदृक्साक्ष्युभयं तदीक्षते स आत्ममूलोऽवतु मां परात्परः ॥
yaḥ svātmanīdaṃ nija-māyayārpitaṃ kvacid-vibhātaṃ kva ca tat-tirohitam | aviddha-dṛk-sākṣy-ubhayaṃ tad-īkṣate sa ātma-mūlo'vatu māṃ parāt-paraḥ ||
Meaningಈ ಸೃಷ್ಟಿ ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ — ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲೀನ. ಆ ನಿರ್ಮಲ ದೃಷ್ಟಿಯ ಸಾಕ್ಷಿ ಎರಡೂ ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ಆತ್ಮಮೂಲ ಪರಾತ್ಪರ ಪ್ರಭು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
kālena pañcatvam-iteṣu kṛtsnaśo
कालेन पञ्चत्वमितेषु कृत्स्नशो लोकेषु पालेषु च सर्वहेतुषु । तमस्तदासीद् गहनं गभीरं यस्तस्य पारेऽभिविराजते विभुः ॥
kālena pañcatvam-iteṣu kṛtsnaśo lokeṣu pāleṣu ca sarva-hetuṣu | tamas-tadāsīd gahanaṃ gabhīraṃ yas-tasya pāre'bhivirājate vibhuḥ ||
Meaningಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳು, ಅವುಗಳ ಪಾಲಕರು, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳು ಏಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾದಾಗ, ಕೇವಲ ಗಹನ-ಗಂಭೀರ ಅಂಧಕಾರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಆ ವಿಭು ಪ್ರಭು ಆ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ಅತೀತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
na yasya devā ṛṣayaḥ padaṃ vidur-
न यस्य देवा ऋषयः पदं विदु- र्जन्तुः पुनः कोऽर्हति गन्तुमीरितुम् । यथा नटस्याकृतिभिर्विचेष्टतो दुरत्ययानुक्रमणः स मावतु ॥
na yasya devā ṛṣayaḥ padaṃ vidur- jantuḥ punaḥ ko'rhati gantum-īritum | yathā naṭasyākṛtibhir-viceṣṭato duratyayānukramaṇaḥ sa māvatu ||
Meaningಯಾರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳೂ ತಿಳಿಯಲಾರರೋ, ಇನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲ ಅಥವಾ ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲ? ನಟನು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಂತೆ, ಅವನ ಗತಿ ದುರ್ಜ್ಞೇಯ. ಆ ಪ್ರಭು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
namo namas-tubhyam-asahya-vega-
नमो नमस्तुभ्यमसह्यवेग- शक्तित्रयायाखिलधीगुणाय । प्रपन्नपालाय दुरन्तशक्तये कदिन्द्रियाणामनवाप्यवर्त्मने ॥
namo namas-tubhyam-asahya-vega- śakti-trayāyākhila-dhī-guṇāya | prapanna-pālāya duranta-śaktaye kad-indriyāṇām-anavāpya-vartmane ||
Meaningನಿಮಗೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಅಸಹ್ಯ ವೇಗದ ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿ, ಸಮಸ್ತ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಮೂಲ, ಶರಣಾಗತರ ರಕ್ಷಕ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿ ಗಲವ, ಯಾರ ಮಾರ್ಗ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಎಂದೂ ಲಭಿಸದೋ.
yaṃ dharma-kāmārtha-vimukti-kāmā
यं धर्मकामार्थविमुक्तिकामा भजन्त इष्टां गतिमाप्नुवन्ति । किं चाशिषो रात्यपि देहमव्ययं करोतु मेऽदभ्रदयो विमोक्षणम् ॥
yaṃ dharma-kāmārtha-vimukti-kāmā bhajanta iṣṭāṃ gatim-āpnuvanti | kiṃ cāśiṣo rāty-api dehama-vyayaṃ karotu me'dabhra-dayo vimokṣaṇam ||
Meaningಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಯಾರನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಯಾರು ಅವಿನಾಶಿ ದೇಹವನ್ನೂ ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಾರೋ — ಆ ಅಪಾರ ದಯೆಯ ಪ್ರಭು ನನಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಲಿ.
ekāntino yasya na kañcanārthaṃ
एकान्तिनो यस्य न कञ्चनार्थं वाञ्छन्ति ये वै भगवत्प्रपन्नाः । अत्यद्भुतं तच्चरितं सुमङ्गलं गायन्त आनन्दसमुद्रमग्नाः ॥
ekāntino yasya na kañcanārthaṃ vāñchanti ye vai bhagavat-prapannāḥ | aty-adbhutaṃ tac-caritaṃ su-maṅgalaṃ gāyanta ānanda-samudra-magnāḥ ||
Meaningಯಾರು ಅವನ ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತರೋ, ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಶರಣಾಗತರೋ, ಅವರು ಏನನ್ನೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಆನಂದ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಅವರು ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ, ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
tasmai namaḥ pareśāya brahmaṇe'nanta-śaktaye |
तस्मै नमः परेशाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये । अरूपायोरुरूपाय नम आश्चर्यकर्मणे ॥
tasmai namaḥ pareśāya brahmaṇe'nanta-śaktaye | arūpāyoru-rūpāya nama āścarya-karmaṇe ||
Meaningಆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅರೂಪನಾದರೂ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳುಳ್ಳವ — ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ್ಮ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Srimad Bhagavata Purana, Eighth Canto (chapters 2-4)
Author: Veda Vyasa (as narrated by Shuka to King Parikshit)
Period: Puranic
ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಶ್ರೀಮದ್ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಅಷ್ಟಮ ಸ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ ಶುಕದೇವ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ರಾಜ ಪರೀಕ್ಷಿತ್ತುಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಗಜರಾಜ ಗಜೇಂದ್ರ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ರಾಜ ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿ ಆನೆ ದೇಹ ಧರಿಸಲು ಶಪಿಸಿದರು. ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವಾಗ ಒಂದು ಮೊಸಳೆ (ದೇವಲ ಋಷಿ ಶಾಪದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಹೂಹೂ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ) ಹಿಡಿಯಲು ಗಜೇಂದ್ರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಣಿಯುವವರೆಗೆ ಹೋರಾಡಿದನು. ಪ್ರತಿ ಇತರ ಆಶೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವನು ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದನು — ತಾನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಆ ಪರಮ ಜಾಪ್ಯ — ಪ್ರಭುವನ್ನು ಯಾವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದಲ್ಲ, ಅರೂಪ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಎಲ್ಲರ ಸ್ರೋತವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾ. ಅಂತಹ ಶುದ್ಧ, ನಿಷ್ಕಾಮ ಶರಣಾಗತಿಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಶ್ರೀಹರಿ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ತನ್ನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮೊಸಳೆಯ ದವಡೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ಎತ್ತಿ, ಅವನಿಗೂ ಮೊಸಳೆಗೂ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಮುಕ್ತಿ ಪ್ರಸಾದಿಸಿದನು.
Frequently Asked Questions
ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷ ಸ್ತೋತ್ರ ಎಂದರೆ ಏನು?▼
ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ ಏನು?▼
ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷದ ಗೂಢಾರ್ಥ ಏನು?▼
ಗಜೇಂದ್ರಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಯಾವಾಗ, ಏಕೆ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →